maak er brandhout van.

Annetanne stelt bij de commentaren op het vorig bericht de kwaliteit van wilg als brandhout in vraag. Wilgenhout wordt inderdaad dikwijls als tweede keus beschouwd op dat vlak. Eik, beuk en es staan een stuk beter aangeschreven.  Nochtans, wilg afschrijven als brandhout zou ik zeker niet doen. Van zodra de diameter groter is dan pakweg een pols dik, is het voor mij goed genoeg om de houtstoof in te gaan.

Wilg wordt (samen met populier) trouwens ook intensief aangeplant als korte omloop hout (om houtpellets te maken). Daar hanteren ze de norm 2,5 kg (oven)droog hout = 1 l mazout wat de warmteopbrengst betreft. Dat geeft toch al aan dat je je ook met wilgenhout in je houtstoof kunt warmen.


Ik stook zelf met een relatief hoog gehalte aan wilg, gemengd met andere houtsoorten als es, tamme kastanje, fruitbomenhout,… naargelang het aanbod. En dat aanbod aan wilg is nu eenmaal groter dan andere houtsoorten. Maar eigenlijk vind ik wilg best handig om het vuur snel goed op gang te krijgen: Aanmaakhoutjes met daarboven een paar kleine (of gekliefde) wilgenstammetjes gaan makkelijk in brand en geven heel snel behoorlijk wat warmte af. Tegen dat een vuurtje met gewone es goed op dreef is duurt het toch al heel wat langer…

Eenmaal goed op gang schakel ik dan over op grotere (niet gekliefde) stukken wilg, of -als de living voldoende opgewarmd is en er enkel nog wat ‘onderhoudswarmte’ nodig is- een blokje tamme kastanje, es of appel of perenhout. Met de luchttoevoer flink toegeknepen, zodat het mooi langzaam opbrandt. In feite geeft wilg (samen met andere ‘zachte’ houtsoorten) evenveel warmte af als ‘harde’ soorten als eik, beuk en es. alleen brandt het veel vlugger (en geeft dus ook vlugger warmte af).

Maar ziet, objectieve gegevens zijn ook voor handen:

Houtsoort volumegewicht droog(kg/dm³) Calorische waarde per m³ vol hout
spar 0,45 6975
populier 0,45 6975
grove den 0,48 7440
wilg 0,50 7750
els 0,51 7905
esdoorn 0,56 8680
plataan 0,64 9920
notenboom 0,64 9920
gewone es 0,67 10385
berk 0,67 10385
eik 0,69 10695
peer 0,70 10850
beuk 0,72 11160
appel 0,75 11625

Wilg brengt het er dus zelfs nog beter van af dan populier (in onze streek een populaire brandhoutsoort). Maar het verschil in calorische waarde per gewicht van al die soorten is nagenoeg gelijk: het varieert (voor droog hout) tussen de 5,1 kWh/kg (eik) en  5,3 kWh/kg (berk). Je hebt dus nagenoeg evenveel gewicht eik nodig als wilg om eenzelfde hoeveelheid warmte op te wekken. Maar het volume verschilt wel aanzienlijk: vergeleken met eik heb je ongeveer een vierde meer hout nodig (dus meer stères) voor een even grote warmte opbrengst.

In feite is -naar mijn geheel persoonlijke mening, spreek mij gerust tegen- de mate van droogheid veel belangrijker dan de soort hout: twee jaar drogen is bij ons een proefondervindelijk minimum geworden voor wilg, en drie jaar voor hout van fruitbomen. Dus, Annetanne, laat manlief maar in actie schieten, dan kan je je binnen drie jaar warmen aan je eigenste wilgentakken.


Dit bericht is geplaatst in zonder rubriek met de tags , . Bookmark de permalink.

41 Responses to maak er brandhout van.

  1. AnneTanne schreef:

    Hehehe… wacht eens even… IK stelde de kwaliteit van wilgenhout niet in vraag! ’t Is manlief die meent dat hout dat door vrouw en zoon is afgedaan allicht heel licht hout is…

    Maar je hebt me hoe dan ook overtuigd… Het blijkt zelfs een iets hogere calorische waarde te hebben dan grove den (en dat wordt in de Kempen dan weer heel veel als brandhout gebruikt)
    Wij stoken voorlopig voornamelijk Amerikaanse vogelkers, berk en eik.

  2. onderdeappelboom schreef:

    Wilg en populier noemen ze ‘windhout’ hé. Maar ik brand het eigenlijk ook heel graag. Zoals je zegt: je stoof is direct ‘weg’ (het vuur schiet direct in gang dus) en het is bovendien niet zo zwaar om naar binnen te brengen. Wij hebben ook nog veel hulst (heb dat niet bij je lijstje zien staan) maar dat is dus werkelijk loodzwaar, veel zwaarder dan eik, en brandt lang, maar ook moeilijk. Ik veronderstel dat er een logisch verband is tussen de caloriewaarde van hout en de snelheid waarmee de boom groeit?
    En wel of niet klieven is een beetje afhankelijk van de grootte van je stoof hé. Anders wel een leuk werkje: ’t ziet er zeer stoer uit, maar als je het een beetje beet hebt, kom je tot de ontdekking dat je er eigenlijk nul spierkracht voor nodig hebt en het vooral aan het hout ligt of het makkelijk klieft of niet :-)

  3. specht schreef:

    Wilg is ideaal brandhout! Met het dunnere hout steek je de stoof aan, de dikke ongekloven delen gebruik je nadien om verder te branden.
    Vers gekapt hout klieft zeer gemakkelijk – zelfs bij eik. Maar als je het een paar weken laat liggen, dan gaat het zeer moeilijk, zelfs bij de ‘zachte’ houtsoorten.

  4. J. schreef:

    Machtig interessant allemaal, dank voor deze informatie!
    Ook het vorige topic en de comments heb ik met plezier bekeken/gelezen.
    Ik moet mijn kachelhout aanschaffen en thuis laten brengen (heb zelf geen aanhanger), en da’s altijd een heel gedoe. Mijn kacheltje is maar klein, dus ik moet vrij kort gezaagde stukjes hebben, niet altijd even makkelijk te vinden.
    Heb laatst twee kuub wilg aan mij voorbij laten gaan (hoewel goedkoper dan eik/beuk/berk) omdat ik ook niet beter wist dan dat het geen goed brandhout was, ik zal ’s kijken of het toch nog te koop is :).

  5. AnneTanne schreef:

    @specht: “Vers gekapt hout klieft zeer gemakkelijk – zelfs bij eik.” Klopt helemaal… maar wij hebben afgelopen winter proefondervindelijk vastgesteld dat zelfs eik die al anderhalf jaar lang te drogen ligt, toch nog gemakkelijk te klieven is in de loop van een fikse vorstperiode
    (Overigens: wij laten graag een deel van het hout (met name eik) ongekliefd, omdat het wel prettig is om als de kamer eenmaal goed warm is, maar om de paar uur een blokje bij te moeten gooien…)

  6. Lotte schreef:

    Dit komt weer in onze bookmarks en ik moet me soms inhouden om niet heel uwe blog the bookmarken :) Zeer interessant lijstje!
    Wij gaan ons een speksteenkachel aanschaffen en zijn al aan het sparen met hout drogen… tot hiertoe alles wat we in onze tuin vinden en niet door de hakselaar geraakt. Alvast bedankt!

  7. warre schreef:

    7 maal 7 … naar het schijnt was het 49 stelsel een geliefkoost systeem bij de boeren vroeger om in brandhout te voorzien … het komt er op neer dat je met 49 knotwilgen zonder problemen de winter doorkomt ( dan heb ik het wel over de stoof in de boerderij in grootmoeders tijd ; ) ) … elk jaar werden 7 wilgen geknot, wat overeenkwam met hout om 1 jaar te stoken … na 7 jaar waren deze eerste opnieuw op ideale grootte om opnieuw te worden geknot … hier werden de twee grote essen ingeknot … wat een serieus hoopje brandhout opgeleverd heeft …

  8. AnneTanne schreef:

    Ik heb altijd gehoord, dat een ‘hakhoutkant’ van 100 meter op dezelfde manier gebruikt werd. Om de tien jaar werd 100 meter hakhout (afhankelijk van de bodem konden dat dus allerhande houtsoorten zijn) kortgezet, en dat was dan genoeg voor een winter…

  9. chelone schreef:

    De mate van droogheid van het hout is inderdaad veel belangrijker dan het soort hout.
    Te vergelijken met wijn.

  10. Loko Tosh schreef:

    Hout droogt in de dikte één cm per jaar … wordt gezegd. Als je stammetjes hebt van 10 cm diameter dan is drie jaar drogen toch wel een minimum, vooral voor het hout met hoge densiteit. Met twee jaar voor wilg zit je volgens mij goed tenzij je veel dikke stammen (> 20 cm) hebt; dan zou je beter klieven of drie à vier jaar wachten.
    En wat klieven betreft: inderdaad, nat hout klieft beter dan droog want dat vocht zorgt ervoor dat de lengtevezels wat verder van elkaar afliggen. Vers hout heeft een lagere densiteit dan droog hout (help, wie kan dit bevestigen?), je kan er dus gemakkelijker met je kliefhamer door. Als je bovendien klieft als het water zijn grootste volume heeft (dus onder de 4°C) dan zijn we in de buurt van de ideale omstandigheden voor de slimme tuinier, lui of niet.

  11. specht schreef:

    @ Loko Tosh: Water heeft zijn grootste dichtheid en dus kleinste volume bij 4°C. Eronder zet het terug uit dat klopt, maar evengoed erboven ook. Ik volg je wel dat water onder nul, heel sterk uitzet en dus een veel groter volume heeft. Mogelijks vergemakkelijkt dit het klieven, maar toch: om water in hout te doen bevriezen moet het al berekoud zijn. Zoniet zouden alle bomen in de winter doodvriezen. Dat gebeurt inderdaad soms her en der, maar meestal niet bij de winters die we op onze breedtegraad kennen.

  12. Loko Tosh schreef:

    @ specht: OK, dat van de slimme tuinier was een overschatting

  13. herman schreef:

    Inderdaad de aankoop van een simpele houtvochtigheidsmeter kan veel verklaren omtrent de natheid van het gedroogde brandhout.

  14. Loko Tosh schreef:

    @specht: seg specht, die vorstscheuren in bomen laten me niet los. Ik dacht dat zulks vooral te maken had met scherpe temperatuurgradienten. Als het gedurende een paar weken dag en nacht -10 (of -20) vriest, hetgeen ietwat noordelijker dan hier toch geen uitzondering is, dan kan ik me goed voorstellen dat alle bomen door en door bevroren zijn … en toch niet doodgaan (ik gok een beetje) als gevolg van de antigelfunctie van al die etherische oliën? winterslaap op zijn booms ?
    @herman: euh, en wat zijn je bevindingen?

  15. herman schreef:

    Er is een verschil van luchtdroog hout (met een vochtigheid rond de 15-20%) en daarna ECHT droog hout (met een vochtigheid onder de 15%. Het verschil hiertussen zal je niet snel zien, maar zeker wel meten…

  16. Loko Tosh schreef:

    @herman: daarom dat je dus een “kleine” houtvoorraad naast je stoof legt, zodat het brandhout van luchtdroog naar ECHT droog gaat? Haal je op een dag of drie, vier die 5% extra er nog uit? Of is het praktisch niet haalbaar en is luchtdroog de normale droogheid voor brandhout; juist chelone, ik proef het al

  17. DriesM schreef:

    Blijkbaar heb ik mijn vraag op de verkeerde plaats gepost. Thuis hebben we 20 wilgen staan. Hierboven lees ik ongeveer 49 knotwilgen voor een winter (natuurlijk afhankelijk van de soort kachel, ruimte die verwarmd moet worden,…) Wat wordt dat met een speksteenkachel? Zouden we voor de helft kunnen instaan voor onze eigen warmte?

  18. bart schreef:

    een speksteenkachel is uiterst geschikt om wilgenhout mee te verbranden, want hij slaat veel van de snel vrij komende warmte op. Of je de helft van je warmte zal kunnen produceren hangt inderdaad van heel veel factoren af, zoals eventuele andere verwarming (CV), isolatie, grootte van je ruimtes, productiviteit van je wilgen (afhankelijk van de voedselrijkheid van de bodem),… wordt een beetje afwachten dus

  19. Geert schreef:

    Wilg is niet “gewoon geschikt” voor speksteenkachels, het is dé ideale houtsoort hiervoor. Met een speksteenkachel heb je immers een apart soort stoof in huis; 1000 kg (of meer) steen die je moet opwarmen. Daar is een hoop snelle energie voor nodig. Begin daar maar eens aan met traagbrandende houtsoorten als eik, beuk en appel…. Met wilg gaat het lekker snel. Ik klief de stukken ook nog eens relatief klein en een bijkomend voordeel van wilg is nog dat het (in een speksteenkachel) héél weinig as geeft, veel minder dan appel bvb. Wij gebruiken de speksteenkachel gedurende 3 maanden elke winter, zeg maar de tussenseizoenen (in de koudste 3 maanden ligt de WP + vloerverwarming aan) en komen toe met maximum drie stère wilg per jaar. We hebben zelf een vijventwintigtal wilgen en nog een paar elzen staan en ik denk niet dat we ooit tekort zullen komen.
    Alles hangt natuurlijk af van isolatiegraad, grootte etc… van de woning.

  20. Guido schreef:

    Hopelijk ben ik niet te laat om te reageren. Ben al enkele jaren testjes aan het doen. Eén ervan is wilgen twijgjes in bussels samenbinden (kleine mutsaard) laten drogen en dan gebruiken als brandhout. Nu heb ik een tegelkachel maar met een gewone houtkachel gaat het ook. Je laat enkele van die bussels snel opbranden bij het aanmaken. Je hele kamer, je kachel en het rookkanaal zijn op een wip warm. Je kan vervolgens op je normale brandhout overschakelen. Wel zien dat je schouw proper is anders loop je behoorlijk risico op schouwbrand. De efficiëntie van de betere houtsoorten zoals eik beuk, appel etc komt pas goed op gang als je hele systeem opgewarmd is. Op die manier kan je snelle soorten als wilg goed combineren met trager brandende soorten.

  21. bart schreef:

    Guido, het groot voordeel van deze blog is dat ge nóóit te laat bent om te reageren. Ik ben wel zeer geïnteresseerd in de manier waarop je die wilgenbussels maakt, gezien de hoeveelheid kleinhout die ik hier jaarlijks noodgedwongen buiten op een kampvuur gooi. Als je er foto’s van hebt, stuur ze me door, dan plaats ik ze er hier bij

  22. Guido schreef:

    Mijn teszt bussels had ik eerst met een wilgenteen dichtgebonden maar dat hield niet tijdens het drogen. Misschien door mijn onkunde? Dan ben ik overgestapt op dun touw. Het is een behoorlijk werk voor de energie die je eruit haalt daarom ben ik de oudere mensen in de streek aan het bevragen. Er heeft een soort klemring bestaan waar je de metterden (zo noemen ze hier) mee kon samenbinden. Mijn bussels van vorig jaar zijn al opgebrand en mijn wilgen van dit jaar dragen nog blaadjes dus foto’s zullen nog effe moeten wachten.

  23. onderdeappelboom schreef:

    Gho, mijn mama maakt ook ‘bunsels’ als ze brood bakt in haar oude bakoven. Ik zal haar eens vragen hoe zij dat doet… En inderdaad: zo krijg je veel sneller een hoge temperatuur!

  24. Guido schreef:

    Thx voor de link Willem, kreeg toch al zo een behoefte aan green-wood-working dus daar kan ik wat mee. Wat de houtsoortkeuze voor de houtkant betreft denk ik dat het goed is om uit te proberen welke bomen/struiken het goed doen in je eigen situatie. Hazelaars doen het bij mij supergoed en wilgen groeien wel maar niet echt snel. Het overschot aan snoeihout verhaksel ik en gebruik ik als paadjes of als bodem verbetereaar. Om heel het jaar wat te hebben bewaar ik er ook. Laatst heb ik een kartonnen doos mee gevuld en in de kachel laten opbranden, gaat ook goed. Wel kan ik niet zeggen of dat ook rendeert.

  25. bart schreef:

    @willem: bedankt voor de link, ik ga mij zo’n spel maken peizek.

    Elk jaar heb ik veel twijgen van wilg en meidoorn, en dat fikt altijd werkelijk énorm als ik vuurkestook doe. Dus als ik dat enigszins gecontroleerd kan doen in mijn houtstoof heb ik weer een paar uur warmte gratis en voor niets.

  26. cisse80 schreef:

    Ik verhuis binnenkort naar mijn nieuwe woning. Daar staan dacht ik 12 zwarte elsen in knotvorm. Volgens de huidige bewoner levert dit toch redelijk wat stookhout op, alleen heb ik totaal geen idee van de hoeveelheid. De huidige bewoner is ook niet echt een referentie daar ze het hout niet zelf gebruikten om te stoken. De elsen zijn ongeveer 15-20 jaar oud. Het is wel de bedoeling dat ik er nog 6-8 zal aanplanten om de opbrengst nog te verhogen. Alvast bedankt voor het antwoord.

  27. cisse80 schreef:

    De vraag is uiteraard of iemand een idee heeft ivm de opbrengst in de veronderstelling dat we om de 4 jaar gaan knotten. Groeten

  28. Guido schreef:

    Dat zal helemaal afhangen van de standplaats en de waterhuishouding. Oudere knotbomen leveren ook duidelijk meer hout dan jonge.

  29. bart schreef:

    Om de vier jaar knotten is vrij kort, heel dik zullen de takken niet zijn. Zes of zelfs zeven jaar lijkt me beter. Elzenhout is heel goed brandhout, maar je mag het niet te lang laten liggen: twee jaar drogen en dan datzelfde jaar opstoken, anders gaat de kwaliteit heel snel achteruit. Hoeveel je bomen zullen opbrengen hangt inderdaad sterk af van de voedselrijkdom in de bodem, de vochtigheid, de lichtinval,… Dus moeilijk te voorspellen.

  30. Loko Tosh schreef:

    Zowiezo zou ik niet al mijn eieren in dezelfde mand leggen; beetje els, beetje es, beetje wilg, beetje hazelaar, beetje haagbeuk, … En als je om de zeven jaar een zevende van je bomen knot en dat een cyclus of tien volhoudt dan garandeer ik je een lang leven!

  31. Guido schreef:

    Je kan aan een knot de eenjarige scheuten laten staan, het ziet niet uit maar je wint een jaar.

  32. cisse80 schreef:

    @Bart, aan waterhuishouding zal ik niet veel kunnen doen (normaal vrij vochtige grond in die streek daar). Wat betreft lichtinval zullen er ongeveer zo’n 16 van de 20 bomen (12 bestaande + 8 nieuwe) bijna de ganse dag zon krijgen. Het knotten zal ook een beetje afhangen van het zicht in de tuin, de meeste bomen staan volledig achteraan, misschien is 6 jaar dan een goede optie. De reden dat ik zwarte els neem is omdat deze al reeds hun “nut” bewezen hebben op die grond. Ik neem ook knotvorm daar de plaats relatief beperkt is (tegenover stoel of stoofvorm).
    @Guido bedoel je dat je de eenjarige scheuten tijdens het knotten laat staan? Ik heb ook ergens gelezen dat je het eerste jaar ongeveer 30-40% van de nieuwe scheuten kan verwijderen om het groeien van de bestaande te versnellen en zodoende iets sneller dikkere takken krijgt. In ieder geval allemaal bedankt voor de zeer snelle reacties. Trouwens dit is een fantastische site en ik zal ook een bijenkast edm maken, het is de bedoeling dat ik een soort vlindertuin zal aanleggen. Enkel ivm waardplanten ben ik er nog niet uit. Brandnetels lijken me niet zo’n goede optie met een dochter van 6, natuurlijk zal ze zicht ook wellicht geen 10 keer laten prikken.

  33. Gerrit schreef:

    Hallo, weet iemand of Amerikaanse Vogelkers goed te stoken is? Het ruikt apart als je het zaagt, maar heb je daar met stoken last van? Brand het goed?

  34. Mexican Blackbirds schreef:

    @Gerrit: zie eerste comment (van AnneTanne) bij dit topic!

  35. andre schreef:

    en hoe is prunus als brandhout?

  36. bart schreef:

    Ik vermoed dat prunus prima brandhout is andre, wellicht te vergelijken met appel en peer. Wel lang genoeg laten drogen.

  37. BERNARDO schreef:

    lig hier met volle garage grote gekliefde stukken van stammen, ong 38 a 45 lengte. weet iemand wat het zou mogen kosten per kubieke meter? thnks.

  38. Loko Tosh schreef:

    hoe ver staat die garage van het bos waar die bomen groeiden en hoe lang geleden is dat?

  39. Wouter schreef:

    Leuke discussies, wie weet inderdaad wat er voor nodig is om luchtdroog hout tot ECHT droog hout te laten drogen, dus onder 15%?

    • bart schreef:

      Gedroogd hout neemt ook weer vocht op bij hoge luchtvochtigheid. Het vochtgehalte van hout onderhoudt een soort evenwicht met de omgeving. Dus als je TIJDELIJK droger hout wilt, dan moet je het binnenshuis bij hogere temperaturen of zelfs in een oven drogen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.