maak er brandhout van.
Annetanne stelt bij de commentaren op het vorig bericht de kwaliteit van wilg als brandhout in vraag. Wilgenhout wordt inderdaad dikwijls als tweede keus beschouwd op dat vlak. Eik, beuk en es staan een stuk beter aangeschreven. Nochtans, wilg afschrijven als brandhout zou ik zeker niet doen. Van zodra de diameter groter is dan pakweg een pols dik, is het voor mij goed genoeg om de houtstoof in te gaan.
Wilg wordt (samen met populier) trouwens ook intensief aangeplant als korte omloop hout (om houtpellets te maken). Daar hanteren ze de norm 2,5 kg (oven)droog hout = 1 l mazout wat de warmteopbrengst betreft. Dat geeft toch al aan dat je je ook met wilgenhout in je houtstoof kunt warmen.
Ik stook zelf met een relatief hoog gehalte aan wilg, gemengd met andere houtsoorten als es, tamme kastanje, fruitbomenhout,… naargelang het aanbod. En dat aanbod aan wilg is nu eenmaal groter dan andere houtsoorten. Maar eigenlijk vind ik wilg best handig om het vuur snel goed op gang te krijgen: Aanmaakhoutjes met daarboven een paar kleine (of gekliefde) wilgenstammetjes gaan makkelijk in brand en geven heel snel behoorlijk wat warmte af. Tegen dat een vuurtje met gewone es goed op dreef is duurt het toch al heel wat langer…
Eenmaal goed op gang schakel ik dan over op grotere (niet gekliefde) stukken wilg, of -als de living voldoende opgewarmd is en er enkel nog wat ‘onderhoudswarmte’ nodig is- een blokje tamme kastanje, es of appel of perenhout. Met de luchttoevoer flink toegeknepen, zodat het mooi langzaam opbrandt. In feite geeft wilg (samen met andere ‘zachte’ houtsoorten) evenveel warmte af als ‘harde’ soorten als eik, beuk en es. alleen brandt het veel vlugger (en geeft dus ook vlugger warmte af).
Maar ziet, objectieve gegevens zijn ook voor handen:
| Houtsoort | volumegewicht droog(kg/dm³) | Calorische waarde per m³ vol hout |
| spar | 0,45 | 6975 |
| populier | 0,45 | 6975 |
| grove den | 0,48 | 7440 |
| wilg | 0,50 | 7750 |
| els | 0,51 | 7905 |
| esdoorn | 0,56 | 8680 |
| plataan | 0,64 | 9920 |
| notenboom | 0,64 | 9920 |
| gewone es | 0,67 | 10385 |
| berk | 0,67 | 10385 |
| eik | 0,69 | 10695 |
| peer | 0,70 | 10850 |
| beuk | 0,72 | 11160 |
| appel | 0,75 | 11625 |
Wilg brengt het er dus zelfs nog beter van af dan populier (in onze streek een populaire brandhoutsoort). Maar het verschil in calorische waarde per gewicht van al die soorten is nagenoeg gelijk: het varieert (voor droog hout) tussen de 5,1 kWh/kg (eik) en 5,3 kWh/kg (berk). Je hebt dus nagenoeg evenveel gewicht eik nodig als wilg om eenzelfde hoeveelheid warmte op te wekken. Maar het volume verschilt wel aanzienlijk: vergeleken met eik heb je ongeveer een vierde meer hout nodig (dus meer stères) voor een even grote warmte opbrengst.
In feite is -naar mijn geheel persoonlijke mening, spreek mij gerust tegen- de mate van droogheid veel belangrijker dan de soort hout: twee jaar drogen is bij ons een proefondervindelijk minimum geworden voor wilg, en drie jaar voor hout van fruitbomen. Dus, Annetanne, laat manlief maar in actie schieten, dan kan je je binnen drie jaar warmen aan je eigenste wilgentakken.
Comments
Comment from onderdeappelboom
Time: 03/02/2010, 10:51
Wilg en populier noemen ze ‘windhout’ hé. Maar ik brand het eigenlijk ook heel graag. Zoals je zegt: je stoof is direct ‘weg’ (het vuur schiet direct in gang dus) en het is bovendien niet zo zwaar om naar binnen te brengen. Wij hebben ook nog veel hulst (heb dat niet bij je lijstje zien staan) maar dat is dus werkelijk loodzwaar, veel zwaarder dan eik, en brandt lang, maar ook moeilijk. Ik veronderstel dat er een logisch verband is tussen de caloriewaarde van hout en de snelheid waarmee de boom groeit?
En wel of niet klieven is een beetje afhankelijk van de grootte van je stoof hé. Anders wel een leuk werkje: ‘t ziet er zeer stoer uit, maar als je het een beetje beet hebt, kom je tot de ontdekking dat je er eigenlijk nul spierkracht voor nodig hebt en het vooral aan het hout ligt of het makkelijk klieft of niet :-)
Comment from specht
Time: 03/02/2010, 13:26
Wilg is ideaal brandhout! Met het dunnere hout steek je de stoof aan, de dikke ongekloven delen gebruik je nadien om verder te branden.
Vers gekapt hout klieft zeer gemakkelijk – zelfs bij eik. Maar als je het een paar weken laat liggen, dan gaat het zeer moeilijk, zelfs bij de ‘zachte’ houtsoorten.
Comment from J.
Time: 03/02/2010, 15:56
Machtig interessant allemaal, dank voor deze informatie!
Ook het vorige topic en de comments heb ik met plezier bekeken/gelezen.
Ik moet mijn kachelhout aanschaffen en thuis laten brengen (heb zelf geen aanhanger), en da’s altijd een heel gedoe. Mijn kacheltje is maar klein, dus ik moet vrij kort gezaagde stukjes hebben, niet altijd even makkelijk te vinden.
Heb laatst twee kuub wilg aan mij voorbij laten gaan (hoewel goedkoper dan eik/beuk/berk) omdat ik ook niet beter wist dan dat het geen goed brandhout was, ik zal ‘s kijken of het toch nog te koop is :).
Comment from AnneTanne
Time: 03/02/2010, 17:04
@specht: “Vers gekapt hout klieft zeer gemakkelijk – zelfs bij eik.” Klopt helemaal… maar wij hebben afgelopen winter proefondervindelijk vastgesteld dat zelfs eik die al anderhalf jaar lang te drogen ligt, toch nog gemakkelijk te klieven is in de loop van een fikse vorstperiode
(Overigens: wij laten graag een deel van het hout (met name eik) ongekliefd, omdat het wel prettig is om als de kamer eenmaal goed warm is, maar om de paar uur een blokje bij te moeten gooien…)
Comment from Lotte
Time: 03/02/2010, 20:32
Dit komt weer in onze bookmarks en ik moet me soms inhouden om niet heel uwe blog the bookmarken :) Zeer interessant lijstje!
Wij gaan ons een speksteenkachel aanschaffen en zijn al aan het sparen met hout drogen… tot hiertoe alles wat we in onze tuin vinden en niet door de hakselaar geraakt. Alvast bedankt!
Comment from warre
Time: 03/02/2010, 22:11
7 maal 7 … naar het schijnt was het 49 stelsel een geliefkoost systeem bij de boeren vroeger om in brandhout te voorzien … het komt er op neer dat je met 49 knotwilgen zonder problemen de winter doorkomt ( dan heb ik het wel over de stoof in de boerderij in grootmoeders tijd ; ) ) … elk jaar werden 7 wilgen geknot, wat overeenkwam met hout om 1 jaar te stoken … na 7 jaar waren deze eerste opnieuw op ideale grootte om opnieuw te worden geknot … hier werden de twee grote essen ingeknot … wat een serieus hoopje brandhout opgeleverd heeft …
Comment from AnneTanne
Time: 03/02/2010, 22:32
Ik heb altijd gehoord, dat een ‘hakhoutkant’ van 100 meter op dezelfde manier gebruikt werd. Om de tien jaar werd 100 meter hakhout (afhankelijk van de bodem konden dat dus allerhande houtsoorten zijn) kortgezet, en dat was dan genoeg voor een winter…
Comment from chelone
Time: 04/02/2010, 00:15
De mate van droogheid van het hout is inderdaad veel belangrijker dan het soort hout.
Te vergelijken met wijn.
Comment from Loko Tosh
Time: 04/02/2010, 15:51
Hout droogt in de dikte één cm per jaar … wordt gezegd. Als je stammetjes hebt van 10 cm diameter dan is drie jaar drogen toch wel een minimum, vooral voor het hout met hoge densiteit. Met twee jaar voor wilg zit je volgens mij goed tenzij je veel dikke stammen (> 20 cm) hebt; dan zou je beter klieven of drie à vier jaar wachten.
En wat klieven betreft: inderdaad, nat hout klieft beter dan droog want dat vocht zorgt ervoor dat de lengtevezels wat verder van elkaar afliggen. Vers hout heeft een lagere densiteit dan droog hout (help, wie kan dit bevestigen?), je kan er dus gemakkelijker met je kliefhamer door. Als je bovendien klieft als het water zijn grootste volume heeft (dus onder de 4°C) dan zijn we in de buurt van de ideale omstandigheden voor de slimme tuinier, lui of niet.
Comment from specht
Time: 08/02/2010, 13:01
@ Loko Tosh: Water heeft zijn grootste dichtheid en dus kleinste volume bij 4°C. Eronder zet het terug uit dat klopt, maar evengoed erboven ook. Ik volg je wel dat water onder nul, heel sterk uitzet en dus een veel groter volume heeft. Mogelijks vergemakkelijkt dit het klieven, maar toch: om water in hout te doen bevriezen moet het al berekoud zijn. Zoniet zouden alle bomen in de winter doodvriezen. Dat gebeurt inderdaad soms her en der, maar meestal niet bij de winters die we op onze breedtegraad kennen.
Comment from Loko Tosh
Time: 08/02/2010, 14:13
@ specht: OK, dat van de slimme tuinier was een overschatting
Comment from herman
Time: 18/02/2010, 13:28
Inderdaad de aankoop van een simpele houtvochtigheidsmeter kan veel verklaren omtrent de natheid van het gedroogde brandhout.
Comment from Loko Tosh
Time: 18/02/2010, 14:13
@specht: seg specht, die vorstscheuren in bomen laten me niet los. Ik dacht dat zulks vooral te maken had met scherpe temperatuurgradienten. Als het gedurende een paar weken dag en nacht -10 (of -20) vriest, hetgeen ietwat noordelijker dan hier toch geen uitzondering is, dan kan ik me goed voorstellen dat alle bomen door en door bevroren zijn … en toch niet doodgaan (ik gok een beetje) als gevolg van de antigelfunctie van al die etherische oliën? winterslaap op zijn booms ?
@herman: euh, en wat zijn je bevindingen?
Comment from herman
Time: 18/02/2010, 17:28
Er is een verschil van luchtdroog hout (met een vochtigheid rond de 15-20%) en daarna ECHT droog hout (met een vochtigheid onder de 15%. Het verschil hiertussen zal je niet snel zien, maar zeker wel meten…
Comment from Loko Tosh
Time: 19/02/2010, 09:57
@herman: daarom dat je dus een “kleine” houtvoorraad naast je stoof legt, zodat het brandhout van luchtdroog naar ECHT droog gaat? Haal je op een dag of drie, vier die 5% extra er nog uit? Of is het praktisch niet haalbaar en is luchtdroog de normale droogheid voor brandhout; juist chelone, ik proef het al
Comment from DriesM
Time: 05/03/2010, 11:43
Blijkbaar heb ik mijn vraag op de verkeerde plaats gepost. Thuis hebben we 20 wilgen staan. Hierboven lees ik ongeveer 49 knotwilgen voor een winter (natuurlijk afhankelijk van de soort kachel, ruimte die verwarmd moet worden,…) Wat wordt dat met een speksteenkachel? Zouden we voor de helft kunnen instaan voor onze eigen warmte?
Comment from bart
Time: 05/03/2010, 16:43
een speksteenkachel is uiterst geschikt om wilgenhout mee te verbranden, want hij slaat veel van de snel vrij komende warmte op. Of je de helft van je warmte zal kunnen produceren hangt inderdaad van heel veel factoren af, zoals eventuele andere verwarming (CV), isolatie, grootte van je ruimtes, productiviteit van je wilgen (afhankelijk van de voedselrijkheid van de bodem),… wordt een beetje afwachten dus
Comment from AnneTanne
Time: 03/02/2010, 00:32
Hehehe… wacht eens even… IK stelde de kwaliteit van wilgenhout niet in vraag! ‘t Is manlief die meent dat hout dat door vrouw en zoon is afgedaan allicht heel licht hout is…
Maar je hebt me hoe dan ook overtuigd… Het blijkt zelfs een iets hogere calorische waarde te hebben dan grove den (en dat wordt in de Kempen dan weer heel veel als brandhout gebruikt)
Wij stoken voorlopig voornamelijk Amerikaanse vogelkers, berk en eik.