De eigenwijze tuin

Zonnige najaarsdagen, ze zijn een ware zegen voor het gemiddeld hobbyboerke-annex-tuinman, ik zeg het u. In plaats van tussen druilerige november-regenvlagen door rap-rap het hoogstnodige te doen teneinde verder debacle te voorkomen, om vervolgens weer snel binnen te duiken, is het nu eerder rondspeuren  naar wat er nog zo zou kunnen gedaan worden in de tuin, kwestie van nog wat langer buiten te kunnen froetelen. Nefast voor de – na zes jaar eindelijk op stapel staande – afwerking van de badkamer, ik moet het u niet vertellen, maar gelukkig is de Eigenwijze Madam begripvol. Meer nog, verstandig als ze is zit ze zelf ook buiten. Soit, wij zijn nog niet aan het oprapen en weer uitstrooien van bladeren toe, gelijk sommigen, maar toch: meer en meer ‘dingen-die-ik-ooit-nog-eens-moet-doen’ raken eindelijk af. Maar later meer daarover.

Zo was het voorbije weekend het ideaal moment voor de opkuis van de serre. De laatste tomaten waren in de loop van de week daarvoor, net voor de eerste nachtvorst, geoogst. Maar de planten zelf stonden er nog, de automatische raamopeners zaten nog op de luiken geschroefd en er groeiden wel wat ongenode gasten (kruisbloemigen, gras en een enorm hardnekkig klein klavertje).

Eerst de tomatenplanten aangepakt, want die eerste vorst was hen duidelijk niet goed bekomen. En een ongelukkig ogende tomatenplant stemt mij ook droef ten moede, derhalve zo gauw mogelijk uit beeld gesnoeid! Daarna de automatische raamopeners (Een gerief! Maar werken op oliedruk en zijn dus kwetsbaar voor strenge vorst) afgeschroefd en vervangen door de vaste sluitingen (mijn dakvensters moeten er tenslotte niet uitwaaien bij de eerste stevige windvlaag, dus vastleggen die hap!). Nog een grondige wiedbeurt, het rondzwervend tuingereedschap schoongemaakt en weggeborgen, en de serre was winterklaar. Volgend voorjaar eens de ramen zemen, en de plantjes kunnen er zó in.

De moestuin zelf is ook al behoorlijk op kant. Het overschot aan warmoes (waanzinnig hoeveel zo’n rijtje snijbiet voortbrengt) staat er nog semi-bevroren bij, ‘t zal eerstdaags schapenvoer worden vermoed ik. En ook voor de resterende rode bietjes vrees ik het ergste. Maar de pastinaken staan al uitnodigend te lonken, binnenkort eens beginnen uitsteken. Hmmmm en njamnjam en al. Want after all, ‘t is voor de smaak van al dat lekkers dat we een half jaar op onze knieën in de grond zitten te wroeten, niewaar (en ook wel omdat we het gewoon gráág doen, stiekem)

Voilà, ik zou het niet beter kunnen zeggen.

Sla, dat zaai en plant ik elk jaar in overdreven aantallen. Want sla is lekker, en als je wat verschillende variëteiten kweekt dan kunt ge daar genoeg in variëren zodat je daar tot diep in het najaar met smaak blijft van eten zonder dat het je oren uit komt.  Vooral als het mooi malse, frisse en puntgave blaadjes zijn, het oog wil ook wat weetwel. Maar dat laatste was dit jaar niet altijd het geval. Vreemdsoortige boebels verschenen al van in het vroege voorjaar op de meeste slaplanten. Kijk maar bij het kropje hieronder, op de binnenste blaadjes.

Niet dat ze oneetbaar werden; aan de smaak viel niks te merken. Maar het oogt niet, newaar. En ze groeiden precies ook beduidend trager dan andere jaren, zodat er bijlange geen overschotten waren dit seizoen. Alleen de red salad bowl-variëteit bleek grotendeels ongevoelig.
In de boekskes vond ik het niet direct terug, en ook navraag bij bevoegde instanties (de Man van de Markt, en recent zelfs Peter Bauwens) leverde niks concreet op. In de Zottegemse Colruyt vond ik bovendien zo’n trio-van-sla-klont die dezelfde symptomen vertoonde. Ne mens zou beginnen twijfelen aan zichzelf dan. Misschien stelde ik mijzelf maar aan, en zijn dergelijke boebelkes volkomen normaal en heb ik er de voorbije jaren gewoon naast gekeken?

Of heb ik hier toch te maken met  ‘slabobbelblad’, een virusziekte die door de bodemschimmels overgebracht wordt? De symptomen lijken er in elk geval op, zie bijvoorbeeld de nerven van het blad op bovenstaande foto. In dat geval ziet het er niet zo goed uit voor het komend seizoen; ik zie mij niet direct al mijn grond stomen :-) . Toemetoch! En ik eet nog wel zo graag sla!

Ook hier was het tijd geworden om de lookteentjes de grond in te duwen. Het is ‘Germidour’ geworden, een Franse, violette lookvariëteit die geschikt is voor ons klimaat. Germidour is een variant van het oudere ras ‘Violet de Cadours’ en is resistenter voor virusinfecties dan het oorspronkelijke ras. Het is een vroeg ras dat vrij snel geoogst kan worden.
Ik heb twee rijtjes van zes gezet, telkens zo’n tien centimeter tussen de tenen en 25 cm tussen de rijen. Vrij diep geplant (9cm raden ze aan in de VELT-bijbel), zodat de wortels niet bevriezen deze winter. De modale tuinier plant z’n look op het perceel van de wortelgewassen, maar omdat het perceeltje koolgewassen in de Eigenwijze Tuin anders stiefmoederlijk leeg blijft (wij blieven weinig koolsoorten alhier), heb ik ze daar maar een plaatsje gegeven.

Allez, als’t goed gaat is’t tot in november, dan komen de blaadjes normaal gezien boven piepen.

Tenzij de woelmuizen er mee weg zijn natuurlijk… (zouden woelmuizen dat lusten, eigenlijk, knoflook?)

Ik was ze lichtjes over het hoofd aan het zien, mijn boontjes. Kan je al eens hebben met nateelten natuurlijk: eigenlijk heb je de oogst van dat perceeltje al binnen (berber-patatjes in dit geval), dus al wat daarna nog komt is eigenlijk gewoon meegenomen. Bovendien staan tussen de bonenstruikjes wat slaplantjes, die wegens het overmatig hemelwater enige extra aanmoediging behoeven en derhalve met alle aandacht gingen lopen. Maar blijkbaar geldt dit jaar in de moestuin een soort omgekeerd evenredig rendement in verhouding met de bestede aandacht: hoe meer zorg je aan iets besteedt, hoe zieltogender het plantje er bij gaat staan. Hoe meer je iets verwaarloost, hoe uitbundiger de oogst. ‘t Kan ook iets zeggen over mijn groene vingers, natuurlijk…

Soit, toen er aanwijzingen waren dat er vanavond gecaremeliseerd lamsgebraad met kroketjes op het menu stond, leek dit het uitgelezen moment om eens na te gaan of er tien bonen te verzamelen zouden zijn. Het bleken er een stuk meer te zijn, zelfs. En wees maar gerust dat ze gesmaakt hebben, zo met een glaasje Roodeberg (dus toch íets uit Afrika…).

Meer nog, hij is koelbloedig vermoord. De Eigenwijze Madam heeft hem gescalpeerd en samen met een hoop van zijn clanleden (stam der Coeur de boeuf) in de prespot gestampt, in gezelschap van een courgette en nog wat randanimatie. Nog geen half uur later was er soep.

Maar had Armand Pien nog geleefd, ik was met mijn tomaat nu op de nationale televisie, ik zweer het u!

Bij gebrek aan echte eieren – Shiva meent nog altijd dat ze moet broeden, ook al ligt er al een week lang niks onder haar kont behalve hooi -  wendt ne mens zich tegen beter weten in dan maar tot mogelijke alternatieven, in dit geval de eierplant ofte aubergine.

Read more »

Ik vind dat wel schoon, rode bieten. Maar lekker? Nee, niet echt.

‘Cayenne long slim’, de lange magere cayenne met andere woorden. Ook gekend als spaanse peper of lombok. Dat plantje doet het in de serre bijzonder goed (op de voorgrond op de foto hier onder) en zal toch algauw ruim twintig velly velly spaaisie peppels opleveren zo op ‘t eerste zicht. Volgens het pakske (van Sluis Garden) halen ze vier op vijf op de schaal van ‘Scoville Heat Units‘, maar ik denk dat dat toch een beetje optimistisch ingeschat is. Allez, ‘t zou mij toch verwonderen als ik hier als hobbyboerken net onder het niveau van pepper spray geraak.  Alhoewel, velly spicy zijn ze in elk geval, geloof me. Tien minieme snippers in een flink bord gemengde sla en het zweet breekt mij uit na vijf happen. Mwoehahaha, kweeniehoe lekker! Dus misschien hebben ze toch gelijk, daar bij Sluis Garden.

Die pikantigheid halen de pepers uit de aanwezigheid van Capsaïcine, ofte 8-methyl-N-vanillyl-trans-6-noneenamide voor de vrienden. Water drinken om te blussen helpt amper, want capsaïcine is slecht oplosbaar in water. Miserie? Banee, want ethanol (alcohol) is wél een bruikbaar oplosmiddel. :-)

Maar niettemin, met 1 pepertje kom ik toch een aantal weken toe om mijn maaltijden op te fleuren, dus blijft de vraag: wat aan te vangen met die overvloed aan C₁₈H₂₇NO₃ ? Iemand een receptje misschien? Opleggen in olie? Tapenadeke mee maken?

‘t Was al maanden geleden dat ik worteltjes gezaaid had, ik was eigenlijk al zo zijdelings vergeten dat ze er stonden. Tot ik vandaag met een missie de moestuin in gestuurd werd: wortels oogsten, want de eigenwijze madam was dat niet vergeten, dat ze er stonden. Veel had ik er niet nodig, maar toen ik de eerste exemplaren aan het uitspitten was viel mijn oog op een hele kliek vunzigaards die zich bovenop een viertal wortels verzameld hadden, azo van die insectenmeute, klaar om de boel te verzieken. Ziet ge ze zitten, daar op bovenstaande foto, aan de voet van het wortelloof?! Die kleine grijze geniepigaards?! Ik was er precies net op tijd bij! De rest van de wortels was nog niet gekoloniseerd, maar ik heb ze voor ‘t zekerste toch maar allemaal uitgetrokken. Een hele hoop om morgen vers op te eten, de rest om in te vriezen. Hebben is hebben!

Zien ze er niet schoon uit, mijn krootjes? Atomic red en Amarillo, voor de geïnteresseerden. Met dank aan de milde schenkers.

Nu had ik bij mijn vorige opsomming toch wel een tomatenras over het hoofd gezien zekerst!? Een vergeten groente voorwaar! Bij deze recht gezet: de ‘Cherry belle’ is aan het afrijpen! Behoorlijk grote, gele tomaten. Twee exemplaren geoogst, maar nog niet geproefd. We komen zo stilaan op het stadium dat we (ondanks ons serieus verzet) de aanvoer van verse tomaten niet meer live de baas kunnen, dus een invries-actie loert om de hoek. Want sommige planten produceren werkelijk onbetamelijk veel tomaten. Fijn zo!