nestkast voor wilde bijen
een praktische handleiding voor het maken van een nestkast voor solitaire bijen.
Onderstaand getimmer te ingewikkeld? het kan ook simpeler (maar minder leuk) met een nestblok voor bijen.
Alle foto’s zijn aanklikbaar voor een groter formaat.
benodigd materiaal:
|
|
|
|
|
plastick buisjes, nageltjes |
boormachine |
werkwijze:
1. Hout: De maten zijn indicatief, in feite zijn zo goed als alle formaten bruikbaar, zolang de diepte van de kast niet te kort wordt. Zelf gebruikte ik twee stukken van 9cm x40cm x12mm (zijkanten), twee stukken van 7cm x 40cm x12mm (voor- en achterkant), een stuk van 7cm x 14cm x12mm (het dak) en een stuk van 5cm x 9cm x 12mm (de bodem). Voor een zuiver geweten: in de Gamma verkopen ze FSC gelabeld hout. Als het goed gaat heb je een hoopje planken zoals op de foto hieronder rechts.
Eveneens nodig uit de doe het zelf: plastick buisjes, verkrijgbaar in een hele reeks diameters aan belachelijke prijzen (0,20€ per meter voor de dunste). Koop voldoende buis van verschillende diameters, van de kleinste tot en met binnendiameter 8mm.
2. schuur de randjes proper na het verzagen, en timmer de boel aan elkaar. Maar niet heel de boel: enkel één van de zijkanten, de voorkant, de achterkant, het dak en de bodem. De andere zijkant is een spécialleke: die maak je enkel bovenaan vast met (aan elke kant) één spijker. Zo kan die zijwand open scharnieren.
3. Alvorens de draaiende zijwand vast te timmeren geef je aan de onderzijde een zaagsnede van een paar mm dik, een goeie cm diep. Daar past dan een haakvijs tussen die je als slotje kan gebruiken.
4. Teken een rooster op voor én achterkant. twee lijnen die de planken in de lengte in drie gelijke delen verdelen, en dan om de drie centimeter een lijntje. Aan de voorzijde boor je op de kruispunten van die lijntjes afwisselend de gaten waar je plastic buisjes door passen (foto midden). Aan de achterzijde boor je een gaatje waar een korte dikke vijs in past (foto rechts).
5. Rest nog de stukjes buis doorheen de gaatjes te duwen, tot over de schroeven aan de achterzijde. Afsnijden met een breekmes werkt prima
6. Ophangen op een op het zuiden gerichte, beschutte plaats (op de foto is niet ideaal: tegen een zuidermuur is beter). Als het goed gaat zie je na enige tijd dat er buisjes dichtgemaakt zijn. Hét moment om eens binnen te kijken: in de buisjes zie je dan de compartimentjes met telkens één bijtje in volle ontwikkeling (foto rechts).
Comments
Comment from bart
Time: 06/07/2008, 10:07
en een Wortelboer is een Nederlander ;-)
Wij daarentegen spreken van ‘vijzen’ en ‘plooimeters’ é moat. Een ‘schroef’ zit vanachter op een boot en een ‘duimstok’ is waarmee de meester op je vingers klopt als ge niet luistert!
Comment from Harry Westerhuis
Time: 03/08/2008, 11:35
iK ONTDEK NET JE SITE EN BEN DIRECT ENTHOUSIAST. OOK VOOR JE AANDACHT VOOR DE NESTKAST VOOR SOLITAIRE BIJEN. IN GRONINGEN BEN IK NATUURGIDS EN DAARDOOR GEINTERSSEERD IN VEEL NATUURASPECTEN (W.O. DE MENS)
jE KAST VOOR SOLITAIRE BIJEN BESTELDE IK TOT NU TOE BIJ DE IDIEELE STICHTING IPSE IN VLAARDINGEN VOOR EURO 12,50 (EXCL. VERZENDKOSTEN). KOMENDE WEEK KOMEN ER WEER 12 KASTEN MIJN KANT OP. MISSCHIEN KAN EEN TIMMERMAN BIJ MIJ OP M’N WERK ZE NU ZELF TIMMEREN. ALS JE WILT KAN IK JE EEN TWEETAL BOEIENDE ARTIKELEN OVER SOL. BIJEN +KASTEN TOESTUREN. VERDER HEB IK INMIDDELS AL EEN GROTE PARTIJ COMFORT DRAAGRIEMEN (vOOR VERREKIJKER EN FOTOTOESTEL BIJ MARC VERMYLEN VAN NATUURPUNT BESTELD. DIE WORDEN OOK HIER NL. ERG GEWAARDEERD DOOR MET NAME VOGELAARS. GR.
hARRY
Comment from DrAtomic
Time: 14/08/2008, 16:00
Beste Harry, misschien moet je ook even een nieuw toetsenboard over internet bestellen?
Comment from Pol Van Gorp
Time: 04/03/2009, 14:49
Hoe hoog hang je die dingen best op of speelt dat geen rol? Mag je de kastjes trouwens ook een kleurtje geven, of schrikt dat de lieve beestjes net af? Verder: prachtige website: ik gebruik hem om informatie op te laten zoeken door mijn leerlingen in de school en ben van plan om misschien met hen een bijennestkastje te maken tijdens een crea-activiteit! Knap! Doe zo voort!
Comment from bart
Time: 04/03/2009, 15:19
Pol, in feite doet het er niet zo veel toe hoe hoog ze hangt. Meestal worden ze ongeveer op ooghoogte geplaatst om ze makkelijk te kunnen observeren. Niet te laag bij de grond (zodat er geen lang gras voor komt te groeien en er geen regenwater op spat) is zowat de enige ‘richtlijn’. Met schilderen moet je oppassen, niet zozeer om de dieren af te schrikken maar wel omdat veel houtproducten giftig zijn voor insecten. Dus wel even opletten waarmee je het doet. En bedankt voor de positieve commentaar!
Comment from Marianne
Time: 12/03/2009, 21:36
Hallo. Ben op zoek geweest naar doorzichtige buisjes, maar zonder succes. Waar vind je die? Wat is het precies? Een soort slang? En welke diameter moet je gebruiken? Bedankt!
Comment from Marianne
Time: 12/03/2009, 21:38
O, sorry, niet goed gelezen voor de diameter. Maar bij de Formido bij ons verkopen ze die buisjes niet. Iemand tips? Nogmaals: wat is het voor buis? Waar gebruikt een ‘normaal’ mens ze voor? Mijn dank is groot… ;-)
Comment from bart
Time: 12/03/2009, 21:55
@Marianne: normale mensen gebruiken zo geen darmpjes.
Mensen die een aquarium hebben soms wel :-). Je vind de buisjes ze in België in de Hubo, de Gamma en consoorten. Formido’s hebben we hier niet.
Wel best eens goed in een emmer water spoelen zodat alle chemische restanten er uit gespoeld zijn, anders riskeer je dat het eerste ‘legsel’ mislukt.
Comment from the666bbq
Time: 13/03/2009, 01:19
kristaldarm heet dat in het (laag)nederlands, kan je meestal kopen per lopende duimstok in de doe-het-zelf zaken, of waar ze waterplanten/aquaria verkopen.
Comment from Tokolosh
Time: 13/03/2009, 12:57
de thuisbrouwers gebruiken die darmpjes om van de ene Dame Jeanne naar de andere over te hevelen
Comment from bart
Time: 13/03/2009, 16:14
@tokolosh: zoals ik zei dus, ‘normale mensen gebruiken zo geen darmpjes’. :-)
Comment from Tokolosh
Time: 13/03/2009, 16:15
TGIFA
Comment from Patrick Goossens
Time: 10/04/2009, 19:16
Ik heb reeds een aantal blokken gemaakt, maar ga nu kast maken met glazen buisjes.
Ik heb deze glazen buisjesz gevonden in Meerhout bij glasatelier Jan Saillart. Je hebt ze in diameters vanaf 3 mm tot meer dan 10 mm.
Comment from Pol Van Gorp
Time: 21/04/2009, 10:57
Ik heb vandaag mijn eerste legsel ontdekt! Ik heb mijn kastje wel gebeitst met milieu-en diervriendelijke beits (We zullen zien wat dat op lange termijn geeft) en ik heb mijn buisjes achteraan dichtgemaakt met boetseerklei. Dat is een natuurlijk product en het oogt beter. Bovendien kunnen dan de larfjes hun poep niet bezeren aan de vijsjes achteraan in de kast! ;O)
Wel valt mij op dat enkel de grotere gaatjes gebruikt worden, bij mijn nichtje die van mij een zelfde kast heeft gekregen was dat ook zo. Ligt dit misschien aan onze omgeving of moeten we gewoon wat meer geduld hebben om te wachten op de kleinere bijtjes?
Comment from Herta
Time: 21/04/2009, 23:17
http://www.solitairebijen.ugent.be/nestgelegenheden.html raadt af om plastic buizen te gebruiken, omdat die in de warmte gassen gaan uitwassemen die niet gezond zijn voor het broedsel.
Zelf vraag ik mensen die bamboe gaan snoeien om bruikbare stukken. Je kan die gewoon bundelen en ophangen, of er een blik mee vullen, en dat ophangen.
Comment from Pol van Gorp
Time: 23/04/2009, 09:12
I.v.m. de plastic buizen staat op die website: “deze lijken me niet al te gezond voor de aankomende bijen.” Dit betekent dat de man in kwestie het eigenlijk ook niet weet. Wat hij blijkbaar wel weet (en dat vind ik interessanter) is dat het sterftecijfer van het broed hoger ligt in nestkasten met buisjes dan in houtblokken met voorgeboorde gaten. Misschien is dit voor ons toch ook iets om rekening mee te houden?
Comment from Tokolosh
Time: 23/04/2009, 13:03
ik vermoed dat hout die eieren en larven beter beschermd tegen (extreme) variaties van temperatuur en vochtigheid
Comment from bart
Time: 23/04/2009, 14:11
In de praktijk is bij mij thuis gebleken dat sommige legsels in de plastiek buisjes inderdaad niet uit komen, maar verreweg de meeste zijn wel succesvol. Hetzelfde bij de voorgeboorde houtblokken in mijn tuin: sommige gangetjes blijven ook voor eeuwig en altijd uitgesloten waaruit ik concludeer dat dat legsel mislukt is.
Ik zie ook dat op diezelfde pagina van van de ugent aangeraden wordt (bij gevorderden) om doorzichtige plastiek te gebruiken tussen twee houtblokken om de legsels te kunnen controleren. Vreemd dat het daar dan wel zou mogen?
Comment from Martine
Time: 25/04/2009, 22:31
Wat een leuke site en wat een prachtige tuin waar alles groeit en bloeit en een plaatsje vindt.
We proberen hier onze tuin ook volledig in functie van al wat zoemt en vliegt in te richten, met kasten voor vogels en insecten. Het is misschien een kleinschalige onderneming maar het geeft enorm veel voldoening. Wij volgen hier nu, voor het eerst in ons leven, de solitaire bijtjes, en het is fantastisch.
Deze site is een stimulans om nòg meer voor de natuur te doen.
Ga zo door!
Groetjes
Martine
Comment from Patrick Goossens
Time: 26/04/2009, 18:50
Heb 14 dagen geleden mijn nestkast met glazen buisjes afgewerkt. Ik heb 4 diameters voorzien, 4-6-8 en 10 mm. De 3 kleinste diameters worden volop gebruikt, de 10 mm is blijkbaar te groot. Osmia rufa, Osmia cornuta en de muurwesp hebben hier een plekje gevonden. De muurwesp maakt in de 12 cm lange buisjes 5 nestcellen, de gehoornde metselbij 10 cellen.
Comment from hoow
Time: 27/04/2009, 10:24
Toen ik opeens wat harder moest trekken om een (ouder) venstertje open te doen in mn huis zag ik tot mn grote verbazing in de gleuf onderaan, een bijtje, modderige kamertjes en per kamertje iets wat leek op wormpjes.
Het raam heel vlug weer dicht gedaan en voortaan verlucht ik via de velux. Maar enig idee hoelang zou ik moeten wachten tot het raam weer open kan zonder de bij en haar nageslacht te storen?
Comment from bart
Time: 28/04/2009, 07:57
@Martine: vele kleintjes maken een groot, naar het schijnt :-) Leuk dat je iets aan deze site hebt.
@Patrick: de kleinste diameters blijven bij ons doorgaans vrij. De bijensoorten kan ik nog niet zo goed uit elkaar houden, ik zal me er (weer) eens in moeten verdiepen.
@hoow: veel hangt af van de temperatuur (raam op het zuiden?) maar ik denk dat je al gauw een paar weken mag rekenen voor ze uitvliegen. Om de week eens kijken zal geen kwaad kunnen vermoed ik.
Comment from hoow
Time: 29/04/2009, 09:45
idd een zuidraam.
Ik zal in de komende weken eens zien of ik een nestkast kan knutselen voor tegen die muur.
En misschien moet ik idd nog eens stiekem gaan gluren, ik was wat bang dat ik iets zou beschadigen of verstoren.
Comment from jan
Time: 15/05/2009, 23:07
Blijkbaar vinden ze het afwateringsgat in de onderregel van een houten raam ook wel een geschikte toegangspoort. Die meerkamersystemen in de vensterramen zijn ongewild dan ook interessante pleisterplaatsen (totdat je dat raam eens opent en een mooie blik kan werpen of het broedsel…).
Comment from hoow
Time: 29/06/2009, 11:26
Gelukkig kan ik hier zien hoelang mn bijtjes er al zijn.
twee maanden dus
Nu beginnen mn bijtje eindelijk wat te veranderen van de kleine witte wormpjes die ze waren, naar grotere donkere poppen. Hopelijk moet ik niet nog twee maanden wachten eer ze uitvliegen, want ik wil mn raam weer kunnen openzetten ^^
Ik heb het raam om de zoveel weken eens geopend om te kijken, het lijkt hen niet zoveel te storen.
Comment from mrln
Time: 02/07/2009, 13:59
Via via heb ik het advies gekregen om in de plastic buisjes kleine gaatjes te prikken voor de nodige ventilatie. Hout ademt immers.
Gewoon met een naald gedaan; lukt prima!
Comment from hoow
Time: 28/08/2009, 13:51
eind augustus
mn bijtjes zitten er nu al 4 maand, weinig verandering de laatste tijd.
Comment from MC
Time: 05/10/2009, 13:04
hoow, zitten die bijtjes daar nu nog ? Zijn zeker mummietjes ? Heb je voor niets je raam de hele zomer dichtgelaten…
Comment from De Gendt André
Time: 21/01/2010, 21:53
Hallo,
Kan iemand mij helpen met een plan om zelf een bijenkast te maken om honing te kweken.
Comment from AnneTanne
Time: 21/01/2010, 23:09
@De Gendt André: Kijk eens op deze pagina.
Comment from edwin
Time: 27/01/2010, 15:38
@Bart
“een ‘duimstok’ is waarmee de meester op je vingers klopt als ge niet luistert!”
vandaar het misverstand. In Nederland doen we niet meer aan lijfstraffen op school [en zie het resultaat]
Waarom heet het dan geen vingerstok en meet je echt plooien met een plooimeter?
;-)
als een schroef ‘achter op een boot zit’ waarvoor is dan de afgebeelde ‘schroevendraaier’? Zijn er geen ‘vijzendraaiers meer in België?
Ik hoop dat je mij dit niet euvel duidt, gewaardeerde buurman, maar ik kon het niet laten ;-)
Mooi kastje overigens met zo van die doorzichtige darmpjes. Als je niet per se de bijen wilt gadeslaan, dan kun je ook een aantal stujes electriciteitspijp of bamboe nemen en die bij elkaar binden met een dakje erop (en een plankje erachter
Comment from bart
Time: 27/01/2010, 16:10
@edwin: plooimeters plooi je inderdaad. En kan je met een duimstok duimen? nee, ik dacht het niet! Nee echt, ik vermoed dat nog geen 10% van de Vlamingen begrijpt wat je bedoelt als je het hier over ‘een duimstok’ hebt.
Overigens, een schroevendraaier bestaat eigenlijk niet, dat is een hollandse uitvinding. In het echt heet zo iets een toernavies, en in dit geval (een elektrische) een viseuse.
Comment from Loko Tosh
Time: 27/01/2010, 16:29
drie essen voor een visseuse en zelfs vier als je er meer dan één hebt
Comment from hoow
Time: 11/02/2010, 17:34
Ja, ik heb men bijtjes opgegeven
volgens mij zijn er 1 of twee uitgevlogen, maar in de rest is geen verandering te bespeuren. :(
en nu ben ik wel zo ‘n vreselijk watje dat ik dat er nog niet direct durf uitpeuteren.
Comment from bart
Time: 11/02/2010, 21:32
met de heersende temperaturen vermoed ik dat er niet veel verandering in zit momenteel. Misschien toch nog het voorjaar afwachten? Wie weet ?
Comment from den bart
Time: 26/04/2010, 16:19
Dit jaar ook zo’n nestkastje gefabriceerd (bedankt voor de plannen) en nadat die een week buitenhing was die al druk in gebruik. Een 4tal buisjes zijn reeds afgesloten. Ik dus vol nieuwsgierigheid eens gekeken.
1 buisje is wel degelijk in gebruik, de andere zitten precies vol larven en ander ongedierte. Gebruiken de bijen deze ergens voor? Het waren in ieder geval bijen die er vanalles aan het instoppen waren, dat heb ik live mogen meemaken.
Comment from bart
Time: 27/04/2010, 22:53
ongedierte? dat bestaat toch niet? :-)
Misschien spinnendoders of en andere wespensoort? Die verzamelen spinnen of andere insecten om daarop hun eieren te deponeren, zodat de kleintjes iets te knabbelen hebben als ze uit het ei komen.
Comment from hoow
Time: 31/05/2010, 14:53
Bijtjes toch maar uit mn raam gepeuterd, ze waren verschrompeld en wat beschimmeld.
mislukt broedsel dus.
Comment from bart
Time: 01/06/2010, 11:17
@hoow: andere en betere! :-)
Comment from Gaardenier
Time: 29/07/2010, 18:54
Ik zou graag met glazen buisjes willen werken, zoals Patrick Goossens hierboven. De leverancier en zelfs de prijzen heb ik gevonden, maar hoe moeten ze op maat gezaagd worden ?
Comment from Rick Wortelboer
Time: 06/07/2008, 09:21
vijs is schroef, plooimeter is duimstok