meanwhile, op de zomereik…
Het was Annetanne die een een poos geleden een belletje deed rinkelen. Want zoals ze zelf zegt: het is pas als je er op let dat je gallen ook daadwerkelijk zíet. Nu had ik vroeger wel al gallen opgemerkt in de tuin, maar nog niet als ik op fotojacht was. Ikke dus met fotomarieke richting houtkant getrokken, en jawel hoor: tientallen - nee, honderden – gallen. Eens je ze gezien hebt kan je er niet meer naast kijken. Vooral de appelgallen, met een doorsnede van ruim een centimeter vallen op. Ze worden veroorzaakt door Cynips quercusfolii, een heel algemene galwesp. Dikwijls zijn er meeëters van de partij; andere wespenlarven die mee aan de galappel knabbelen. Of nog erger, larven van staartwespen die aan de cynips-larve en/of andere meeëtende larven zitten (die er dan vanzelfsprekend het leven bij in schiet). En zelfs als Cynipsje er in slaagt om het ondanks de concurrentie tot pop te schoppen loopt hij het risico om door een tweede generatie staartwesp alsnog opgepeuzeld te worden. Ambiaanse! Een hele thriller die zich binnen zo’n claustrofobisch galappeltje afspeelt.
En die Cynipswespjes zijn maar één van de meer dan veertig soorten insecten die bij de eik gallen kunnen veroorzaken. Op mijn eikjes heb ik nog vier andere soorten ontdekt. Geen ananasgallen maar wel talrijke rode erwtengallen (van Cynips divisa), een hoop knikkergallen van Andricus kollari, één enkele lensgal van Neuroterus quercusbaccarum en heel beperkt aantal napjesgallen van Neuroterus albipes. Wellicht vallen er in de loop van een kalenderjaar nog wel enkele soorten te ontdekken, dus wordt misschien wel vervolgd…
Comments
Comment from boomgeest
Time: 11/11/2009, 03:46
De Zomereik (Quercus robur) is een kampioen wat biodiversiteit betreft: vele levensvormen in de natuur zijn afhankelijk of maken gebruik van deze boom. De vele galsoorten horen daar ook bij.
De meeste gallen zijn (tot nader bericht) niet schadelijk, maar de boom moet een deel van haar/zijn bestanddelen afstaan aan het opbouwen van de omhulsels van de gallen. Voor een gezonde eik is dit waarschijnlijk niet meer dan een groeiprikkel, maar veel gallen in combinatie met aantasting door meeldauw hebben misschien wel invloed op de vitaliteit van een Zomereik.
De gallen van Andricus quercuscalicis tasten de eikels aan. Die aangetaste eikels kunnen niet meer kiemen en in dit opzicht kan men stellen dat ze relatief schadelijk zijn voor de voortplanting van de Zomereik. Relatief omdat er toch veel meer onaangetaste eikels overblijven die wel kunnen kiemen.
Natuurgek.nl citeert Johan Loermans van de Bomenstichting: ‘Er zijn wel 80 soorten gallen die op de Zomereik kunnen voorkomen, vaak veroorzaakt door (gal)wespen.’
Weer knappe foto’s, Bart!
Comment from AnneTanne
Time: 11/11/2009, 17:08
Grappig… Toen ik op gallenjacht ging, verwachtte ik ook heel veel appelgallen te vinden, maar pas na heel lang zoeken vond ik er één.
Ananasgallen die vind je hier dan weer bij tientallen…
Comment from the666bbq
Time: 11/11/2009, 23:06
vooral de tweede en de voorlaatste kunnen weer zo de kader in..
Comment from Yo
Time: 13/11/2009, 14:07
Precies een goed gallenjaar (bestaat dat?). In ieder geval heb ik ze ook voor het eerst in 15 jaar opgemerkt toen we een paar weken geleden de meidoornhaag snoeiden, op een zaailing van een wintereik. Intussen staan de knikkergallen samen met een paar roeste vijzen inkt te worden (althans zo wil het recept). Benieuwd of het brouwsel van mijn dochters zal slagen.
Comment from Tineke
Time: 13/11/2009, 22:34
Als je wilde rozen in de tuin hebt, bekijk die dan ook eens goed. Misschien kom je daar de rozengal of bedeguaargal. Een wonderlijk knalrozerood sprieterig geval. Althans in de zomer. Nu in november zijn de gallen ingedroogd en grijsbruin geworden.
http://members.home.nl/tvdmeij/files/893D3EEE-AE8A-462C-8A26-8EB1F0DF9EA1-647.html
Pingback from knikkergalleninkt « duizendblad blogt
Time: 17/11/2009, 13:55
[...] Meer over gallen (en schitterende foto’s) vind je hier en hier. [...]
Comment from Rafael Delaedt
Time: 20/11/2009, 23:04
Dit jaar heb ik duidelijk meer ananasgallen gezien dan de vorige jaren.
Ik ben een paar jaar geleden eens doelbewust op zoek geweest naar gallen om er foto’s van te maken voor een mini-gallencursus bij de lokale afdeling van Natuurpunt. De eik is de topper (maar niet iedere eik!), maar ik heb ook gallen gevonden op hondsroos, wilg, brandnetel, braam en zelfs boerenwormkruid (die laatste veroorzaakt door de boerenwormkruidgalmug – wie anders? ;-) )
Comment from Gidsjoris
Time: 15/04/2010, 14:20
Hallo, graag zet ik een linkje naar hier op http://vanons.skynetblogs.be, een blog van gidsjoris. Opperbeste groetjes, Joris
Comment from bart
Time: 15/04/2010, 18:30
algehele dank, Gidsjoris!
Comment from R.
Time: 10/11/2009, 23:38
Nu je het zegt! Die heb ik vorig weekend ook op een paar jonge eikjes in onze tuin opgemerkt, zonder te weten wat het precies was. Is dit nu goed of slecht nieuws (voor de eikjes in kwestie)? Aangezien je er zo enthousiast over bericht, gok en hoop ik het eerste…