Nestblok voor solitaire bijen

Het hoeven niet altijd houtkanten, insectenmuren en takkenwallen te zijn om je tuin wat natuurvriendelijker te maken.

Een simpele nestkast kan al volstaan, en nog simpeler te maken is een nestblok voor solitaire bijtjes.

nestblok voor bijen

Een blok/stammetje onbehandeld hout, een boormachine en fijne boortjes (3mm, 4mm en 5mm zijn het meest geschikt, maar er mogen gerust wat grotere gaten bij ook, zelfs tot 10 mm). De gangetjes mogen zo diep zijn als je boortjes toelaten (meestal een centimeter of vijf), maar het mag gerust dieper. Best wel niet helemaal doorheen de blok boren (de achterkant moet toe zijn met andere woorden). Blokje goed vastklemmen, tien minuutjes boorwerk en je kan je werkstuk al ophangen. Liefst minstens een halve meter boven de grond, recht naar het zuiden gericht en in de volle zon. Een regendakje is ook meegenomen. Ideaal voor (volstrekt ongevaarlijke) solitaire bijtjes.

Ze gebruiken de gangetjes om er hun broedkamertjes in te maken, met telkens 1 ei en het nodige stuifmeel. Tussen elk broedkamertje maken ze een tussenschot, en helemaal op het eind sluiten ze de gang ook netjes af. Kan je ineens zien of de gang al bezet is of niet. Sommige soorten solitaire bijen zijn zeer algemeen, andere zijn superzeldzaam. Eventueel kunnen ook andere beestjes gebruik maken van het nestblok, vooral (ongevaarlijke) solitaire wespjes dan, maar dat kan ook geen kwaad natuurlijk. Soms heb je na een paar weken al prijs, vooral als je redelijk wat voedselplanten (bloeiende bloemen met veel nectar) in de buurt hebt.

47 reacties op Nestblok voor solitaire bijen

  1. jan schreef:

    Hey,
    ik ben alvast fan van jou (en je site).
    Mag ik je 1 tip geven: als je ergens een gat in boort (bv nestkast), steek je best nog iets tussen je boor en plank (bv stuk karton of plankje), zodat er geen ‘lelijke’ aftekeningen (nagelaten door je boor die ineens door je plank schiet) komen op je mooie kast.
    keep on doing the good wordk. Jan

  2. stef schreef:

    Hoi,

    ik heb in mijn tuin een klein kastje met bamboestengeltjes neergehangen voor de solitaire bijtjes.
    dit jaar had ik er al gelijk een aantal inzitten (stuk of 7).
    het kastje hangt op een zonnige plek.
    helaas heeft het afgelopen week flink gewaaid en nu zie ik ze inneens niet meer in en uit vliegen.
    wel zijn van een stuk of 7 stengels de opening helemaal dichtgemetseld.
    betekend dit dat ze zijn verjaagd door de harde wind en elders opnieuw zijn begonnen? of verzorgen wilde bijen hun broed niet en komen de jonge bijtjes nu vanzelf uit?
    ik wil het kastje wel op een meer beschut plekje zetten achter het huis maar ik ben bang dat ik dan een en ander verstoor?
    heb je advies?

    stefanie

  3. bart schreef:

    Als die 7 stengels helemaal dichtgemetsteld zijn, dan zijn de bijtjes klaar met hun werk. In de stengel zitten nu een aantal kamertjes op een rij met in elk kamertje een eitje en een hoopje voedsel (stuifmeel). Uit dat ei komt (of kwam al) een larve die het voedsel zal opeten en daarna verpoppen. De nieuwe bijtjes die uit die pop komen zullen dan langs de voorkant de bamboestengel weer verlaten (dan zal de afsluiting aan de opening weer weg zijn). Alles dik in orde dus, laat de nestkast vooral hangen (als de bijen ze gebruiken wil dat zeggen dat ze goed hangt)!

  4. Pingback: Nestkast voor solitiare bijen, voor dummies « Boer Thomas

  5. rob schreef:

    Ja, ook ik heb me door je site laten inspireren en ben aan het boren gegaan. Ettelijke stammetjes liggen nu te wachten om opgehangen te worden. Misschien wacht ik best tot het voorjaar? of maakt dat allemaal niet zo veel uit?
    Ik vind het zelf steeds erg opvallend hoe snel je resultaat krijgt als je de natuur een handje helpt ze staan te dringen voor huisjes, nectar, stuifmeel, …. Dat geeft me steeds veel voldoening.
    Ik blijf je in ieder geval met veel plezier volgen. Rob

  6. bart schreef:

    Rob, je mag de nestblokken gerust nu al ophangen hoor. De bijen zijn er in het voorjaar nogal vroeg bij, dus beter te vroeg dan te laat.

  7. gil schreef:

    wij wonen in Spanje en de houtbij boorde zelf gaten in houtblokken van dennenhout.
    De koekoeksbij kwam regelmatig de gaten inspecteren om tenslotte zelf haar eitjes
    te leggen in de rijkelijk van stuifmeel voorziene nestkamers van de houtbij.
    De Xylocopa violacea komt ook (zelden) voor in de Benelux

  8. ivan schreef:

    Ik heb sinds vorig jeer een nestblok gemaak uit tuinhout hangen waarvan op korte tijd minstens 15 gaatjes waren dichtgemetseld. Leuk om te zien hoe minstens 5 bijtjes tegelijk bezig waren hun nestje te maken. Nu heb ik wel 2 vragen : we zijn ondertussen een jaar verder en alle gaatjes zijn noch dicht. Duurt het zo lang eer de jonge bijtjes uit komen? Ik heb mijn blok (40 cm hoog met toch wel 50 gaatjes gemaak uit een oud stuk tuinhout (colstrop). Is behandeld hout wel goed om zoiets te maken?

  9. bart schreef:

    colstrop-hout is geïmpregneerd met insecticide: gemaakt om insecten te doden. Het hout moet (zoals hier in de tekst hier boven staat) absoluut onbehandeld zijn.

  10. ivan schreef:

    Bedankt Bart, ik dacht het al dat Colstrop een verkeerde keuze was. Ik zal asap een nieuw blok moeten maken want de bijen zweven al ongeduldig rond bij de bestaande blok. Ik hoopte dat ze het zouden overleven aangezien ze stuifmeel eten. Duurt het toch één jaar eer de jonge bijtjes uitkomen?? Hoe kan je zien dat een gaatje terug vrij is??

  11. bart schreef:

    Het kan vrij lang duren voor ze uitsluipen. Ik vermoed dat dat een beetje soortafhankelijk is, maar hoe lang precies weet ik niet. In elk geval: als het deurtje weer open is, is het gaatje weer vrij (de nieuwe bijtjes komen langs de voordeur naar buiten)

  12. Thea Goudsmit schreef:

    Hallo,
    Ik vind het een leerzame site van jullie.Leuk om al de ervaringen te lezen.
    Als oplossing voor solitair levende bijen heb ik een goed product gevonden.
    Het ie niet meer nodig om riet of bamboe te zoeken.Er zijn nesthulzen speciaal voor deze bijen gemaakt.Ze zijn er in de binnenmaten 4-6-8 en 10 mm.Ze kosten € 6,20 per 100 stuks.Kijk voor meer op onze site.groetjes Thea

  13. bart schreef:

    Thea, doorgaans wordt reclame hier meedogenloos in de vuilbak gekieperd, maar in dit geval lijkt het me een nuttige link voor mensen die het niet zien zitten om zelf aan de slag te gaan. Al blijf ik persoonlijk zelf iets in elkaar knutselen veel leuker (en goedkoper :-) )

  14. ine schreef:

    Voor de bijenliefhebbers: bestel dan ook (gratis) even het zakje zaad , speciaal voor bloemen waar bijen op af komen bij http://www.natuurenmilieu.nl

  15. stef schreef:

    we zijn een jaar verder en het bijenkastje van bamboestengels was zo populair dat ik er nog eentje bij heb gezet dit voorjaar.
    Ze zaten vol bijtjes die druk aan het werk waren, ik heb er een filmpje van gemaakt:

    http://s99.photobucket.com/albums/l283/stefcat_2006/?action=view&current=MOV04112.flv

    http://s99.photobucket.com/albums/l283/stefcat_2006/?action=view&current=MOV04113.flv

    er was zoveel drukte dat ik er op een gegeven moment maar een wat gaas om heen heb gezet om te voorkomen dat de poezen en ons zoontje van 5 dit interessante in en uitgevlieg eens gingen bekijken en vestoren.

    helaas wordt er nu (november 2010) een huis gebouwd op het perceel achter ons en zal de onkruiden oase volgend jaar niet meer beschikbaar zijn voor de bijtjes.
    ik hoop dat ze toch terugkomen, we zitten in een vrij landelijke buurt, maar ik heb geen idee wat een aanvliegbereik is.

  16. Dezutter Johan schreef:

    Een insectenkweekkamer die goed werkt uit eigen tuin: ik maakte enkele jaren geleden een afsluiting met dikke wilgentakken die ik om de 60 cm in de grond sloeg. Daartussen vlocht ik dunnere wilgentwijgen tot op een hoogte van 2 m. Langs de zuidkant maakte ik op 50 cm van de grond een lange waterbestendige plank vast, met aan die plank een zestal korte stukken boomstam vastgeschroefd. Elk jaar zijn zogoed als alle gaatjes dichtgemetst. Deze kweekkamer bevindt zich op een paar meter van mijn fruitbomen. Wanneer deze vroeg in het voorjaar in bloesem staan,krioelt het van de solitaire bijtjes. Zo kunnen we echt genieten van een maximale bestuiving en een rijkelijke fruitoogst!
    Prima site hier met prachtige tips voor mensen die van een echte tuin houden. Soms moeten we leren ons aan te passen aan de natuur i.p.v. steeds de natuur naar onze hand te willen zetten. Door onze tuin wat te laten verwilderen, kregen wij veel insecten bij die ik nooit voordien zag!

  17. bart schreef:

    en dankzij de bijtjes ook bestoven bloesems en derhalve appels en peren! Inderdaad, veel efficiënter en leuker om met de natuur mee te gaan in plaats van er tegen te vechten.

  18. Dagmar schreef:

    leuk die houten blokken zo
    we hebben hier in italie heel veel sluipwespen (solitaire wespjes ) en bijen
    en die gaan natuurlijk allemaal in mijn bamboe stoelen hun nesten maken
    zal eens een paar nestblokken ophangen
    dan hoef ik niet steeds de stoel opzij te schuiven die helmaal vol zitten met de sluipwespen
    P.S.
    je site is echt toppie

    heb gisteren een nestkastje in elkaar geklust
    is prima gelukt

  19. sam schreef:

    ik vind het een zeer speciale website ik probeer ook de natuur te helpen maar hoe kom je aan zoveel info?

  20. bart schreef:

    Sam: de bibliotheek en internet zijn alvast een goed startpunt.

  21. Loko Tosh schreef:

    @Sam: de info is maar één ding, vallen en opstaan zijn er twee, en er plezier aan beleven is het belangrijkste, anders wordt het werk.

  22. pieter schreef:

    hoe lang duurt het voor solidaire bijen in het katje gaan

  23. Loko Tosh schreef:

    LOL

  24. bart schreef:

    Pieter: solitaire bijen gaan vaak al na amper een dag aan het werk.

  25. dree schreef:

    korte situatieschets, heb geen eigen tuin, woon vlak bij een rivierdijk, veel wilde bloemen in de buurt (rivierberm).
    vraag1, heeft een hommelpot daar zin
    2, zo een stronk met gaatjes heeft da zin
    3, kunnen die eventueel kort bij elkaar want ik moet kort in de buurt van een boom of struik blijven wegens het maaien van het gras waar ikzelf geen controle over heb.

  26. EVi schreef:

    Hallo,

    Wel ik ben totaal geen bijenkenner, laat staan liefhebber, want ik ben er allergisch aan…
    Maar sinds een drietal weken circuleert er een bronskleurig bijtje aan mijn keukendeur. Vol adrenaline kijk ik na dat ze niet binnenvliegt. Maar ik denk nu dat dit een ‘vosje’ zou kunnen zijn. Eveneens heb ik ontdekt dat ze fan is van mijn muggengaas, wat bevestigd is aan een bamboestengel, vlak boven de deur. Nu heb ik die bamboestengel van angst laten vallen, en daar vielen 2 ‘gele hoopjes’ uit, ik vermoed stuifmeel? UIt nog meer angst heb ik die twee open zijden van de stengel toegeplakt. Zit er nu nog een nestje in? Ben ik nu beter dat ik die stengel weer openmaak en elders hang? Is “mama de bij’ nu razend? Zal ze steken? Gaan die ( achtergelaten) eitjes nog leven?
    Misschien dat jullie me een antwoord kunnen geven. Ik ben alleszins tegen insecticide, maar jongens, mijn hart gaat 1000 per uur als ik dat bijtje zie…

  27. Bart schreef:

    Het waren inderdaad broedkamers die uit je bamboestengel gevallen zijn Evi. Misschien zitten er nog ontwikkelende eitjes dieper in de stengel, dus weer open maken kan zeker geen kwaad. En zelfs al mocht mama bij boos zijn, steken doen ze nooit, die solitaire bijtjes. Dus geen enkele nood voor paniek.

  28. Iggy schreef:

    Zijn er criteria voor nestblok solitaire bijen?
    Ik heb die reeds een paar jaar in mijn tuin, geen succes

    Orientatie, hoogte,….. ….???

    Graag advies

  29. Mexican Blackbirds schreef:

    @Iggy: die bijtjes houden nogal van zonnewarmte, dus een plekje dat lang in de volle zon ligt is een belangrijke voorwaarde (invliegopening naar het zuiden richten, zodat er maximaal zon op valt). Als de insectjes in de onmiddellijke nabijheid voedsel vinden (een groot aanbod aan nectarrijke bloemen), dan heb je nog meer kans dat je nestblok in gebruik genomen wordt.

  30. Daan schreef:

    Ik heb een huisje voor solitaire bijen maar het hangt vooral in het zonlicht tot 1uur
    maar het hangt wel naar het zuiden en er was ook 1 bij dat gans vanagter in het gaatje zat.

  31. Wendy schreef:

    Ben blij dat ik deze site tegenkwam. Enkele weken geleden merkte ik plots op dat onze bladzuiger die op ons overdekte terrasje stond ingepalmd was door een mini bijtje. Enkele van de gaatjes waar de schroeven insteken zijn volledig toegestopt. Dacht eerst dat het zand en vuil was maar bij het openmaken van eentje vond ik stuifmeel. Ondertss is ook onze tafel ingepalmd door een bijtje wat ik gisteren jammer genoeg ook te laat opmerkte. door het verschuiven van de tafel is een deel van het nestje op de grond gevallen. Ben vandaag in alle haast een bijennestje gaan halen en heb het op ons terras tegen de muur gehangen, richting zuiden. Ondertss heb ik ook een hommel op bezoek, die heeft nu het opengemaakte gaatje in onze bladzuiger voor zijn rekening genomen en net toen ik thuis kwam was ook dat gaatje weer helemaal toe. Echt geld waard als je die beestjes bezig ziet. Hoop nu dat mijn kastje interessant genoeg is want het bijtje onder de tafel is terug en volop bezig met herstellingswerken. Vind het zo jammer maar dat plaatsje waar die nu zit is volgens mij veel te groot en de vloer ligt vol met stuifmeel, alles valt er gewoon uit. Op de grond liggen ook allemaal hele kleine zwarte langwerpige dingetjes, iemand enig idee wat dat zou kunnen zijn? En als er zich ne bijenfluisteraar geroepen voelt om mijn tafelbijtje te overtuigen zijn werk in het nestje verder te zetten ;)

  32. Wendy schreef:

    Nog een vraagje, in mijn nestkastje steken enkele rietstengels die volledig open zijn. Heb gelezen dat je ze aan 1 zijde toe moet hebben. Hoe kan ik deze best dichtmaken? Met bv nat keukenpapier of krantenpapier dat dan uithard of bestaat er wat beters? Bedankt alvast

  33. bart schreef:

    Wendy, ze hoeven niet per se dicht te zijn aan de achterkant. De bijtjes doen het ook zelf als het nodig is. Succes met de ‘tafelbij’ :-)

  34. franky schreef:

    Ik heb vorige winter een bijenhotel gemaakt, maar kreeg enkel bezoek van oorwormen. Wat zou de reden kunnen zijn? Niet tegenstaande er veel bloemen gezaaid waren.

  35. Mexican Blackbirds schreef:

    @Franky: hangt het bijenhotel op een zonovergoten plek én naar het zuiden gericht? Da’s alvast een belangrijke voorwaarde voor succes.

  36. Mieke schreef:

    Vorig jaar is ons bijenhotel flink bezocht en er zijn ook veel eitjes gelegd. Helaas blijken de bijtjes die daaruit gekomen zijn niet naar buiten zijn gekropen en dus in de buisjes dood gegaan.
    Wat zou hiervan de reden kunnen zijn?

  37. Joe schreef:

    Houtblokken met geboorde gaten (zonder papier of karton insteekhuls) zijn een dodelijke val voor wilde bijen, en doen op termijn meer kwaad dan goed.
    Pollenmijt zal zich ophopen in de boorgaten, waar ze onmogelijk te verwijderen zijn. In een nestgelegenheid van deze soort zal na een paar jaar de bijensterfte 100% zijn.
    De nestgangen vol met dode bijen blijven dicht, het bijenhotel is veranderd in een bijenkerkhof.

    • Aniso Karpos I schreef:

      Dank je Joe, ik ben blij eindelijk eens wat tegenwind te lezen ivm al dat gezever over bijenhotels.

      • bart schreef:

        Dank u voor uw constructieve, wetenschappelijk onderbouwde en goed beargumenteerde inbreng.

    • bart schreef:

      Heb je hier bronnen over Joe? Ik vind er niks van terug, nieverans niet. Wat zijn die ‘pollenmijten’ precies?

      • Joe schreef:

        Onder stuifmeelmijt zal je misschien meer terugvinden. Of beter nog in ’t Engels zoeken, want in Amerika worden metselbijen (mason bees) professioneel al 40 jaar op grote schaal gebruikt. Zoek onder “pollen mites mason bees”.
        Of de jarenlange ervaring van die mensen nog eens wetenschappelijk moet onderbouwd worden laat ik aan u ;-) Hier een link naar een site waar je enige uitleg kan vinden http://www.lawn-care-academy.com/pollen-mites.html

        Ik weet ook wel dat zulke bijenhotels, ook door u Bart, met de beste bedoelingen geplaatst worden, maar als blijkt dat dit niet zo’n goed idee is mag dat ook gezegd worden.

        In een ander artikel van u heb ik gezien dat je plastiek buisjes gebruikt. Sorry hoor, maar ook dit idee zal ik moeten afkeuren. Die buisjes condenseren waardoor je cocons gaan beschimmelen en mogelijk rotten, in de zomer zullen de bijen waarschijnlijk sterven van de hitte en zij die het overleven zullen in de winter bevriezen.
        Zulke buisjes worden best eens een enkele keer educatief gebruikt, om het groeiproces te bewonderen, maar niet als standaard nestgelegenheid.

        De metselbij is een super bestuiver en zeer waardevol ter ondersteuning van de honingbij die het momenteel moeilijk heeft. Maar ook wilde bijen hebben het niet gemakkelijk, door het verstrekken van het juiste nestmateriaal zorgen we er niet enkel voor dat ze overleven, maar dat ze gedijen en dat hun populatie verhoogd.

        Zo’n houtblok, het lijkt allemaal onschuldig, en op kleinschalig vlak is dat waarschijnlijk ook wel het geval, maar als we de natuur een handje willen helpen gebeurt dat toch best met kennis van zaken.

        Voor wie interesse heeft in solitaire bijen kan ik volgend filmpje aanbevelen: http://www.growingagreenerworld.com/solitary-bees-pollinators/

      • bart schreef:

        Akkoord ivm de plastieken buisjes. Ik heb de bemerking mee opgenomen in op de betreffende pagina. Wat de houten bijenhotels betreft heb ik evenwel nog mijn bedenkingen. Ook in hun natuurlijke nestplaatsen (boorgangen van houtkevers e.d. worden ze geconfronteerd met vochtigheid, schimmels, pollenmijten,…) In zo’n bijenhotel valt het natuurlijk wel meer op als gangetjes dicht blijven. Maar als een bijenhotel een paar jaar goed draait en nageslacht oplevert, dan is dat mijns inziens meegenomen, zelfs als na x jaar het verhaaltje eindigt. Nieuwe nestplaats voorzien en het jaar er op ben je weer vertrokken. Natuurlijk zullen commerciële kwekers dat liever zelf niet tegen komen, en zullen ze dit vermijden. Maar die commerciële kwekers zien sowieso liever niet dat iedereen z’n eigen bijtjes huisvest, want dat is tegen hun winkel. Dus ik denk persoonlijk (en ook de mensen met meer ervaring bij wie ik dit navroeg o.a. van de bijenwerkgroep van Natuurpunt) dat bijenhotels op lange termijn wel degelijk een positief effect hebben.

  38. Aniso Karpos I schreef:

    Beste Joe en Bart, krijgen jullie zo stilaan ook niet de indruk dat we in een uitdijend Bokrijk leven, met alleen maar aangelegde en o zo wetenschappelijke en educatieve natuur, klaargestoomd met leerpaden vol voorgekauwde belevenissen?

  39. Katrien schreef:

    Ik heb sinds kort een plastiek speelgoedhuisje op het terras staan voor mijn dochter. De onderkant van het dakje heeft enkele openingen, waar momenteel bijen een nestje aan het maken zijn. Enkele gaatjes, met een doorsnede van 1 cm, zijn al helemaal dicht gemaakt.
    Ik vind het een zeer boeiend proces, maar het is een speelhuisje voor mij dochter.
    Kan dit kwaad of is het veilig voor mijn dochter? Of kan ik dit beter laten gebeuren en na het nestje de gaatjes zelf dichtmaken?

    • Mexican Blackbirds schreef:

      Dit kan absoluut geen kwaad, Katrien. Die solitaire bijtjes zijn de goedheid zelve en zullen zeker niet steken, je dochtertje kan er in alle veiligheid spelen. Laat die bijtejs maar gewoon hun gang gaan, ook de volgende jaren. De gaatjes zelf dichtmaken om toekomstige nestjes te vermijden is helemaal niet nodig.

  40. Kathy schreef:

    Goeiedag,

    Ik heb ook sinds enkele weken een bijenkastje ophangen en al snel kwamen er bijen gebruik van maken, al een 10tal pijpjes zijn dichtgemetseld.
    Nu heb ik al enkele malen voorgehad, telkens ik in de buurt sta om te observeren, er een bij op mij komt zitten, wat mij een beetje afschrikt, algoed ik weet dat ze normaal niet steken.
    Waarom zouden ze dat doen?
    Ik veeg ze dan ook van mij af.

    mvg

    Kathy

Geef een reactie