Wuk? Iedereen stoefen met zijn / haar mooie oogst? Ik ook dan! Nèm.En dat is dan nog zonder het trio-van-sla (pluksla, kropsla en rode eikebladsla), zonder de peterselie, zonder de basilicum en zonder de courgetten die op dezelfde dag geoogst werden! En bij u?

Zes weken vanaf hij begint te groeien, had meneer BBQ gezegd. En meneer BBQ kan het weten, want hij is niet alleen een bijzonder vertrouwenwekkend persoon maar tevens een autoriteit als het op serreteelten aankomt. Vandaar dat de enige meloen die aan de plant hing vorig weekend in blind vertrouwen geoogst werd. Right on time, moeten we vaststellen. Perfect rijp zelfs. En zoet, en sappig! En al voor meer dan de helft op ondertussen…

Nu voel ik mij pas nen echten zie, met mijn eigenhandig in een streng gevlochten uien en sjalotten. Niet dat het moeilijk was, met handleiding van de VELT-groentenbijbel opengeslagen naast mij. Maar toch, dat ik zo’n authentiek uitziende zaken zelf te maken, ik verschiet er nog van.

En zo’n plezante archaïsche toets dat dat geeft in mijn garagedingk jong, ge hebt daar geen gedacht van.

Dé kikker. Trouw op post, zo goed als elke keer dat ik de serre binnen stap. Een soort gatekeeper die ongewenste rondkruipers in de serre systematisch consumeert. Zo heb ik ze graag zie. Alleen jammer dat het beestje zich beperkt tot de begane grond. Al wat zich pakweg tien centimeter hoger weet vast te klampen aan stengels en bladeren zit veilig tot ik ze er zelf eigenhandig uit pluk. Nee, een boomkikker om mijn tomatenplanten rupsenvrij te houden, dat ware ideaal geweest.

Maar pazzop, ik ga zeker niet klagen. Het tomatengeweld is zelfs zodanig buitensporig dat onder het gewicht van de tientallen trossen één en ander aan planten al op de grond gekletterd is. Gelukkig zonder al te veel erg, en na het nodig geknutsel met touwen en touwtjes geraakt alles weer opgehangen aan het geraamte van de serre. Wreed professioneel oogt het evenwel al lang niet meer, de hele mikmak aan koordjes en touwtjes doet bijwijlen denken aan de elektriciteitspalen in Birecik waar ik in mijn jeugdige-jaren-reizen de slappe lach van kreeg. Het eindresultaat is een soort hangende tuin van tomatenplant-marjonetten die aan een netwerk van touwtjes de zwaartekracht trotseren. Het trekt op niks, maar het houdt stand.
Nee, ik ga volgend jaar maar eens investeren in een paar stevige tomatensteunen vermoed ik. Nooit gedacht dat uit zo’n frêle plantjes zo’n gigantische struiken van ruim twee meter zouden groeien.

Twee tomatenrassen zijn nu op kruissnelheid wat afrijpen betreft: de lilliputs (in het mandje, nogal flets van smaak, doen denken aan de trostomaten van dendeleis) en de hellfruchts (in het witte kommetje, lekker! zoet! sappig!). Nieuwe coeur de boeufs en de allereerste lemontrees en pink brandywines zullen voor een van de komende dagen zijn. De paprika’s daarentegen blijven wrang en onrijp voorlopig.

En courgetten of course, die blijven in een belachelijk tempo bloemen en vruchten aanmaken. Vullen met gehakt en feta, in de soep draaien,…  maar dat nieuw recept bij Mme Zsazsa lijkt me ook bijzonder lekker, en deze morgen hoorde ik op radio 1 een recept voor courgettentapenade : courgette in olie bakken, daar op het einde look en een beetje munt (voor een frisse toets) bij en de boel mixen. Zelfs ik kan dat maken, en ik heb nochtans maar 1 jaar avondschool kokdingk gevolgd!

Ne mens zou het bijna vergeten met al dat tomatengeweld, maar in de serre huist ook nog veel ander lekkers. Weelderige bossen basilicum bijvoorbeeld, die nog mooi bloeien op de koop toe (zie boven). Zoveel basilicum zelfs dat ik hem bijwijlen moet kortwieken, omdat hij anders al te veel de rest dreigt te overgroeien.  De afgeknipte bussels hang ik dan ondersteboven te drogen, ge weet immers nooit waar het goed voor is…

Bij de meloentjes hebben de suikermeloenen het niet gehaald, telkens kort na het kiemen verpieterd. De F1-meloenzaden van de Aveve daarentegen hebben het wel goed gedaan, er hangen al enkele vuistgrote meloentjes aan te rijpen. Het perkje ernaast wordt ingenomen door  onderstaand gevaarte; een watermeloen, gekocht als zieltogend kiemplantje maar eenmaal uitgeplant heeft het zich in ijltempo hersteld. Er hangt 1 (één) meloen aan, het lijkt wel een stripverhaal-bom. Mijn groot probleem hierbij is dat ik in de verste verten niet weet wanneer zo’n ding rijp is, hoe je dat kan zien/ruiken/voelen. ‘t zou zonde zijn om dit ene exemplaar te vroeg aan te snijden, maar al even erg om hem ter plaatse te laten gisten.

Het derde perkje aan de rechterzijde wordt bevolkt door slaplantjes, peterselie en (nog) basilicum. We gaan daar niet over uitweiden.  Aan de overkant staan dan de vijftien tomatenplanten, waarover ik al genoeg geleuterd heb. Zij hebben het gezelschap van zes paprikaplanten, die veel te dicht bij elkaar staan; ik ging er van uit dat minstens de helft zou sneuvelen, maar ze bleven allemaal in leven. Alle zes dragen ze paprika’s en blijven onvermoeibaar bloeien en nieuwe paprikaatjes aankweken.

Ook hier heerst er absolute onwetendheid over wanneer er mag geoogst worden. De ene die we een kleine maand geleden proefden smaakte nog zeer wrang.  Voorlopig wachten we voorzichtigheidshalve op de eerste kleurverandering. Ook met de (buiten de serre groeiende) butternuts is het absoluut giswerk wat rijpheid en plukmoment betreft. Dus wie licht in al deze duisternis kan brengen mag het zeker zeggen!

Mijn tomaten, ze staan er magnifiek bij. Bovendien beginnen ze stilaan met mondjesmaat te rijpen. De eerste liliputs zijn opgesmikkeld, en voor het eerst in mijn leven proefde ik ook een coeur de boeuf (LEKKER!). Ik kijk dan ook uit naar meer.  Maar bijna was ik zwaar gesjareld. Het zal mij leren, het vel van de beer te verkopen vooraleer hij geschoten is. Ik verklaar mij nader: Zaterdag was ik naar goede gewoonte ijverig in mijn tuin bezig, meerbepaald in de serre, alwaar ondermeer mijn tomatjes onstuimig aan groei- en bloei doen, zoals onderstaande hellfrucht-tomaatjes.

Edoch plots viel mijn oog op een aantal keutels, precies muizenstrontjes op een aantal tomaten en bladeren van een paar tomatenplanten. En O Ramp! ook aangevreten tomaten!! Klimmende muizen, ze bestaan! Dus ik was al bijna op weg naar mijn kot om een arsenaal aan klemmen en muizenvallen (sorry Thea). Maar toen zag ik binnenin een van de aangevreten tomaten de boosdoener zitten: een RUPS, een rups van de groentenuil meerbepaald. Ogiewadde!?! Nog 13 van zijn snode kompanen heb ik die zaterdag gevangen,  de zondag nog eens een stuk of tien, gisteren nog ene en vandaag vier. Gelukkig verraden ze zichzelf door de keutels die ze laten vallen en ben ik er ondertussen vrij gerust in dat ik ze onder controle heb. Maar toch, ze hebben naast een hoop blaadjes ook een twintigtal van m’n dierbare tomaatjes aangeknabbeld, het janhagel. Gelukkig vooral onrijpe liliputs, maar toch ook een aantal Lemon Trees en Coeur de Boeufs, akkerdjie! Voor hun straf heb ik ze één voor één bij de kippen gesjareld. Zélfs het exemplaar dat model mocht staan voor onderstaande foto. Geen compassie!

En dan nu duimen dat het verder de goede kant uit gaat met met de kweek…

O wat zien ze er snoezig uit, die schattige lieve woelmuisjes. Klein, pluizig, aaibaar, wie zou dat niet in z’n tuin willen, zo’n kleine ondergrondse teddybeertjes? Een mini-wolf in schapenvacht echter, meneer en madam! Vraag het maar aan Het Gezin Buikberg, waar hongersnood dreigt door toedoen van deze geniepige knagers! Het zag er dan ook niet goed uit, toen hier begin mei mijn pril gezaaide slaplantjes en juistekes rijpe radijsjes respectloos omgeploegd werden door die nozems.

A zo niet hé! Dat is niet volgens de afspraken! Want zoals hier rechtsboven staat, onder ‘ceci n’est pas un jardin’: ‘Wilde planten en dieren mogen hier hun ding doen – zolang ze niet overdrijven’. Awel, mijn radijzen omverbaggeren, dat noem ik nu eens overdrijven zie! Bestrijding dus. Wat zeg ik, algehele oorlog, want we zijn hier niet voor ‘t halve werk!! Maar dan wel liefst (ik moet mij toch aan mijn eigen spelregels houden) op milieuvriendelijke wijze. En als’t van milieuvriendelijk moet zijn, dan is VELT uw beste maat. Dus het onvolprezen Handboek Ecologisch Tuinieren ter hand genomen, en aldaar vernomen dat woelmuizen niet zo dol zijn op stinkende zaakjes. Vlier-gier, daar hebben ze het niet voor viel daar onder meer te lezen. Dus terstond een emmer volgestampt met vlierbladeren en onder water gezet, om een paar weken te laten trekken. Ha, ik zou ze wel krijgen! Maar zo één emmer stinkend vliersop zou de klus toch niet klaren leek me. Dus eens rondgesnuisterd in de plaatselijke doe het zelf, en aldaar nog twee wapens gevonden in de strijd tegen die sloebers.

Ondermeer een heel gemene klem, die herhaaldelijk afgegaan is maar waar -enigszins tot mijn opluchting, ik blijf een watje- nooit een muis in vast komen te zitten is. Maar het zal ze wel de daver op het lijf gejaagd hebben vermoed ik, gniffelgniffel.

Veel meer potentieel zag ik in de doos stinkbolletjes van BSI, speciaal voor ongewenste ondergrondse bezoekers bedoeld. ’100 geurbollen afweermiddel’, stond daar op. En ook ‘Verdrijft en voorkomt het indringen van ongewenste huisdieren gedurende verschillende maanden’. Één keer doen en goed voor maanden, past geheel in het lui-tuinieren concept. Bovendien ecologisch verantwoord, want met plantenextracten dus au fond niet giftig. Me try! Doos van 100 bolletjes gekocht (rond de 11 euro, niet goedkoop, maar wie niet waagt niet wint) en richting moestuin getrokken. Doosje open gedaan en eens aan het zakje gesnoven. Mja, daar kwam inderdaad al een aardig geurtje van af. Zakje doorgeknipt en – MWoeeEEhwaaaahAAAA- wat stinkt dat zeg! O jee, en de bolletjes zaten in nóg een zakje verpakt, ik durfde het bijna niet open te maken.
De penetrante lucht die na het opengaan van het tweede zakje in mijn neusgaten sloeg valt niet te beschrijven. Het is drie maand geleden en de geur zit nog in mijn geheugen gebeiteld, moenievragen. Ik weet niet waar ze die bolletjes precies maken, maar ik zou (understatement) niet graag in die fabriek werken, noch in de onmiddellijke nabijheid wonen. SCHTINKEN man!!! Af en toe kokhalzend snelsnel één bolletje per vierkante meter tien centimeter diep  in de grond geduwd. Mwoehaha, zouden die woelmuizen even niet weten wat ze meemaakten! Gezien m’n kleine moestuin kwam ik ruim toe met mijn doosje, dus de overschot snelsnel weer in de twee zakjes, in het doosje, en doosje in m’n werkkot gezet. De dag daarna de doos naar een veraf kotje helemaal achteraan verhuisd, want heel mijn werkkot stonk er al naar (Gniiiiii!).

Ik zou liegen moest ik zeggen dat de woelmuizen van de ene dag op de andere verdwenen waren, maar in de loop van zo’n tien dagen zag ik hun graafactiviteiten gestaag verminderen.  Om tenslotte -denk ik- helemaal stil te vallen. Was het de terreur van de dichtslaande klem die hen danig de daver op het lijf gejaagd heeft? Of de geurige douche van vliergier (stonk ook wel behoorlijk) die hen deed verhuizen? Ik denk toch eerder de aanhoudende geur van je-ne-sais-qoui die zelfs mijn legendarisch slecht reukvermogen danig van slag bracht. En het is nog een beetje vroeg om al vel van beren te verkopen, maar de mooie aardappeloogst (slechts een paar aardappels aangevreten), de mooie eerste rode bietjes, de uien en sjalotjes, de fleurig verder groeiende pastinaken en de algehele optimale conditie van al het aanwezige gewas stemmen mij hoopvol. Al zal het pas 100% zeker zijn als de eerste pastinaken geoogst worden natuurlijk… Het blijft tenslotte een ondergrondse guerilliaoorlog.

Perceel: wortelgewassen | periode: half april

Wie veel ambitie heeft kan voor vroege teelt gaan en al tussen half maart en half april een poging wagen (wel een hoop gedoe met afdekken of uitplanten). De normale teelt start vanaf half april, bijvoorbeeld met het ras ‘Kogel’. Je kan zaaien tot half juli.

Tussen de rijen laat je ongeveer 30 cm, met om de 5 cm een zaadkluwen. Als je voorzienig bent dan laat je tussen de uien en sjalotten wat meer plaats dan normaal (40 cm in plaats van 25 cm) zodat je een rijtje rode bieten tussen de uien/sjalotten kan zaaien.Na het zaaien de grond goed aandrukken.

Na enkele weken uitdunnen tot 1 plantje per 10 cm (kiemplantjes niet weggooien maar opeten!). Hoe meer plaats je laat, hoe groter ze worden.

Oogsten kan vanaf september tot november. Niet alleen de bieten zelf zijn eetbaar, ook de bladeren kunnen in een slaatje verwerkt worden.

Meer tips voor de beginnende moestuinier vind je bij de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin.

Ligt hij er niet bééldig bij, mijn piepkleine moestuin? Zo des morgens in alle vroegte (6u30, vandaar nog een beetje donker en een beetje onscherp door ikke bewogen), besneeuwd met kersenbloesemblaadjes, met her en der het fris opschietend groensel en ontdaan van al te ijverig groeiende ‘on’kruiden. Ok, alles nog behoorlijk kleintjes, maar ik steek dat geheel en al op het koude voorjaar. En dat koud voorjaar is bovendien een handig excuus om mijn achterstand (in feite moesten vorige week rode biet en paprika de grond in) te verklaren; dat mag gerust allemaal één of twee weekjes opschuiven.

Soit, voor wie het zou kunnen interesseren: links achteraan de patatjes. Afgedekt met een bloempot tegen de nachtvorst. De rechtse rij zijn Berbers, op voorhand gekist en allemaal al uitgelopen. De linkse rij zijn Ratten, niet gekist en dus een beetje achterstand: nog maar voor de helft uitgelopen.  Links daarvan, tegen de afsluiting schiet een rijtje zonnebloemen al op.
Op het perkje rechts daarvan staan links de sluimererwten, rechts de gewone erwten.  Hier zijn er een paar opgevreten (duiven? muizen?), maar gigantische gaten zijn er niet gevallen in de rij. Rechtsachteraan is het koolloze koolperceel, met daar op radijzen, selder en gezaaide peterselie.
Rechts vooraan staan de uien en de (niet in beeld want helemaal vooraan) sjalotten. Tussen de rijen in is er pastinaak gezaaid (nog niet uitgelopen). Vooraan in het midden komen binnen enkele weken courgette en komkommer.

Links vooraan tenslotte ontwaart u ongetwijfeld de rode snijsla, groene pluksla, miniscule warmoesjes en enthousiaste rucola. In de serre wachten op een zaaibedje wat kropslaatjes op beter weer om uitgeplant te worden.

Hun plaats zal ingenomen worden door tomaten die er naar mijn onervaren mening vrij behoorlijk bij staan (voorlopig nog in het waskot, wachtend op warmer weer).

Is het dan allemaal rozengeur en maneschijn hoor ik u vragen? Euhm, neen eigenlijk: onder mijn looppaadjes hebben één of meerdere woelmuizen een soort autostrada aangelegd waarlangs die ellendige knagers rechtstreekse toegang hebben tot mijn frisse groentjes. Vooral voor mijn radijzen en zonnebloemen hebben ze een ongewenste interesse. Bovendien doet hun gegraaf mijn zorgvuldig gepositioneerde  paadjes verzakken, en daar kan ik al evenmin mee lachen! Vooral omdat ze zich ook niet laten waarnemen, laat staan fotograferen, de nozems!

Pastinaak was vorig jaar, ons eerste moestuinjaar, net als warmoes ‘een fijne ontdekking‘. Lekker pittig van smaak en aparte textuur, vandaar krijgen ze ook dit jaar de nodige ruimte gereserveerd.

Als je ruimte genoeg gelaten hebt tussen de uien en/of sjalotten (dus 40cm in plaats van 25cm tussen de rijen), kan je de pastinaken er tussen zaaien. In het andere geval zaai je op rijen met 30 cm tussen.

De zaadjes komen op ongeveer 4 cm van elkaar,  om later (zo vroeg mogelijk) uit te dunnen tot op 15 cm. Pastinaakjes vragen in het begin wat geduld: de ontkieming is traag (pas na vier weken!) en ze groeien aanvankelijk ook langzaam. Daarom kan je eventueel samen met de pastinaak ook radijs of sla zaaien in dezelfde rij, kwestie van de juiste plaats niet uit het oog te verliezen. Tegen dat de pastinaak goed en wel te voorschijn komt kan je de radijzen of sla al oogsten. Het zaad van pastinaak blijft ook niet lang kiemkrachtig: maar 1 à 2 jaar.

Meer tips voor de beginnende moestuinier vind je bij de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin.