De eigenwijze tuin

perceel: bladgewassen | periode: april

Warmoes zaaien mag al begin april, en heb ik eigenlijk vorig weekend al gedaan. Maar je mag warmoes ook nog in mei of zelfs in juni zaaien.  Warmoes wordt op rijtjes gezaaid, met 25 cm tussen de rijen. Om de 5cm zaai je een zaadkluwen waarvan je eerst uitdunt tot 1 sterk plantje per 5 cm (uit elk zaadkluwen komen meerdere plantjes) om dan later uit te dunnen tot op 30cm. Je mag oogst verwachten vanaf begin juni (als het blad ongeveer 15 cm lang is). Best niet te laag bij de grond afsnijden, dan schiet de plant makkelijker weer uit en heb je drie weken later opnieuw oogst.

Warmoes was vorig jaar(ons eerste moestuinjaar) dé ontdekking. Heel lekker, en (als de bladluizen niet te veel tegenwerken) een makkelijke teelt. Dit jaar heb ik wel maar 1 rijtje gezaaid, met de gigantische opbrengst van de twee rijen vorig jaar in het achterhoofd :-).

Meer tips voor de beginnende moestuinier vind je bij de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin.

Geheel goed voorbereid op de strenge winter als ik was, had ik eind vorig jaar niet nagelaten om mijn artisjokplant geheel volgens de regels van de kunst in te pakken met een combinatie van krantenpapier, stro en een plastiek zak.  Gelijk dat in de bijbel van VELT staat, weetwel. Zietg’em staan, links vooraan op de foto hier onder? Geen zicht wegens precies een dichtgeplakte vuilniszak, ‘kweet. Een hele winter heb ik daar moeten op kijken.

Soit, nu de allerkoudste kou wel voorbij lijkt te zijn en de nachtvorst op het eerste zicht niet meer zo gruwelijk dreigt toe te slaan als het geval geweest is, was het voorbije weekend het moment aangebroken om de artisjok te bevrijden en weder in de gelegenheid te stellen om van actieve fotosynthese te doen. En gelijk van dat lelijk zwart ding vanaf, eindelijk!

Ik dus met blij gemoed zak verwijderd en (handschoenen aan, want zo’n artisjok kan gemeen prikken) het stro en co van tussen de bladeren verwijderd. Tenminste… van tussen de bladeren? Wachtekeer! Er waren gewoon geen bladeren meer! Niks, nouga, nada, noppes! Weg artisjok! Wie heeft dat op zijn geweten!?! Gedikke!

Poekie beweerde bij navraag dat ze hem ergens vaagweg had zien vertrekken richting straatkant, de komediante.

Ook de schapen hielden zich (let op het gemene leedvermaaklachje van Betty) van de domme.

Zit die artisjok nu diep weggestopt onder de grond, te wachten om weer uit te lopen? Of is hij effectief weggerot? Potverdepotver in elk geval!

Vijf volle dagen ben ik er aan bezig geweest, van het uitgraven van een bescheiden fundamentje tot het plaatsen van de laatste tegel van het middenpad. Maar nu is ze klaar, mijn serre, en kan ze bevolkt worden met weelderige groeisels!

Simpel was het niet, en dan vooral omdat de ‘Double Door Greenhouse Assembly Instructions’ welliswaar in 8 talen beschikbaar waren (o.a. Nederlands), maar dat de benodigde informatie om de reuzenmechano tot een goed einde te brengen, verspreid bleek over diezelfde acht talen (I kid you not!). Derhalve moest de basisuitleg in het Nederlands gecombineerd worden met de legende bij de illustraties in het Engels en aangevuld worden met enkele fijne kneepjes in het Duits. En meine Deutsche sprache ist eine katastrofische angelegenheit!  Ook de Chinezen waren in dit concept niet vergeten, want die hadden de schroeven en moeren mogen leveren. Met als gevolg dat bij het minste stevig aanspannen de schroef afknapte als was het een geweekte soepstengel. Boecht van de macro! Wat ik maar wil zeggen: een handleiding van een billyboekenkast uit de IKEA is een geïllustreerd naslagwerk in vergelijking met het sumier A4-tje dat hier als handleiding moest fungeren. Dus wie al begint te sakkeren bij het ineen schroeven van het expedit-boekenrek laat deze kelk beter aan zich voorbij gaan.

Soit, zo’n 113 aluminiumprofielen, 254 schroeven, 104 ruitjes en 408+132 haakjes, 122000mm rubberstrook  en zelfs enig gedreun mit einem Gummihammer verder staat ze te blinken: mijn eigenste serre, waterpas, haaks en met alle ruitjes nog intact. Jochei!

En dan is het nu tijd voor een inhaalbeweging; gisteren nog peterselie-, groene selder-  en plukslaplantjes van de markt geplant, dop- en sluimererwten op rijtjes in de grond gestopt en vervolgens  nog enkele rijen snijsla en radijsjes gezaaid. Vandaag wacht het zaai en pootgerief van peterselie, warmoes, artisjok, aardappels, meloenen, tomaten, rucola, kropsla, tuinkers en nog enkele overblijvende uien en sjalotten. We gaan er eens aan beginnen zie!

Kijk! Kijk! De tomatenplantjes zijn al een paar centimeter hoog! Een zeer geslaagde opkomst bovendien, want van de vijf zaadjes per potje is er maar een enkeling die zich niet laat zien. Behalve in die twee potjes rechts dan, niet toevallig die met het (vervallen) lilliput-zaad. Daar is er voorlopig nog nikske kieming te bespeuren. Nog even afwachten of we kerstomaatjes kunnen eten deze zomer…

Dit gezegd zijnde, ook mijn radijzen schieten al! Tenminste, toch één van de twee ingezaaide rijtjes. Elk rijtje is een ander ras, maar ik weet al niemeer wat ik waar gezaaid heb. En de snijsla is ook al in gang! En een paar uien komen ook piepen!

Met een moestuin beginnen: een opsomming van wat en hoe je het allemaal moet doen is één ding, een beetje een overzichtelijk -euhm- overzicht van wanneer dat nu ook allemaal weeral moet gebeuren kan ook bijzonder handig blijken. Bij deze: in een google-kalenderke gegoten, dat je (als je google agenda gebruikt) gewoon bij je bestaande agenda’s kan integreren. Je vindt de kalender ook gewoon terug bij de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin natuurlijk.
Één en ander wordt aangevuld naarmate het seizoen vordert, en wordt de komende jaren automatisch herhaald. Het enige waar je dan zelf nog aan moet denken is aan koolgewassen, want ik blief dat niet dus dat staat er niet tussen :-) . Jaatjaat, ik ben goed bezig ;-)

perceel : peulgewassen | periode: april

Doperwten (ras: Kelvedon wonder) kan je zaaien vanaf begin april (het kan ook vroeger: voorzaaien onder glas vanaf februari) tot uiterlijk eind april. In zware grond twee centimeter diep zaaien, op rijen om de 3 à 5 cm een erwt. Op een perceel van 90 cm breed zaai je twee rijen met zo’n 50 à 60 cm er tussen. Je kan best niet in natte grond zaaien (zeker als je vroeg op het seizoen zaait), iets opgedroogde grond is beter.

Als de planten 10 à 15 cm hoog zijn kan je ze best aanaarden. en een steun geven waarlangs ze kunnen omhoog groeien. Tegelijk hiermee kan je ook mulchen, want wieden achteraf wordt moeilijk tussen de steunen.

Sluimererwten (ras Norli) : Zaaien op hetzelfde moment als doperwten, maar de oogst is vroeger:  de eerste sluimererwten kan je al vanaf mei – begin juni oogsten. Je mag bovendien niet te lang wachten met sluimererwten of ze worden taaier. Wekelijks plukken is de boodschap.

Meer tips voor de beginnende moestuinier vind je bij de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin.

Tomaten! Bij ronde 1 was ik nog keihard in de veronderstelling dat het dit jaar bij buitentomaten zou blijven. Maar ziet, nu ik voor mijn veertigste verjaardag van mijn lieftallige een heuse serre onder mijn gat geschoven krijg (*) kan ik mij uitleven natuurlijk! Niet dat ik mij niet heb weten te beheersen, maar een korte stop bij het tuincentrum moest er toch van af kunnen. Drie soorten tomatenzaad aangeschaft (onder andere, ihi): Pink brandywine, Coeur de boeuf en Lemon tree. En in mijn archieven vond ik ook nog een pakje ‘liliput’ hybride kerstomatenzaad waarvan de vervaldatum al een paar jaar geleden verstreken is, maar wie niet waagt niet wint natuurlijk (smijt nooit iets weg 1).

Van elke soort twee keer vijf zaadjes in een mengsel van 2/3 potgrond en 1/3 zand. Labeltjes zijn gerecycleerde (en gehalveerde) labels van bij Ecoflora (smijt nooit iets weg 2), potjes zijn overschotten van een overmoedige aankoop van zes jaar geleden (smijt nooit iets weg 3).

Omdat één en ander (wijnkisten genoeg, smijt nooit iets weg 4) niet meer op de vensterbank past is de kweek nu uitgebreid naar het vensterraam in de living, bovenop de radiatorrooster. (hoor ik daar iemand die al spijt heeft van dat hele serre-idee? :-)  )

(bovenop de OSB op de foto hierboven moet nog een plankenvloer komen, maar dat is voor als ik eens wat minder werk in mijn tuin heb).

Het glas op heb bakje heb ik zelf op maat gesneden uit de hópen oud vensterglas die de vorige eigenaar van ons huis op zolder achter gelaten heeft (smijt nooit iets weg 5). Voila, nu hopen op een mooie opkomst van de zaadjes en op een nog mooiere oogst. Ik ben in elk geval zwaar benieuwd naar hoe ze allemaal zullen smaken tussen mijn mozarella. De keuterboer in mij was in elk geval in de wolken. Maar drie uur geleden was het helemaal hobbyboerken galore, want toen bleek Betty voorwaar met een pracht van een lam aan haar zijde op de wei te staan. Ik zeg het u, vandaag is de lente begonnen!

Betty trots met haar reuzelam (‘Bommetje’ gedoopt door de kroost). ‘t Beestje is nu al even groot als haar 14 dagen oudere neef en nicht.

(*): zal het de vermeende midlife-crisis gelinkte nood aan een moto onderdrukken? Wait and see… :-)

perceel: koolgewassen | periode: maart-april en opnieuw vanaf juli-augustus

Rassen: ‘ronde gemengd’ (2009 en 2010) Sora (2010),

Radijzen zaaien kan vanaf begin maart, best gefaseerd (om de 14 dagen) een rijtje zaaien. De zaadjes mogen ongeveer een halve centimeter diep, in rijen met 10 à 15 cm tussen, om de 2 à 3cm een zaadje.  Na het zaaien licht aandrukken.

De radijsjes kiemen al na 4 à 8 dagen. Oogsten kan al na 4 tot 8 weken.

Vermijd dat de grond te droog wordt: je hebt dan meer kans op aardvlooien, meer kans op voze radijzen, én een grote kans op barsten als het plots weer vochtig wordt.

Na half april wordt de kans op doorschieten of voos worden groter. Sommige rassen zijn hier meer gevoelig voor dan andere. Minst gevoelig zijn Cherry Belle en Ijskegel. Daarom best wachten tot juli-augustus, vanaf dan kunnen de andere rassen ook weer gezaaid worden en een goede oogst opleveren.

Radijzen kunnen gezaaid worden op plaatsen die tijdelijk vrij komen, bijvoorbeeld na erwten, na sla, gelijktijdig met wortels (radijzen zijn al geoogst voor de wortels uitschieten),…

Perceel: bladgewassen* | periode: maart

Ras: Witte dunsel en Red Salad Bowl (2009 en 2010)

Snijsla kan je vanaf begin maart zaaien, in een serre of koude bak kan het al vanaf februari). Best om de 14 dagen een rijtje zaaien, met tussen de rijen telkens 10 à 15 cm afstand. Zaai tot 4 zaden per centimeter.

Na acht dagen kiemt de snijsla. Tegen eind april kan je oogsten, als de blaadjes ongeveer 10cm lang zijn. Afsnijden net boven de grond. Te lang wachten resulteert in taaier blad. Na het oogsten begint de snijsla opnieuw uit te lopen, die tweede oogst levert mogelijks iets taaiere blaadjes op. Eind mei (eind april onder glas) heb je de laatste oogst.

*: het perceel waar op je snijsla zaait steekt in feite niet zo nauw door de korte groeiperiode van snijsla. Daarom speelt het niet zo veel rol ivm rotatieteelt.

wat je nog zoal vanaf maart in je groententuin kan zaaien of planten lees je op de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin

Perceel: Wortelgewassen | Periode: februari – april

Ui : Uien planten kan eigenlijk al in februari als het weer wat mee zit, van zodra de grond begint op te warmen. Je hebt tijd tot uiterlijk half april om je plantuien te planten.
Rassen : Stuttgarter Riesen (2009), Sturon (2010).

Plant je alleen uien, dan best op rijen die 25 cm uit elkaar liggen met om de tien centimeter een ui. Eventueel kan je de rijen op 40 cm afstand houden, om er later pastinaak of rode biet tussen te zaaien.

In de boekjes staat dat je de ui moet planten door hem in de grond duwen tot de top van de ui gelijk komt met het oppervlak. Op mijn zware grond lukt dat niet zonder de ui tot prut te persen. Dus best eerst een gaatje maken met dat plantdingk. diepste deel van het gat weer opvullen met wat losse aarde, en dan het uitje er rechtop in.

Tijdens het groeiseizoen is mulchen (pas vanaf eind mei) en goed wieden aangeraden. Niet schoffelen of harken, want uien wortelen zeer oppervlakkig.

Oogsten is meestal eind juli – begin augustus, als het loof plat valt en begint uit te drogen (als 2/3 van het loof afgestorven is heb je een goed compromis tussen opbrengst en bewaarbaarheid). Zolang het blad nog fris groen is, is dit ook eetbaar.

Opgepast: uien verdragen geen verse mest of halfverteerde compost, dus enkel goed verteerde compost gebruiken.

Sjalot : Sjalotten planten gebeurt meestal vanaf april (voor de gele rassen), vroeger planten geeft meer kans op doorschieten.

Ras: Yellow moon (2010).

Planten gebeurt in rijen met 30cm tussen elke rij, met om de 15 cm een plantsjalot. Per plant ontwikkelen zich 4 à 10 sjalotjes.

Oogsten kan in juli en augustus. Je kan ze groen oogsten en met loof en al op eten (ook het blad is eetbaar). Of je kan zoals bij uien wachten tot 2/3 van het loof verdroogd is.

Sjalotten bewaren net als uien door ze te laten drogen. Je kan ze best koel en droog houden voor een langere bewaartijd. Uit je oogst kan je kleine sjalotten selecteren om het jaar daar op te planten.

Nog? : meer groentensoorten op de beknopte handleiding tot de Eigenwijze Moestuin