De eigenwijze tuin

‘t Is niet omdat het lenteweer op zich laat wachten dat we er zelf onze voeten aan moeten vegen, meneer en madam! Ik heb dan ook hevig geprofiteerd van het mooie weer van zondag en maandag (verlof en timing, zeer belangrijk!) om de moestuin te updaten. En omdat het vandaag regenweer is, is het nu de beurt aan de website.
Maar daarmee zitten we weer helemaal op schema wat de moestuin betreft, en liggen alle bedjes er weer redelijk onkruidvrij en -waar mogelijk- ingezaaid of aangeplant bij. Ik heb er zowaar kramp in m’n benen aan overgehouden, zo ijverig ben ik geweest.

Van de plantjes hier boven op de foto (allemaal opgekweekt in de serre) heeft het merendeel z’n definitieve stek gekregen in de tuin.  De twee grootste potten zijn pompoenen. Atlantic giant meerbepaald, ge weet wel, die megapompoenen waar ze wedstrijdjes ‘om ter grootst’ mee doen. Niet dat ik van plan ben om dat op te eten, gewoon een folieke om eens te kijken hoe groot ik zo’n gevaarte kan krijgen. De vier andere ronde potjes bevatten courgetteplantjes en komkommers. Verder zie je nog groene en rode basilicum (achteraan midden), dille (dat fijn vertakte rechts in het midden) en slaplantjes (De drie rechthoekige bakjes links op het tafeltje). Van de slaplantjes zijn enkel de grootste al uitgeplant, de rest moet nog wat groeien voor ze buiten mogen spelen. Helemaal rechts achteraan staat de broccoli. Enthousiast gekiemd, om vervolgens tergend langzaam te verpieteren, ondanks alle bemoedigende woordjes. Het mag duidelijk zijn dat het tussen mij en koolgewassen niet vlot, en dat het wederzijds is (sorry Buikberg!).

En zo kon het tafeltje uit de serre weg, en was er weer plaats voor het echte werk: zes pepers en dertig tomatenplanten (van 27 verschillende rassen; drie van de dertig oorspronkelijk geplande rassen zijn niet gekiemd). Rechts vooraan staat tussen de paprikaplantjes ook nog wat sla en peterselie.

Buiten is’t ietske kalmer. Alhoewel de uien en de look het heel behoorlijk doen. Daar tussenin zijn ook al pastinaakjes (kiemen al!) en een rijtje rode biet gezaaid. Voor de schorseneren was er geen plaats, die zijn op het bedje van de koolgewassen gezaaid (toch plaats zat daar :-) ). Ook de patatjes staan mooi te wezen (middelste veldje en nog een perceeltje buiten beeld). Rechts vooraan is’t heel wat minder: de sluimerwten zijn maar voor de helft gekiemd en groeien amper. De vrije plaatsen heb ik gisteren opnieuw ingezaaid, hopend op beter weer…

Op het bedje voor de bladgewassen is het evenmin feeststemming. De vijftien stuks op de voorgrond heb ik uit pure frustratie enkele weken geleden op de markt gekocht en uitgeplant. Ze zijn ondertussen amper gegroeid. Achteraan radijzen (hoop en al twintig kunnen oogsten) en als je heel goed kijkt ook mini-kiemplantjes van pluksla, enkele warmoesjes en spinazie. Normaal moest een deel daarvan nu al ongeveer oogstklaar zijn… Maar allez, we hopen op beterschap, niet? Amalrik in elk geval wel, daar tussen zijn bosaardbeitjes.

Het nieuwe zaai- en plantseizoen sluipt gestaag dichterbij. Al zou je het niet zeggen met de voorbije temperaturen, maar laat u vooral niet vangen: ineens schakelt alles weer een versnelling hoger en is heel de zooi weer niet meer bij te houden. We kennen dat onderhand wel.

Het binnenvallen van een zending zaadjes van Annetanne (a zo’n schoon pakje jong!) was dan ook een uitgelezen gelegenheid om alvast een inventaris op te maken van wat er nog aan zaden in de zaadkist steekt, en een lijstje op te maken van wat er nog dient aangeschaft.

Overigens, in die enveloppe staken fijne aanwinsten voor mijn hovinge: pronkboon, blauwe knoop en gewone klit. Many Thanks Annetanne! Nu nog even opsnorren waar en wanneer ik dat allemaal best in de grond deponeer, maar naar ik begrepen heb is het voorlopig niet zo dringend. :-)

Maar soit, terug naar de inventaris.

Voor in de serre:

paprika – ramiro

paprika – golden wonder (maart – mei)

paprika – sheepnose (maart)

paprika – pantos (maart)

peper – cayenne long slim

meloen – polidor suikermeloen (april – mei)

meloen – savor (februari – maart)

meloen – petit gris de rennes (april)

augurk – stimora (april – juni)

tomaat – black cherry

tomaat – orange queen

tomaat – noir de crimée

tomaat – cherokee purple

tomaat – zuckertraube

tomaat – saint pierre

tomaat – roma

tomaat – des andes

tomaat – cabin

tomaat – cerise rouge

tomaat – caro riche

tomaat – rose quartz

tomaat – hellfrucht

tomaat – lemon tree

tomaat – pink brandywine

tomaat – coeur de boeuf

Voor in de moestuin:
(en gelijk het rotatieplan voor 2012)

peulgewassen:

• sluimererwten (begin april- half mei)
• stamslaboon -Cantare (half mei – eind juni)
• capucijner erwten -Blauwschokkers (maart – half mei)

vruchtgewassen

• Russische komkommer (eind mei)
• courgette – groene volle grond (maart-mei)
• courgette – baby bush marrow (eind mei)
• courgette – tondo de nice (mei)

bladgewassen

• till (maart)
• red salad bowl (februari-maart)
• lollo rossa (januari-maart)
• analena (januari-mei)
• milan (?)
• bon jardinier (april-juli)
• deliane zomersla (april – juli)
• verano (maart- augustus)
• crispy mint sla
• wintersla – arctic king (augustus – oktober)
• wintersla mix (augustus-september)
• veldsla (augustus)
• spinazie viroflag (februari- april, opnieuw in augustus)
• warmoes – blonde witribbige 2 van lyon (april-juli)
• roodlof – rode van verona (juni-juli)
• hertshoornweegbree (april-juli)
• rucola (februari-oktober)

wortelgewassen

• pastinaak – guernsey (april – mei)
• rode biet – kogel 2 (april – juni)
• rode biet – mini (maart)
• uien – stuttgarter
• wortels – sugarmax 54 F1 (maart – mei)
• wortels amarillo (februari – april)
• wortels atomic red (maart – april)
• winterwortels flakkese (april-mei)

koolgewassen

• Broccoli

kruiden

• grootbladige basilicum (maart-april onder glas, mei volle grond)
• rode basilicum (maart-april onder glas, mei volle grond)
• dille

ook nog:

• tuinkers
• mosterd
• winterpostelein
• selder – groene pascal
• radijs – sora (eind maart)
• radijs – cherry belle (ein dmaart
• radijs – saxa (maart-augustus)
• pompoen: atlantic giant (april onder glas, uitplanten in mei)

nog te kopen:

• butternut pompoenen
• suikermais golden bantam
• sla black seeded simpson
• komkommer arola
• peterselieplantjes (eerst kijken of de huidige nog herpakken)
• pootaardappels

En uit dit lijstje moet dan iets groeien zoals hier onder. Ge kunt niet geloven hoe ik daar naar uitkijk, naar dat groeiseizoen. Al heb ik zo’n donkerbruin vermoeden dat ik grauwlijk veel plaats te kort ga komen dit jaar.

Zonnige najaarsdagen, ze zijn een ware zegen voor het gemiddeld hobbyboerke-annex-tuinman, ik zeg het u. In plaats van tussen druilerige november-regenvlagen door rap-rap het hoogstnodige te doen teneinde verder debacle te voorkomen, om vervolgens weer snel binnen te duiken, is het nu eerder rondspeuren  naar wat er nog zo zou kunnen gedaan worden in de tuin, kwestie van nog wat langer buiten te kunnen froetelen. Nefast voor de – na zes jaar eindelijk op stapel staande – afwerking van de badkamer, ik moet het u niet vertellen, maar gelukkig is de Eigenwijze Madam begripvol. Meer nog, verstandig als ze is zit ze zelf ook buiten. Soit, wij zijn nog niet aan het oprapen en weer uitstrooien van bladeren toe, gelijk sommigen, maar toch: meer en meer ‘dingen-die-ik-ooit-nog-eens-moet-doen’ raken eindelijk af. Maar later meer daarover.

Zo was het voorbije weekend het ideaal moment voor de opkuis van de serre. De laatste tomaten waren in de loop van de week daarvoor, net voor de eerste nachtvorst, geoogst. Maar de planten zelf stonden er nog, de automatische raamopeners zaten nog op de luiken geschroefd en er groeiden wel wat ongenode gasten (kruisbloemigen, gras en een enorm hardnekkig klein klavertje).

Eerst de tomatenplanten aangepakt, want die eerste vorst was hen duidelijk niet goed bekomen. En een ongelukkig ogende tomatenplant stemt mij ook droef ten moede, derhalve zo gauw mogelijk uit beeld gesnoeid! Daarna de automatische raamopeners (Een gerief! Maar werken op oliedruk en zijn dus kwetsbaar voor strenge vorst) afgeschroefd en vervangen door de vaste sluitingen (mijn dakvensters moeten er tenslotte niet uitwaaien bij de eerste stevige windvlaag, dus vastleggen die hap!). Nog een grondige wiedbeurt, het rondzwervend tuingereedschap schoongemaakt en weggeborgen, en de serre was winterklaar. Volgend voorjaar eens de ramen zemen, en de plantjes kunnen er zó in.

De moestuin zelf is ook al behoorlijk op kant. Het overschot aan warmoes (waanzinnig hoeveel zo’n rijtje snijbiet voortbrengt) staat er nog semi-bevroren bij, ‘t zal eerstdaags schapenvoer worden vermoed ik. En ook voor de resterende rode bietjes vrees ik het ergste. Maar de pastinaken staan al uitnodigend te lonken, binnenkort eens beginnen uitsteken. Hmmmm en njamnjam en al. Want after all, ‘t is voor de smaak van al dat lekkers dat we een half jaar op onze knieën in de grond zitten te wroeten, niewaar (en ook wel omdat we het gewoon gráág doen, stiekem)

Voilà, ik zou het niet beter kunnen zeggen.

Sla, dat zaai en plant ik elk jaar in overdreven aantallen. Want sla is lekker, en als je wat verschillende variëteiten kweekt dan kunt ge daar genoeg in variëren zodat je daar tot diep in het najaar met smaak blijft van eten zonder dat het je oren uit komt.  Vooral als het mooi malse, frisse en puntgave blaadjes zijn, het oog wil ook wat weetwel. Maar dat laatste was dit jaar niet altijd het geval. Vreemdsoortige boebels verschenen al van in het vroege voorjaar op de meeste slaplanten. Kijk maar bij het kropje hieronder, op de binnenste blaadjes.

Niet dat ze oneetbaar werden; aan de smaak viel niks te merken. Maar het oogt niet, newaar. En ze groeiden precies ook beduidend trager dan andere jaren, zodat er bijlange geen overschotten waren dit seizoen. Alleen de red salad bowl-variëteit bleek grotendeels ongevoelig.
In de boekskes vond ik het niet direct terug, en ook navraag bij bevoegde instanties (de Man van de Markt, en recent zelfs Peter Bauwens) leverde niks concreet op. In de Zottegemse Colruyt vond ik bovendien zo’n trio-van-sla-klont die dezelfde symptomen vertoonde. Ne mens zou beginnen twijfelen aan zichzelf dan. Misschien stelde ik mijzelf maar aan, en zijn dergelijke boebelkes volkomen normaal en heb ik er de voorbije jaren gewoon naast gekeken?

Of heb ik hier toch te maken met  ‘slabobbelblad’, een virusziekte die door de bodemschimmels overgebracht wordt? De symptomen lijken er in elk geval op, zie bijvoorbeeld de nerven van het blad op bovenstaande foto. In dat geval ziet het er niet zo goed uit voor het komend seizoen; ik zie mij niet direct al mijn grond stomen :-) . Toemetoch! En ik eet nog wel zo graag sla!

Ook hier was het tijd geworden om de lookteentjes de grond in te duwen. Het is ‘Germidour’ geworden, een Franse, violette lookvariëteit die geschikt is voor ons klimaat. Germidour is een variant van het oudere ras ‘Violet de Cadours’ en is resistenter voor virusinfecties dan het oorspronkelijke ras. Het is een vroeg ras dat vrij snel geoogst kan worden.
Ik heb twee rijtjes van zes gezet, telkens zo’n tien centimeter tussen de tenen en 25 cm tussen de rijen. Vrij diep geplant (9cm raden ze aan in de VELT-bijbel), zodat de wortels niet bevriezen deze winter. De modale tuinier plant z’n look op het perceel van de wortelgewassen, maar omdat het perceeltje koolgewassen in de Eigenwijze Tuin anders stiefmoederlijk leeg blijft (wij blieven weinig koolsoorten alhier), heb ik ze daar maar een plaatsje gegeven.

Allez, als’t goed gaat is’t tot in november, dan komen de blaadjes normaal gezien boven piepen.

Tenzij de woelmuizen er mee weg zijn natuurlijk… (zouden woelmuizen dat lusten, eigenlijk, knoflook?)

Ik was ze lichtjes over het hoofd aan het zien, mijn boontjes. Kan je al eens hebben met nateelten natuurlijk: eigenlijk heb je de oogst van dat perceeltje al binnen (berber-patatjes in dit geval), dus al wat daarna nog komt is eigenlijk gewoon meegenomen. Bovendien staan tussen de bonenstruikjes wat slaplantjes, die wegens het overmatig hemelwater enige extra aanmoediging behoeven en derhalve met alle aandacht gingen lopen. Maar blijkbaar geldt dit jaar in de moestuin een soort omgekeerd evenredig rendement in verhouding met de bestede aandacht: hoe meer zorg je aan iets besteedt, hoe zieltogender het plantje er bij gaat staan. Hoe meer je iets verwaarloost, hoe uitbundiger de oogst. ‘t Kan ook iets zeggen over mijn groene vingers, natuurlijk…

Soit, toen er aanwijzingen waren dat er vanavond gecaremeliseerd lamsgebraad met kroketjes op het menu stond, leek dit het uitgelezen moment om eens na te gaan of er tien bonen te verzamelen zouden zijn. Het bleken er een stuk meer te zijn, zelfs. En wees maar gerust dat ze gesmaakt hebben, zo met een glaasje Roodeberg (dus toch íets uit Afrika…).

Meer nog, hij is koelbloedig vermoord. De Eigenwijze Madam heeft hem gescalpeerd en samen met een hoop van zijn clanleden (stam der Coeur de boeuf) in de prespot gestampt, in gezelschap van een courgette en nog wat randanimatie. Nog geen half uur later was er soep.

Maar had Armand Pien nog geleefd, ik was met mijn tomaat nu op de nationale televisie, ik zweer het u!

Bij gebrek aan echte eieren – Shiva meent nog altijd dat ze moet broeden, ook al ligt er al een week lang niks onder haar kont behalve hooi -  wendt ne mens zich tegen beter weten in dan maar tot mogelijke alternatieven, in dit geval de eierplant ofte aubergine.

Read more »

Ik vind dat wel schoon, rode bieten. Maar lekker? Nee, niet echt.

‘Cayenne long slim’, de lange magere cayenne met andere woorden. Ook gekend als spaanse peper of lombok. Dat plantje doet het in de serre bijzonder goed (op de voorgrond op de foto hier onder) en zal toch algauw ruim twintig velly velly spaaisie peppels opleveren zo op ‘t eerste zicht. Volgens het pakske (van Sluis Garden) halen ze vier op vijf op de schaal van ‘Scoville Heat Units‘, maar ik denk dat dat toch een beetje optimistisch ingeschat is. Allez, ‘t zou mij toch verwonderen als ik hier als hobbyboerken net onder het niveau van pepper spray geraak.  Alhoewel, velly spicy zijn ze in elk geval, geloof me. Tien minieme snippers in een flink bord gemengde sla en het zweet breekt mij uit na vijf happen. Mwoehahaha, kweeniehoe lekker! Dus misschien hebben ze toch gelijk, daar bij Sluis Garden.

Die pikantigheid halen de pepers uit de aanwezigheid van Capsaïcine, ofte 8-methyl-N-vanillyl-trans-6-noneenamide voor de vrienden. Water drinken om te blussen helpt amper, want capsaïcine is slecht oplosbaar in water. Miserie? Banee, want ethanol (alcohol) is wél een bruikbaar oplosmiddel. :-)

Maar niettemin, met 1 pepertje kom ik toch een aantal weken toe om mijn maaltijden op te fleuren, dus blijft de vraag: wat aan te vangen met die overvloed aan C₁₈H₂₇NO₃ ? Iemand een receptje misschien? Opleggen in olie? Tapenadeke mee maken?