Leesvoer

op het scherm |op papier


Op het scherm: links

soorten herkennen

ecologische tuin

huisdieren

natuur

fotografie

spaar geld en bomen



Op papier: boeken en co

even vooraf: Onderstaande korte besprekingen zijn louter persoonlijke indrukken van een aantal boeken die zich in m’n boekenkast bevinden. Aanvullingen of andere meningen zijn altijd welkom. Deze lijst is nog niet volledig, ik ben me langzaam aan door mijn boekenkast aan het werken.

Soorten herkennen

  • nederlandse ecologische floraDe Nederlandse oecologische flora (Weeda en westra, KNNV)
    Veel meer dan ‘soorten herkennen’: simpelweg een standaardwerk dat een ongelooflijke hoeveelheid informatie omvat over wilde planten en hun relaties met hun omgeving. Uitgebreide bespreking per soort : morfologisch, interacties met andere planten en met dieren, voorkomen in verschillende biotopen,… Geïllustreerd met foto’s en tekeningen.
  • Nieuwe bloemengids (Fitter et al – Tirion)
    Met een echte flora werken, er bestaan aangenamer dingen. Naar prentjes kijken bijvoorbeeld, en zo je soort bepalen. Nu bestaan er heel veel plantengidsen, maar weinig goeie. Deze ‘Nieuwe bloemengids’ (vergis u niet, zo nieuw is hij ook niet meer) behoort tot deze laatste: duidelijke tekeningen, logische opbouw en beknopte bespreking.
  • Geïllustreerde flora van nederland (Heimans et al. – Versluys)
    Ik zou liegen als ik zeg dat ik dit boek veel en graag ter hand neem. Want werken met een flora blijft wat het is: werken. Niet gezellig naar de plaatjes kijken, maar tot en met de kleinste lettertjes lezen, zoeken en vergelijken. De hele sleutel doorploegen en dan op iets onmogelijks uitkomen, besluiten dat je ergens toch een fout moet gemaakt hebben en herbeginnen. Maar meestal vind ik het uiteindelijk wel, ergens in dit meer dan duizend pagina’s tellend boek.
  • Bomen en struiken (Louis Debot – KBIN)
    Met dit boekje heb ik op korte tijd alle inheemse bomen leren herkennen. Klassiek maar degelijk opgevat, het helpt je algauw aan een zekere basiskennis waardoor het steeds makkelijker wordt om bomen in verschillende jaargetijden aan verschillende kenmerken te herkennen. Verwacht je niet aan mooie kleurfoto’s, dat is niet het doel van dit werkje: gewoon rechtoe rechtaan soorten leren herkennen. Meer moet dat niet zijn.
  • provincie West Vlaanderen Hoogstamfruitbomen in West-Vlaanderen (provincie West-Vlaanderen)
    Een zeer degelijke uitgave van de provincie West-Vlaanderen die via hun website voor de spotprijs van 4 (vier!) euro te koop is, wat volgens mij nog niet eens de drukkosten van dit boek dekt. Naast een uitgebreid soortoverzicht ook heel wat praktische tips ivm hoogstamfruitbomen. Het boek kan je ook gratis als pdf downloaden.
  • Waterplanten (Walter Schimana, Deltas)
    Klein maar fijn boekje met een korte beschrijving en foto van een hele reeks water- en moerasplanten, specifiek met het oog op de tuinvijver.
    Als het om een streekeigen plant gaat wordt het ook zo vermeld.
    Achteraan ook wat sumiere verzorgingstips en aanplantingsvoorbeeldjes. Best bruikbaar om wat achtergrondinformatie te hebben over wat in mijn vijvertje staat.
  • Paddestoelen van West- en Midden Europa (Reader’s Digest)
    Ik vind paddestoelen wijze dingen, maar er bestaan er zo ontmoedigend veel soorten van dat ik me er tot nu toe niet echt in verdiept heb. Deze veldgids van Reader’s Digest benadert zowat het niveau van mijn paddenstoelenkennis: de alleralgemeenste soorten kan ik herkennen, de grote groepen meestal ook. Maar veel verder dan dat gaat het niet, ook niet in dit boek. Wil je je echt in paddestoelen verdiepen, dan ga je beter voor het paddestoelenboek van Hans Vermeulen, te koop bij Natuurpunt.
  • Elseviers Insectengids (Chinery, Elsevier) en de Nieuwe Insectengids (Chinery, Thieme)
    Er bestaan ellendig veel soorten insecten. Alleen al alle keversoorten uit de Benelux in één veldgids bundelen is onbegonnen werk. Maar meestal kan je, als je je vondst tot op zekere hoogte in een bepaalde groep kan plaatsen, op het internet wel één of ander gespecialiseerd forum of vereniging vinden die je verder kunnen helpen. En om tot op die grote of kleinere groepjes te geraken bestaan er bij mijn weten twee goeie boeken. Ze zijn niet geheel opverlappend wat de beschreven soorten betreft, dus het is handig om ze allebei in huis te hebben. Zelf heb ik ze me twintig jaar geleden aangeschaft, maar zeker één ervan, de ‘nieuwe insectengids’ is ondertussen alweer door Tirion uitgebracht en nog steeds in de boekhandel te vinden.
  • Veldgids Libellen (Bos en Wasscher, KNNV)
    Zeer goede veldgids, meer valt daar eigenlijk niet over te zeggen. Informatie over voorkomen, vliegtijd, ecologische vereisten, zeldzaamheid. Telkens met een goede beschrijving van de kenmerken aan de hand waarvan je de soort kan determineren en één of meerdere duidelijke foto’s. Ook de vrouwtjes kan je aan de hand van deze gids op naam brengen.
  • Het Hommelleven (Kwak – Tieleman)
    Leuk boekje met achteraan een determinatiekaartje met de meest voorkomende hommels. Wel vrij slechte tekeningen, dus determineren is aan de hand van dit boekje in feite nogal natte vinger werk.
    Maar verder interessant voor de uitgebreide informatie die je er in terug vindt over deze beestjes. Ook wat doe-het-zelf tips in verband met voedselplanten en nestgelegenheid.
  • Dagvlinders van de benelux (Wynhoff, van der Made en van Swaay)
    Dit boek heeft het voordeel dat het een volledig overzicht geeft van alle dagvlinders in onze regio, zonder daarbij de overdonderende hoeveelheid soorten te serveren die je in andere goeie boeken vindt. Duidelijke afbeeldingen van boven- en onderkant van mannetjes en vrouwtjes, vliegkalender, verspreidingsgegevens,… de hele mikmak die je nodig kan hebben om vlinders te herkennen. Deze veldgids is nog steeds te koop, maar nu onder de naam ‘Veldgids Dagvlinders’, van dezelfde auteurs bij het KNNV.
  • Nachtvlinders (Waring en Townsend, Tirion natuur)
    Zalig zij deze veldgids die de aartsmoeilijke groep van de nachtvlinders enigzins toegankelijk maakt. Al blijft het een hele kluif om pakweg een uiltje te determineren, je bent tenminste zeker dat de soort er in staat. Dat was vroeger wel even anders toen je aangewezen was op allerlei opscure duitse boekjes en het interweb (van een betrouwbare bron gesproken) om soortjes te strepen. Bovendien mooie tekeningen en duidelijke beschrijvingen. Goed gerief.
  • Zweefvliegentabel (Aat Barendregt – jeugdbonduitgeverij)
    Mijn exemplaar van ‘de zweefvliegentabel’ dateert van 1982. Ondertussen zijn we een paar herdrukken verder, maar nog steeds is deze tabel een handige manier om zweefvliegen op naam te brengen. Het vergt enige inspanning om je in de determinatiekenmerken in te werken (vleugelbeadering en van die toestanden) maar algauw begin je door de bomen het bos te zien.
  • Vogelgidsen
    Mijn eerste vogelgids kocht ik op mijn veertiende. In de loop der jaren kwam er regelmatig een exemplaar bij, tot ik het uiteindelijk welletjes vond. Ondertussen zijn er weer heel wat nieuwe (en goede) boeken op de markt gekomen, maar die heb ik dus niet. Mijn laatste (europese) vogelgids was ‘Vogeldeterminatie (Harris et al., Thieme)’, een boek waar enkel ‘moeilijk determineerbare’ soorten in staan, met telkens de verschillen met de meest lijkende soorten. Heel bruikbaar als je een matkop van een glanskop wil onderscheiden, maar geen aanrader als je nog geen smient van een wilde eend kan onderscheiden. De meest algemene en makkelijk te determineren soorten staan er simpelweg niet in. Verder in de reeks vogelgidsen: ‘Elseviers gids van de Europese vogels’, ‘Tirions Vogelgids’, ‘de Hayman’ …
  • Elseviers zoogdierengids (Burton, Maurice – Elsevier)
    Zoals je op de afbeelding hiernaast kan zien een oud, vergeeld boek dat nu enkel nog via antiquariaten te vinden is. Ok, er bestaan ondertussen betere en vooral veel mooiere zoogdiergidsen, maar dit is toch een boek waar ik echt aan gehecht ben. Al was het maar omwille van al die avonden dat ik er als klein manneke door zat te bladeren, en droomde van waarnemingen van Hermelijnen, Grootoorvleermuizen of Zeehonden. Puur sentiment, ik zeg het u!
  • Diersporen (Annemarie van Diepenbeek – KNNV)
    Zeer uitgebreide en rijk geïllustreerde gids waarin sporen van vogels, zoogdieren, amfibieën en reptielen aan bod komen. Een waaier aan sporen (sommige waarvan je zelfs het vermoeden niet had dat het een dierspoor was) passeren de revue. Geen vage beschrijvingen maar duidelijke determinatiesleutels en afbeeldingen.

ecologische tuin: inrichting

  • de wilde tuin (wullaert)De wilde tuin (Johan Wullaert – Lannoo)
    Dit boek was mijn eerste kennismaking met ecologisch tuinieren. Het heeft me, mede door de prachtige foto’s van Marc Slootmaeckers, destijds onmiddellijk over de streep getrokken om mijn toenmalig tuintje van 20 m² op een natuurlijke manier te lijf te gaan. Ook nu nog blijft het een inspiratie- en kennisbron dat ik regelmatig inkijk. Hooiland, borders, haag, boomgaard, water, boshoek en moestuin komen allemaal aan bod. Jammer genoeg niet meer te vinden in de boekhandel, maar wel nog in veel bibliotheken.
  • de ecologische siertuinDe ecologische siertuin (J. Rigaux en R. Van Cauteren – VELT)
    Naar goede VELT-gewoonte zowat een bijbel voor wie het grondig wil aanpakken. Ook al is ook in dit boek veel aandacht besteed aan een mooie vormgeving en aantrekkelijke foto’s, je voelt onmiddellijk aan dat dit een boek van een ander kaliber is dan ‘De wilde tuin’ en ‘Natuurrijke tuinen’. Ze hebben voor een deel dan ook een andere doelgroep. Geen boekje om op het nachtkastje te leggen, maar om je met notitieboekje in aanslag in te verdiepen.
  • natuurrijke tuinenNatuurrijke tuinen (Jean Van Hoof – Lannoo)
    Net als ‘de wilde tuin’ van Wullaert is dit een inspirerend kijkboek waarin je warm gemaakt wordt om je tuin natuurvriendelijk in te richten. Toeval of niet, maar ook hier is Marc Slootmaeckers fotograaf van dienst. Het boek is niet zo diepgaand als ik af en toe wel zou willen, maar toch zeker de moeite waard. Wil je echt grondig uitgespitte informatie, dan ben je beter af met het VELT boek.
  • Natuur in eigen tuin – gids voor een rijk planten- en dierenleven in de tuin (uitgeverij Roodbont)
    Degelijk boekje met veel praktische bruikbare tips. De eerste hoofdstukken houden het vrij algemeen bij de grote lijnen waarmee je je tuin natuurvriendelijke kan inrichten. In verdere hoofdstukken komen dan specifieke tips voor waterpartijen, hooilandjes, vlinders, amfibieën,… aan bod. Zowel bruikbaar voor kleine als voor grote tuinen. Ook een pluspunt is dat er naar de duurzaamheid van alle randanimatie in de tuin gekeken wordt.
  • Een eigen zwemvijver – (Wolfram Franke)
    Behoorlijk gedetailleerd boek dat een poging doet om stap voor stap de aanleg van een natuurlijk ogende zwemvijver uit de doeken te doen. Daar slaagt het in grote mate in, maar bijwijlen komt het toch vrij chaotisch over en staan dingen die bij elkaar horen toch onder verschillende hoofdstukken. Maar als je het hele boek doorneemt (toch wel een aanrader als je aan een groot project als een zwemvijver begint) krijg je uiteindelijk wel alle informatie die je nodig hebt (denk ik, want ik heb nog geen zwemvijver).
  • Kikkers en co – Provincie West-Vlaanderen
    Met deze brochure schiet de Provincie West Vlaanderen nog maar eens de hoofdvogel af. 80 bladzijden lang grondige informatie over poelen en het leven daar in, met nadruk op de amfibieën maar zeker niet daartoe beperkt. Soortbespreking, levenscyclus, geïllustreerde determinatietabellen; het zit er allemaal in. En alsof het niet op kan: helemaal gratis alhier te downloaden als pdf-bestand.
  • brochure west vlaanderenDe ecologische siertuin (Provincie West Vlaanderen)
    Deze brochure ruikt al naar een klein boekje (ruim 80 bladzijden). De basisprincipes van een ecologische siertuin worden uit de doeken gedaan, in de hoop het brede publiek warm te maken voor een natuurvriendelijke aanpak van hun tuin. En in dat opzet lijken ze me wel geslaagd. Vooral de democratische kostprijs van deze brochure (1,60€ of gratis te downloaden) zijn een groot pluspunt om Jan met de pet over de streep te halen en dit werk in te kijken. Aantrekkelijk gebracht, ruim opgevat maar daardoor ook noodgedwongen iets te oppervlakkig blijvend voor wie meer wil weten. Maar daar heb je dan andere boeken voor natuurlijk.
  • Natuur op eigen erf. Ideeënboek voor erven en plattelandstuinen. (Landschapsbeheer Nederland)
    Zoals de ondertitel van het boek het aangeeft een inspiratiebron voor het inrichten van de eigen landelijke tuin, dit aan de hand van een aantal voorbeeldtuinen. Veel aandacht voor cultuurhistorische aspecten, minder voor de technische aanpak van de zaak. Logischerwijze volledig toegespitst op het nederlandse platteland. Meer over dit boek.

ecologische tuin: beheer

  • Dag vlinders in de berm! Vlindervriendelijke inrichting en beheer van bermen, taluds en restgronden. (Vlaamse Gemeenschap)
    Een brochure die vooral mikt op beheerders van wegbermen en praktische inrichtings- en beheertips voor vlindervriendelijke bermen geeft. Die tips zijn natuurlijk ook best bruikbaar in een ecologische tuin. Concreet en bruikbaar, zo hebben we het graag. Maar u hoeft mij niet op mijn woord te geloven: de brochure is gratis aan te vragen en/of te downloaden op de website van de Vlaamse Gemeenschap.
  • praktisch natuurbeheer: vlinders en libellenPraktisch natuurbeheer: vlinders en libellen (D. Groenendijk en T. Wolterbeek, KNNV uitgeverij)
    Zeer degelijk boek dat het ruimer ziet dan enkel de beheersmaatregelen: ook monitoring en communicatie komen aan bod. Jammer dat dit enkel voor de panda’s van de insectenwereld (vlinders en libellen) bestaat en niet voor pakweg de boorvliegen of de oliekevers. Maar ik geef toe: ik kick ook op extra veel juffers en vlindertjes in mijn tuin.
  • paddestoelvriendelijk beheerPaddestoelvriendelijk natuurbeheer (PJ Keizer, KNNV uitgeverij)
    Praktisch opgevatte handleiding waarin, na een korte inleiding over de ecologie en bedreiging van de verschillende paddestoelgroepen, een overzicht gegeven wordt van gunstige en ongunstige beheersmaatregelen die mogelijk zijn per habitatgroep en per ecologische groep. Met telkens ook een paar specifieke maatregelen.Tenslotte worden nog een paar praktijkvoorbeelden gegeven. Zeer bruikbaar boekje.
  • hakhout suggesties voor het beheerHakhout – suggesties voor het beheer (P. Jansen en L Kuiper, Stichting Bos en Hout)
    In hoofdzaak theoretisch boekje met in hoofdzaak achtergrondinformatie over hakhoutbeheer. Vooral bruikbaar voor grotere percelen, niet zozeer voor tuinen. Verwacht hier geen praktische omschrijving van hoe je een knotboom te lijf moet gaan, wel wat en hoe je een bosperceel moet aanleggen/omzetten tot hakhoutbos.
  • snoeien - compleet handboeksnoeien groenboekerijCompleet handboek snoeien (Delta) en Snoeien stap voor stap gids (groenboekerij)
    Twee boeken die zelden afzonderlijk door mij geraadpleegd worden: als ik een snoei-vraagje heb kijk ik ze bijna altijd alletwee in. Van daar dat ze hier ook samen staan. Ongetwijfeld bestaan er nog andere goede boeken over snoeien, maar ik heb nu eenmaal deze twee in mijn boekenkast staan. Bruikbaar, al blijft snoeien vooral iets dat je in de praktijk moet leren, en niet zo gauw uit een boek.
  • De milieuvriendelijke moestuin (Arco Goedkoop & Joop Kiers)
    Moestuin voor Dummies, tenminste dat hoop ik. Want om eerlijk te zijn ben ik dit boekje nog niet grondig te lijf gegaan. Lang geleden bij de aankoop van ons huis aangeschaft, toen we wilde plannen hadden over grote moestuinen en serres en al. Tot bleek dat er andere prioriteiten waren, zoals verbouwingen, babytjes opkweken en op ons terras zitten. Maar tegen volgend plantseizoen wil ik het doorworsteld hebben. Ha!
  • Het juiste nestkastje bouwen
    Bouwplannekes! Duidelijke! Voor wie eens iets anders in zijn tuin wil zien nestelen dan de gebruikelijke koolmees of huismus. Goed voor lange winteravonden die anders toch maar voor de televisie gesleten worden. Plezant boekske. Al vind je op deze site ook veel bouwplannetjes natuurlijk. Helemaal gratis zelfs, in tegenstelling tot dit boek.

huisdieren

  • het ecologisch houden van kippen (VELT)het ecologisch houden van kippen (VELT)
    Behoorlijk volledig boek over het hoe en wat van kippen houden. Zeer geschikt voor wie van plan is om met kippen houden te beginnen, maar ook wie al jaren kippen heeft lopen kan hier nuttige tips uit halen. Huisvesting, voeding, rassen, opbrengst, ziekten en nog veel meer komen aan bod. Aan het boek is ook een website gekoppeld.
    meer over dit boek

fotografie

  • Handboek natuurfotografie (Niall Benvie)
    Fotografieboeken zijn er gelijk haar op een hond: veel te veel en dikwijls met een kwalijk geurtje aan. Dit boek dus niet: de bladvullende algemeenheden worden ons grotendeels bespaard en er staan wel degelijk interessante en bruikbare tips in. Bovendien (’t zou eens anders moeten zijn) boordevol mooie foto’s en uitleg hoe je je foto’s ook achteraf kan bewerken. Alles op een begrijpelijke manier uitgelegd. Goed voor wie met natuurfotografie begint, maar ook zeker bruikbaar voor wie al wat verder staat.

8 reacties op Leesvoer

  1. Pingback: lantaarntje | De eigenwijze tuin

  2. Heivlinder schreef:

    Bedankt voor de soortherkenning links. Die van bijen en zweefvliegen kende ik nog niet. Mag ik nog aanvullen: stippen.nl voor lieveheersbeestjes en microlepidoptera.nl voor microvlinders.
    Groetjes, Heivlinder

  3. Pingback: kerjeuzeneuzen | De eigenwijze tuin

  4. jeroen schreef:

    ik wil graag nog een mooi boek aanbevelen:

    Inheemse bomen en struiken in Nederland en Vlaanderen
    Herkenning, verspreiding, geschiedenis en gebruik
    onder redactie van Bert Maes

    ik zag het zo snel niet tussen de titels staan

    http://www.uitgeverijboom.nl/catalogus/fondsen/algemeen/inheemse_bomen_en_struiken_in_nederland_en_vlaanderen_9789085061762.html

    ook website http://www.bronnen.nl/ hoort hierbij

    groet, jeroen

  5. Guido schreef:

    de link over het relatiebureau voor kippen gaat ondertussen over heel iets anders dan oorspronkelijk, vermoed ik tenminste!

  6. bart schreef:

    Link verwijderd Guido, bedankt om te melden :-)

  7. Geert schreef:

    Als grote inspiratiebron struin ik bij tijd en wijlen deze site af. Nu zag ik dat de link van De ecologische siertuin (Provincie West Vlaanderen) niet meer werkt, maar had de nieuwe locatie zo gevonden op het www: http://www.west-vlaanderen.be/kwaliteit/Leefomgeving/natuur/Documents/leefomgeving/EcoTuinen/brochureEcoTuin.pdf .

  8. Wilma schreef:

    Ik ben op zoek naar de veldgids nachtvlinders van Waring en Townsend ( Tirion)
    zie hem hier in de lijst staan.
    Iemand enig idee waar er nog eentje te koop is??

Geef een reactie