In 2009 was wilde peen met stip de meest dominante bloeier in de eigenwijze tuin. Dit jaar haalt geen enkele soort echt de bovenhand. Witte schermbloemen van wilde peen, bevernel en berenklauw met kriskras daar tussen het geel van boerenwormkruid en rolklaver, aangevuld met redelijk wat knoopkruid. Mooi gelukt, ware het niet dat de regen een flink spelbreker geweest is en de overgrote meerderheid van de bloemen platgeslagen ligt. Bovendien is nog altijd maar zo’n 30% van de bloemenweide daadwerkelijk ingenomen door bloemen. In de overige 70% overheerst het gras nog sterk. Het is dus zeker niet zo dat de hele tuin er uit ziet als op de foto hier boven.

Voor de dieren maakt het niet zo veel uit;  ik denk dat dit het vlinderrijkste jaar is sinds we er wonen en je kan geen voet verzetten zonder dat er sprinkhanen wegschieten. Ook bijtjes, sluip- en andere wespen, kevers, wantsen,… wat dat betreft is de tuin duidelijk aan het groeien de laatste jaren.

Maar het uitzicht zou toch echt wel beter mogen. Minder gras, meer bloemen. Om dat proces te versnellen wil ik dit najaar een strook gras afdekken met worteldoek, in de hoop dat het gras er onder tegen volgend voorjaar afsterft. Dan haal ik het worteldoek weer weg en zaai ik de strook in met zelf- geoogste zaden, aangevuld met wat andere bloemen (prairieplanten à la verbena, cosmea en echinacea misschien).  Als het resultaat oplevert dan herhaal ik het het jaar daarop voor een groter deel van de graszone.

Een kleine schijnbeweging in die richting heb ik dit jaar al gemaakt met een zaadpakketje ‘verbijsterende bijen’ dat de provincie Oost-Vlaanderen gratis uitdeelde. Netjes uitgestrooid op de vers uitgegraven aarde van het terras, en voorwaar een mooie opkomst: heel veel boekweit en komkommerkruid, redelijk wat korenbloemen en goudsbloemen, een enkele klaproos en dille, en een twintigtal zonnebloemen. Niet slecht, al passen de zonnebloemen hier naar mijn aanvoelen niet echt tussen. Jammer genoeg heeft ook hier heeft de slagregen lelijk huis gehouden en zijn de meeste planten plat komen te liggen . De zonnebloemen heb ik met een woud van bamboestokken weer recht gezet, maar de rest ligt er wat hulpeloos slappekes bij. Weetniet of er hier truken van de foor zijn om dat platvallen te voorkomen, eigenlijk.

Dit plantje associeer ik steevast met Baldrick, ge weet wel. “Yes, we know. Sod off, Baldrick!” is daar het standaard antwoord, en misschien geeft natuur-rijk ze daar wel gelijk in, zoals de plant zijn borders dreigt te veroveren. (Ik kan daar niks aan doen, aan die associaties, ze moeten dat plantje dan ook maar geen ‘bolderik’ noemen). In elk geval: van mij mag het gerust verder de volledige ‘border’ inpalmen, want zeg nu zelf: zo’n schoon bloemeke mag gezien worden, en het combineert ook wonderwel met de verbena bonariensis om samen het foeilelijk zwemdingk te camoufleren.

Dus binnenkort maar wat zaad oogsten om netjes in bakjes op te kweken, want de ‘natuurlijke vermeerdering’ durft nogal eens mis te gaan. Doorgaans zelfs omgekeerd evenredig met de mate waarin ik hoop dat een bepaalde soort zich spontaan zal uitzaaien. Dat zal ongetwijfeld ook wel één of andere wetmatigheid à la wet van Murphy zijn, ik twijfel er niet aan.

Dik tevreden ben ik, dat ik toen mijn toefje margrieten niet samen met de gestreepte witbol weggemaaid heb. Waar zouden die schone penseelkevertjes anders wel terecht gemoeten hebben, ik vraag het u? Want die vinden dan wel een fourageerplaats op het zandblauwtje van Annetanne, maar iets in de naam van die plant (ZANDblauwtje) doet mij vermoeden dat ik het zelfs niet moet *probéren* om ze in de eigenwijze tuin te introduceren.

Neen, laat ik dan toch maar mijn kansen wagen met de margrieten, en proberen om die wat te bevoordelen tegenover het omringende gras (gras wieden met andere woorden), kwestie van de uitbreiding wat te stimuleren.

Niet alleen de penseelkevers varen er wel bij overigens, ook de smalvleugelige boktor (Stenopterus rufus) wordt er door aangetrokken. Deze boktor is vrij algemeen en komt ook dikwijls in tuinen voor. De larven leven in droge dode takken van loofhout. De volwassen kevers lijken zowel qua uiterlijk als qua gedrag op wespen, kwestie van niet te gauw opgepeuzeld te worden.

Vorig jaar plantte ik een valeriaanstek in onze kruidenbak. Niet dat ik onmiddellijk van plan ben om enige gerechten met valeriaan te gaan kruiden, noch om daar alcoholgewijze extracties op toe te passen.Want aan slapeloosheid (valeriaan zou hier heilzaam voor zijn) lijdt ik bepaald niet en bovendien kan je er naar ‘t schijnt een serieuze spetterpoep van krijgen, dus neen dank u.
Neeneen, ‘t ging hem vooral om het esthetisch aspect, want valeriaan vind ik een bijzonder mooie plant. Dat eerste jaar is het plantje mooi aangeslagen , maar niet gigantisch gegroeid. Dan is dat dit jaar wel even anders, want ondertussen is hij ruim anderhalve meter groot geworden en staat mooi in bloei. Op die bloemen komen voorlopig vooral vliegen en hommels af. Maar lager op de plant zit er nog volk, meerbepaald een heuse bladluizenmelkerij.

De mieren spelen zo’n beetje herder voor de bladluizen. Ze beschermen ze tegen hongerige lieveheersbeesten in ruil voor de zoetigheid die de bladluizen afscheiden. Om aan voldoende eiwitten te geraken moeten de bladluizen immers enorm veel plantensap opnemen, waardoor ze met een overschot aan vocht en suiker komen te zitten. Dat zoete sopje scheiden ze gewoon uit, en dat wordt door de mieren opgeslurpt (zie foto hier onder, jammer van de storende draadjes).

De bladluizen blijven voorlopig beperkt in aantal, dus voor het moment ga ik ze nog niet te lijf. Maar mijn brandnetelgier staat al te trekken, just in case…

Schone beestjes trouwens die mieren, klik vooral eens op de foto’s om ze wat groter te zien.

En nu we het toch over foto’s hebben: zijn die hier niet allemaal te donker? Of net te licht? ‘t is maar dat er, afhankelijk van het scherm dat ik gebruik (portable of vaste PC) behoorlijke verschillen zijn. Dus als er op dat vlak klachten zouden zijn, ik hoor het graag! 

Had ik gezegd dat de margrieten het lieten afweten in onze tuin? Welnu, ik had me aanzienlijk vergist, want ze zijn zelfs van uitbreiderke aan het doen. Maar dedju toch, ziet ge naast die tien margrieten ook die honderden – nee, duizenden – gestreepte witbollen (= de overgrote meerderheid van het gras) staan? Gestreepte witbol, dat is vuiligheid. Want dat legt zich rond deze tijd van het jaar neer om een ondoordringbare koek te vormen voor andere plantjes. Enfin, het gekend verhaal over het wanneer en waarom van het hooien.

Dus maaitijd in de eigenwijze tuin, maar de margrieten heb ik toch weten te ontzien (evenals een paar concentraties aan wilde peen, knoopkruid en consoorten). Met de dikke bromvlieg gemaaid, vanzelfsprekend.

Ondertussen is ook (nagenoeg) alles weggeharkt en op de traditionele gigantische hoop gegooid. En ik heb nog hulp gekregen ook!

Niet alleen de hooiweides waren aan een scheerbeurt toe, ook voor de schaapjes was’t de moment. De Witte van Moerbeke was chinese vrijwilliger om als eerste zijn coiffuur te laten doen. Flink meegewerkt, de brave jongen. Gewoon aanbinden en pellen als ware het een sinaasappel. Veel minder stres voor de beestjes dan als je ze op hun gat zet, en ook veel beter voor de rug van de scheerder. Aan zijn hoefjes was iets meer werk. Daarna nog een flinke spuit ontwormer (Cytidine) in zijn keelgat, en klaar was Kees.

De dames kwamen daarna aan de beurt, maar na enkele opnames liet mijn batterij het afweten, dus daar geen beeld van. Goed voor mij en pech voor u, want Betty had de kolder in de kop en moest malgré halverwege een ontsnappingske plegen. (schoon zicht, zo’n halfgeschoren schaap dat er van door gaat). Vervolgens maakte ze danig van haar oren voor het bijknippen van haar hoeven dat ik haar noodgedwongen gevloerd heb en met haar poten aaneengebonden haar manicure heb afgewerkt. Evenwel gemerkt dat zo’n schaap behoorlijk stabiel staat op die vier poten en dat je dat niet zomaar omlegt. Na afloop was ze zo verbouwereerd dat ze zelf geen moeite meer deed om tegen te pruttelen. Ze moet het maar weten, de kalle! Mieke daarentegen was de gedweeheid zelve en liet zich in no time in een fris zomerkleedje zetten. Braveke! En gelukkig maar, want ik was nog niet halverwege met het opruimen van alle wol toen de hemelsluizen opengingen en er bakken water naar beneden kwamen. Niettemin (op drie minuten na) perfecte timing!

In onze tuin mogen – ‘t is ondertussen genoegzaam bekend – wilde planten hun goesting doen. Behalve brandnetels en akkerdistels dan, want die worden weliswaar niet te vuur en te zwaard bestreden, maar toch ernstig ontmoedigd om nóg meer plaats op te eisen. Schapenzuring daarentegen mag wel ongestoord zijn ding doen, want dat plantje stoort niet. En als beloning mogen we dan af en toe wat blaadjes oogsten om in de paling-in’t-groen te draaien. Of mogen we genieten van de mooie bloemdingen die er op komen. Maar bovenal betekent de aanwezigheid van schapenzuring ook dat de kleine vuurvlinder onze tuin een leuke tuin vindt, want de kleine kleine vuurvlinders (de rupsen dus) lusten dat graag, schapenzuring.

Pa en ma vuurvlinder niet, die lusten zoals de meeste volwassen vlinders vooral nectar. En dat vinden ze momenteel in overvloed op de boterbloemenzee achterin de tuin. Vandaar dat daar gisteren meerdere vuurvlindertjes aan het fladderen waren. Bijzonder schone beestjes zijn dat. Volgens de boekskes leven ze in hoofdzaak op schrale, droge graslanden en dat is inderdaad het deel van de tuin (het hoger gelegen deel van de hooiweide) waar ze vooral te vinden zijn. Ook het tijdstip valt perfect samen met de theoretische piekperiode voor de eerste generatie (tussen 10 en 31 mei). Vanaf begin juli kan er een tweede generatie opduiken, en in zeer warme jaren zelfs een derde vanaf augustus.

De vrouwtjes hebben de eigenaardige gewoonte om bij het afzetten van de eitjes eerst te landen op een ‘open’ plekje met zeer lage of geen begroeiiing, om vandaar naar de zuring te trippelen. Een aaneengesloten hoge vegetatie maakt dat onmogelijk. Maar ons hooilandje, met de gemaaide paadjes er tussenin, vormt de perfecte combinatie.

Meer informatie over de kleine vuurvlinder vind je bij het INBO.

Op de foto het eerste bermooievaarsbekbloempje (onthoudt voor scrablle!) van dit jaar. Naar ‘t schijnt is bermooievaarsbek (zoals de meeste van het geranium geslacht) geschikt om in potten, bloembakken of kuipen te zetten. Maar eigenlijk ben ik op zoek naar iets anders, iets groters.  Want ik heb een batje gedaan bij NV Doe-Het-Zelf in Herzele; twee mooie flinke potten voor op de binnenkoer. Niet zo heel duur (toch niet als ik vergelijk met wat ze bij bijvoorbeeld AVEVE  durven vragen voor een béétje pot) en behoorlijk groot (de ene zo’n meter hoog en de andere zo’n 80 cm). Zo groot zelfs dat ik er liever geen plaatsje voor zoek om ze vorstvrij te laten overwinteren, temeer daar mijn overwinteringskot ook niet geheel vorstvrij is gebleken de voorbije winters.

Dus ben ik nu op zoek naar een geschikte plant (struik of kleine boom) om er in te plaatsen. Belangrijkste vereiste: winterhard zijn. Ook belangrijk: in een pot kunnen overleven. Verder doet het er niet echt toe, al hou ik niet zo van al te exotisch aandoende toestanden a la trompetplant (foeilelijk!). Een beetje natuurlijke look gelijk een olijfboom of een vijgenboom, weetwel.

In eerste instantie dacht ik aan een Eucalyptus gunnii voor in de grote pot, al ben ik nog wat aan het twijfelen of de bladkleur (grijsblauw) niet te fake zal aandoen. Kan volgens het interwebs een boompje worden tot 6 meter hoog, maar schijnt het ook in pot goed te doen en kan temperaturen aan tot -14°C. Maar misschien is een buddleia, zoals collega Spoetnik De Rus (ik heb enkele vréémde collega’s, ge wilt het niet weten…) suggereerde wel een supergoed idee.

In de kleinere kuip zou ik opteren voor een amandelboom (Prunus dulcis) ‘robijn’. Niet omwille van de amandelnoten, want die rijp krijgen  schijnt niet evident te  zijn in ons klimaat, maar het habitus en de bladeren van deze boomsoort staan mij wel bijzonder aan.

Ook nog opties:  een japans esdoorntje, een haagbeukje of een  hazelaartje (Corylus avellana ‘Fertile de Nottingham’  bijvoorbeeld), mooie planten zowel qua hout als qua blad, winterhard, maar ik vind niks terug over het al dan niet geschikt zijn als kuipplant. Of een vijgenboom (Ficus carica) al heb ik die eigenlijk al staan in volle grond op de koer, dus dat is misschien ook een beetje zotjes. ‘t Zelfde geldt voor een olijfboom (Olea europaea); daar heb ik er ook al eentje van staan, én die zijn niet zó winterhard naar ‘t schijnt. Maar misschien zijn er nog wel evidente kanshebbers waar ik volkomen niet aan denk, wegens ze gewoon niet kennen. Daarom kijk ik nu gigantisch in uw richting, lieve lezer, met het vriendelijk verzoek om u in de commentaren vooral te laten gaan en aldaar de nodige suggesties te doen. Alleen geen trompetbomen, alstublieft…

De lijst van ter ziele gegane planten in de eigenwijze tuin is lang, zeer lang. Helleborusen bijvoorbeeld, van stinkend nieskruid tot de mooiste cultivars, kwijnen steevast weg om nooit meer terug te komen. Wilde margriet heeft na verschillende introductiepogingen telkens weer afgehaakt. Sneeuwklokjes, Kievitsbloemen, koekoeksbloemen en agrimoni sputteren aan de rand van de extinctie of zijn al over de grens heen. En zo kan ik er nog wel een hoop noemen.

Gelukkig zijn er ook een paar succesverhalen. De donkere ooievaarsbek van Yo is aan een trage maar gestage opmars in de haag bezig. Het speenkruid is vanuit het niets opgedoken en breidt elk voorjaar ijverig verder uit. Het knoopkruid, de rolklaver, grote kaardebol, bosandoorn en wilde peen (samen met nog een horde schermbloemigen) doen het bijzonder goed, enzovoort.

Zo ook het bosaardbeitje, enkele jaren geleden aangeplant aan de rand van de pelouze, een klein teer plantje dat het amper leek te halen tegen het omringende gras. Hulp leek aangewezen, dus beetje bij beetje het omringende gras afgestoken en het plantje meer ruimte gegeven naarmate nodig bleek. En zie ne keer hoe flink dat plantje daar gebruik van gemaakt heeft! Voorbeeldig! Twee jaar, vanuit één plantje. De tuincentra zullen aan mij niet rijk worden :-)

Groot was mijn vreugde: de gele dovenetel die ik vorig jaar bij Ecoflora aanschafte (ééntje, ja. ‘t schijnt dat gele dovenetel woekert dus geeft el cheapo er maar het strikte minimum aan uit) heeft van voorzichtige uitbreiding gedaan en is voorwaar zelfs aan het bloeien geslagen. Het spreekt vanzelf dat het plantje gesoigneerd wordt. Derhalve zaterdag het oprukkende kleefkruid en de omringende brandnetels handmatig verwijderd, zodat het plantje alle ruimte krijgt om ernstig te gaan koloniseren. Want ik zie dat bijzonder graag, gele dovenetels, dus ze mogen voor mij part de halve houtkant monopoliseren. Door dat getuinier van mijnentwege kwam de bloeistengel pas mooi tot zijn recht, mijn fotomarieke gaan halen dus, en in de luwte van de houtkant was het voldoende windstil om er een scherpe foto van te maken. Schoon schoon.

Het plantje kwam zelfs zodanig mooi tot zijn recht dat ook onze jongste het opmerkte. Meer bepaald terwijl hij op zondag ijverig boterbloemen en paardenbloemen aan het plukken was voor zijn groots moederdagboeket. Maar wetende dat niet alle bloemetjes er zijn om geplukt te worden heeft hij niet nagelaten om netjes te vragen of het bij deze wel mocht. Weliswaar pas nádat hij ‘m geplukt had, deze enige bloeiende gele dovenetel in de hele tuin. Snik. Snok. Kinders, ‘t is een eindeloze bron van vreugde zeg ik u…