Soit, de vrijgekomen tijd kan ik dan maar beter nuttig aanwenden, ik kan tenslotte niet blíjven drinken. Bijvoorbeeld door u te informeren over de recentste aanplantingen op mijn Eigenwijs Erf. Ondertussen al daterend van alweer een dikke week geleden, ge weet wel, in de periode dat het nog niet vroor en een spade nog in de bodem ging als het spreekwoordelijke mes in de boter. Zestig veldesdoorns en twintig meidoorns zijn de grond in gegaan.  Op onderstaand plannetje (klik er op voor groter) aangeduid als donkergroene lijnen; de veldesdoorns vanaf de blauwe cirkel die het lelijk plastieken zwemding voorstelt, de meidoorns daar onder vanaf de pruimenboom naar onder toe.

Met de bedoeling om (naast het wegsteken van dat lelijk zwembad natuurlijk) een beetje meer structuur in de tuin te brengen, tuinkamerkes maken weetwel. Vooraan (dichter bij het huis) de boomgaard met een beschaafd gazon en hoger-gras-met-bloemen, er achter de speelzone met zwembad, helling, bloemenweide en houtkanten. Misschien trek ik de veldesdoornhaag volgend jaar nog verder -ook met wat bochtenwerk zoals op de foto hier onder – tot aan de moestuin, ik zal zien. Maar voor dit jaar is’t genoeg; ik mag de Eigenwijze Madam (Gadegij dáár een haag zetten?! En zo krom!?!) tenslotte niet teveel bruskeren, ook al heeft ze mij in de tuin carte blanche gegeven, God bless.

Maar volgens mij gaat dat énorm schoon zijn, zo’n informeel haagsken. En allerlei spannende hoekjes extra opleveren. En vooral véél extra viezebeesten om te fotograferen, ziet dat van hier! Want op veldesdoorn huist van alles. Kniptorren bijvoorbeeld! Maar ook schorpioenvliegen, spinnekes, lieveheersbeesten en ander gekrioel.

Omdat ik aan de andere kant (naast de pruimenboom) in een ver verleden met meidoorntjes begonnen was (vijvertje ontoegankelijk maken voor niet-zwemvaardige kindjes) heb ik dat rijtje verder aangevuld met meidoorns. Niet dat ik dat erg vind, want ook meidoorns zijn bijzonder aantrekkelijk voor allerlei gedierte en bloeien bovendien heel mooi. Binnen vier jaar gaat dat dik in orde zijn, denk ik. :-)

Maar ziet! Vandaag in de bwatte: een mooi versierde Buikberg-enveloppe. Hoe wijs is dat wel niet zeg! En binnen in die enveloppe tien kleine papieren emmertjes, met (Linde- ?) krullen versierd en cryptische omschrijving betreffende de inhoud. Hoe onmetelijk cool is dat wel niet jong? Whiiiiiiiiiii! Maar we gaan de pret rekken, dames en heren, en dat wel tien dagen lang. Geen instant gratification te rapen alhier, nono!  Morgen probeer ik nummer 1 te ontcijferen, overmorgen nummertje 2, enzoverder … Ik zie het al helemaal zitten (en pronostikeer voor mijzelve een realistische zes op tien).

En verder, ter uwer informatie, geheel binnen de afgesproken termijn, gaat morgen mijn enveloppe op de post!

Ook hier was het tijd geworden om de lookteentjes de grond in te duwen. Het is ‘Germidour’ geworden, een Franse, violette lookvariëteit die geschikt is voor ons klimaat. Germidour is een variant van het oudere ras ‘Violet de Cadours’ en is resistenter voor virusinfecties dan het oorspronkelijke ras. Het is een vroeg ras dat vrij snel geoogst kan worden.
Ik heb twee rijtjes van zes gezet, telkens zo’n tien centimeter tussen de tenen en 25 cm tussen de rijen. Vrij diep geplant (9cm raden ze aan in de VELT-bijbel), zodat de wortels niet bevriezen deze winter. De modale tuinier plant z’n look op het perceel van de wortelgewassen, maar omdat het perceeltje koolgewassen in de Eigenwijze Tuin anders stiefmoederlijk leeg blijft (wij blieven weinig koolsoorten alhier), heb ik ze daar maar een plaatsje gegeven.

Allez, als’t goed gaat is’t tot in november, dan komen de blaadjes normaal gezien boven piepen.

Tenzij de woelmuizen er mee weg zijn natuurlijk… (zouden woelmuizen dat lusten, eigenlijk, knoflook?)

Net als alle andere bolgewassen zijn ook tulpen niet zo dol op onze tuin (of is onze tuin niet zo dol op tulpen). Van de ruim 30 tulpenbollen blijven er 28 jaar na jaar in het bladstadium steken. Nikske bloemen. Gelukkig zijn er toch twee exemplaren die het (ook jaarlijks) tot bloem weten te schoppen. Kan ik toch nog een portretje trekken.
Dit jaar heb ik bij alle niet-bloeiende tulpen een stokje geplaatst. Met de bedoeling om ze, eenmaal weer in rust, op te graven en op een nieuwe locatie te planten. Hopelijk met meer succes dan.

Sommigen onder u, beste lezers, brengen ne mens spontaan op goede ideeën. Zo was er in februari de vraag van Sophie:

Hallo Bart en al wie dit leest,
ik ben al een tijdje op zoek naar een echte zaadkist of een plan/tekening om er zelf eentje te maken. Misschien hebben sommigen onder jullie ook al het boek Bramenwijn van Joanne Harris gelezen? Een van beide hoofdfiguren uit het boek bewaart alle mogelijke zaden mooi gerangschikt in een oude zaadkist. Ik stel mij voor dat dit een kist moet zijn die gemakkelijk kan afgesloten worden, heel veel verschillende vakjes heeft en toch verplaatst kan worden zonder dat alle verpakkingen door elkaar raken. Een beetje surfen op internet brengt mij meestal terug naar oude inboedelbeschrijvingen van notarissen en heeft mij geleerd dat dit lang geleden (vorige eeuwen) tot de standaard uitrusting/erfenis van vele plattelandshuishoudens behoorde. Echter nergens vind ik een afbeelding, laat staan een antieke echte zaadkist terug. Zijn er misschien lezers onder jullie die een origineel idee hebben of die weten waar zulke zaadkisten, liefst een authentiek exemplaar te vinden is? Je kan natuurlijk alle zakjes in een wijnkistje steken, zoals ik nu doe, maar eigenlijk zijn die te klein en misschien heeft iemand een beter voorstel?
Bedankt!

Ondertussen is het zaai- en plantseizoen stilaan op kruissnelheid gekomen, en bij het voor de tichtigste keer doorlopen van al die zaadpakjes om te zien wat er nu allemaal al mocht gezaaid worden, viel mij in dat één en ander toch wat beter georganiseerd kan worden als het op zaden bewaren aan komt. Want, ik geef toe, het is bijwijlen een zootje.

En toen dacht ik terug aan Sophie haar vraag. En sloeg ik zelf aan het googelen. ‘Zaadkist’ bleek inderdaad maar povere resultaten op te leveren, maar ‘seed box’ was al heel wat beter (vooral dan via de afbeeldingen want een seedbox blijkt ook een computerterm te zijn). Zoeken op afbeeldingen van ‘seed + box + DIY‘ (van Do It Yourself) leverde zelfs een kant en klare handleiding op om er zelf ene in elkaar te vijzen. Hoezee! (There you go Sophie!)
Na wat gesnuister in mijn reserve bakskes, plankjes en andere attributen bleek zelfs dat ik helemaal geen nieuwe plankjes in huis moest halen. Een extra grote wijnkist en wat andere resten konden perfect dienen. Enkel voor twee valiessluitingen moest ik even via de doe-het-zelf.

Enig gezaag, geschroef, geschuurpapier en ander aftekenen en afmeten verder was ‘t al gereed zie! En voor de finishing touch met een restje behangerslijm een paar covers van oude zaadcatalogi (lang leve google) er op gekwakt.

Voila, mijn zaadkist, mét verdiep en met pin-up! Ik geef toe dat ik content ben. Bedankt, Sophie, voor het idee!

Weetge’t nog, dat ik van prairietuin ging doen? Mijn planning was ondertussen al helemaal rond, zeventig planten uitgekozen, verspreid over een tiental soorten. Schoon volgens de aangeraden verdeling van aspect-, structuur-, begeleid- en pendelplanten zelfs. Beplantingsschemaatje opgesteld en al. Ik had zelfs al de openingsuren van de gespecialiseerde kweker en de aangewezen route van googlemaps opgezocht. Ik zou er deze morgen om gaan. Maar toch bleef er die twijfel… Zou ik het wel doen? Zou het wel passen in het geheel, zo’n prairietuin? Misschien wel, maar dan wellicht beter minder ver van ons huis af in plaats van midden in de boomgaard waar het nu voorzien was? Of juist nog een stuk verder af, in de buurt van het bos? Nog te veel vragen en twijfels eigenlijk. Dus bij nader inzien: voorlopig (?) toch maar geen eigenwijze prairietuin.

Maar daar stond ik dan maar schoon met mijn vrijgemaakte strook tuin, klaar om een heuse prairie te worden. Het ideaal alternatief was echter gauw gevonden: de bloemenweide-zaden die de provincie West-Vlaanderen ijverig rondstrooit (drie keer twee pakjes heb ik ondertussen al ontvangen, i kid you not! Ik overweeg ondertussen bijna om klacht in te dienen wegens stalking :-) ) Dus als’t een beetje mee zit, dan kan ik deze zomer genieten van de weelderige bloei van gewone klaproos, korenbloem, hopklaver, citroengele honingklaver, witte honingklaver, gewoon biggenkruid, gewone margriet, muskuskaasjeskruid, gewone rolklaver, vogelwikke, beemdooievaarsbek, boerenwormkruid, smeerwortel, groot streepzaad, knoopkruid en duizendblad. Da ga schoon zijn, en da ga beter passen daar peis’k.

Ter uwer info (en voor het geval ik het volgend jaar van doen heb) toch nog even op een rijtje wat ik van plan was (met nadruk op was): Structuurplanten:  Vernonia crinita mammuth (ijzerkruid) 3 stuks; Aspectplanten (30 in totaal): Echinacea pallida (7), Echinacea purpurea (15),  Liatris spicata (knopige slangenwortel, 6), Monarda scorpion (2); Begeleidplanten (ook 30): Agastache foeniculum (15), Achillea millefolium (duizendblad, 10), Trifolium ochroleucon (5); Pendelplanten (7 stuks): Verbena bonariensis (4), Knautia arvensis (beemdkroon, 3).

De deadline om je bestelling te plaatsen bij VELT, zijnde 15 december, nadert alweer met rasse schreden. En bij VELT nemen ze hun deadlines serieus peis’k. Ze klinken toch zo op hun website. In elk geval, ik wil het risico niet lopen om te laat te zijn met mijn bestelling. Want ze hebben daar toch een paar danig interessante zaken in hun assortiment waar ik mij volgend seizoen aan zou willen wagen. Want ik weet niet hoe hertshoornweegbree smaakt en ik zou dat wel eens willen weten. En ook bij de meloenen zitten een paar aanlokkelijkheden. En nog veel ander lekkers natuurlijk, ik moet mij altijd inhouden als ik in zo’n boekjes mag snuisteren. Maar vooraleer ik kan bestellen moest ik eerst toch eens nagaan wat er zoal nog aan bruikbaars in mijn eigen assortiment steekt, newaar.

Dus gauw even het bakje uit mijn kot gehaald, vastgesteld dat een onverlaat van een muis het pakje van de sora-radijzen naar de filistijnen geknabbeld heeft, en in de warme living een kleine inventaris opgesteld. Ideaal jobke voor een donkere winteravond, zoals de duivelse vleesroosteraar al wist. Zaden die de uiterste houdbaarheidsdatum overschreden hebben er genadeloos uitgebonjourd ook, want de plaats is schaars dus moet optimaal gebruikt worden (geen gedoe meer met niet-kiemende radijzen zoals dit voorjaar)! Gelaardeerd met enkele fotootjes van het voorbije seizoen, kwestie van alweer danig zin te krijgen… Soit, wat hebben we nog zitten?

voor in de serre: basilicum, peterselie, meloen (savor HF1), suikermeloen (Polidor F1), paprika (golden wonder), paprika (zaden uit gekocht exemplaar), tomaten (hellfrucht), tomaten (pink brandywine), tomaten (coeur de boeuf), tomaten (lemon tree)
Nog een paar extra tomatenrassen en een meloentje bij moet wel lukken peis’k.

voor verloren hoekjes: tuinkers, peterselie (moskrul 2), winterpostelein, radijs (sora).
Nog een paar radijssoorten er bij.

perceel bladgewassen: rucola (cultivar), roodlof (rode van verona), zomersla (bon jardinier), pluksla (groene), snijsla (red salad bowl), sla (Milan- lente- zomer- en herfst teelt), wintersla (arctic king), kropsla (verano), snijbiet (blonde witribbige 2 van lyon).
Ik denk niet dat ik hier nog extra zaad van doen heb… gelukkig kan ik op het aardappel perceeltje een en ander kwijt eenmaal de aardappelen gerooid. En ook in de serre kan ik wat bladgewas zaaien. En op het kolenveldje natuurlijk, want die blieven wij toch niet.

perceel vruchtgewassen: courgette (groene vollegrond), courgette (Belor HF1), courgette (Tondo de nice) *, courgette (bush marrow mini)*
Nog komkommers van doen.

perceel wortelgewassen: pastinaak (Guernsey), vitaminewortelen (sugarsnax 54 F1 Hybride), wortelen (flakkese), gele wortels (amarillo)*, rode worteltjes (atomic red)*, rode biet (kogel2), mini rode biet (pronto)*.
En dan moet ik daar nog uien en sjalotten bij zien te wringen! Miserie!

perceel Peulgewassen: erwt lage gekreuktzadig en sluimererwten zijn nog voorradig.
De boontjes voor de nateelt zijn op.

weetnogniewaar: augurk (cornichon russe), augurk (Stimora F1 mix), selder (groene pascal), pompoen (butternut)

En dan zijn er ook ook nog de pakjes/enveloppen met bloemenzaad: cosmea *, reukerwten*, prachtanjer (dianthus superbus), oosterse papaver, zonnebloem hoge gele, mini zonnebloemen, phacelia, geranium koer, bolderik, kaasjeskruid, vingerhoedskruid, boerenwormkruid en grote kaardebol. Extra bloemenzaad zit niet onmiddellijk in de planning, eigenlijk.

In 2009 was wilde peen met stip de meest dominante bloeier in de eigenwijze tuin. Dit jaar haalt geen enkele soort echt de bovenhand. Witte schermbloemen van wilde peen, bevernel en berenklauw met kriskras daar tussen het geel van boerenwormkruid en rolklaver, aangevuld met redelijk wat knoopkruid. Mooi gelukt, ware het niet dat de regen een flink spelbreker geweest is en de overgrote meerderheid van de bloemen platgeslagen ligt. Bovendien is nog altijd maar zo’n 30% van de bloemenweide daadwerkelijk ingenomen door bloemen. In de overige 70% overheerst het gras nog sterk. Het is dus zeker niet zo dat de hele tuin er uit ziet als op de foto hier boven.

Voor de dieren maakt het niet zo veel uit;  ik denk dat dit het vlinderrijkste jaar is sinds we er wonen en je kan geen voet verzetten zonder dat er sprinkhanen wegschieten. Ook bijtjes, sluip- en andere wespen, kevers, wantsen,… wat dat betreft is de tuin duidelijk aan het groeien de laatste jaren.

Maar het uitzicht zou toch echt wel beter mogen. Minder gras, meer bloemen. Om dat proces te versnellen wil ik dit najaar een strook gras afdekken met worteldoek, in de hoop dat het gras er onder tegen volgend voorjaar afsterft. Dan haal ik het worteldoek weer weg en zaai ik de strook in met zelf- geoogste zaden, aangevuld met wat andere bloemen (prairieplanten à la verbena, cosmea en echinacea misschien).  Als het resultaat oplevert dan herhaal ik het het jaar daarop voor een groter deel van de graszone.

Een kleine schijnbeweging in die richting heb ik dit jaar al gemaakt met een zaadpakketje ‘verbijsterende bijen’ dat de provincie Oost-Vlaanderen gratis uitdeelde. Netjes uitgestrooid op de vers uitgegraven aarde van het terras, en voorwaar een mooie opkomst: heel veel boekweit en komkommerkruid, redelijk wat korenbloemen en goudsbloemen, een enkele klaproos en dille, en een twintigtal zonnebloemen. Niet slecht, al passen de zonnebloemen hier naar mijn aanvoelen niet echt tussen. Jammer genoeg heeft ook hier heeft de slagregen lelijk huis gehouden en zijn de meeste planten plat komen te liggen . De zonnebloemen heb ik met een woud van bamboestokken weer recht gezet, maar de rest ligt er wat hulpeloos slappekes bij. Weetniet of er hier truken van de foor zijn om dat platvallen te voorkomen, eigenlijk.

Op de foto het eerste bermooievaarsbekbloempje (onthoudt voor scrablle!) van dit jaar. Naar ‘t schijnt is bermooievaarsbek (zoals de meeste van het geranium geslacht) geschikt om in potten, bloembakken of kuipen te zetten. Maar eigenlijk ben ik op zoek naar iets anders, iets groters.  Want ik heb een batje gedaan bij NV Doe-Het-Zelf in Herzele; twee mooie flinke potten voor op de binnenkoer. Niet zo heel duur (toch niet als ik vergelijk met wat ze bij bijvoorbeeld AVEVE  durven vragen voor een béétje pot) en behoorlijk groot (de ene zo’n meter hoog en de andere zo’n 80 cm). Zo groot zelfs dat ik er liever geen plaatsje voor zoek om ze vorstvrij te laten overwinteren, temeer daar mijn overwinteringskot ook niet geheel vorstvrij is gebleken de voorbije winters.

Dus ben ik nu op zoek naar een geschikte plant (struik of kleine boom) om er in te plaatsen. Belangrijkste vereiste: winterhard zijn. Ook belangrijk: in een pot kunnen overleven. Verder doet het er niet echt toe, al hou ik niet zo van al te exotisch aandoende toestanden a la trompetplant (foeilelijk!). Een beetje natuurlijke look gelijk een olijfboom of een vijgenboom, weetwel.

In eerste instantie dacht ik aan een Eucalyptus gunnii voor in de grote pot, al ben ik nog wat aan het twijfelen of de bladkleur (grijsblauw) niet te fake zal aandoen. Kan volgens het interwebs een boompje worden tot 6 meter hoog, maar schijnt het ook in pot goed te doen en kan temperaturen aan tot -14°C. Maar misschien is een buddleia, zoals collega Spoetnik De Rus (ik heb enkele vréémde collega’s, ge wilt het niet weten…) suggereerde wel een supergoed idee.

In de kleinere kuip zou ik opteren voor een amandelboom (Prunus dulcis) ‘robijn’. Niet omwille van de amandelnoten, want die rijp krijgen  schijnt niet evident te  zijn in ons klimaat, maar het habitus en de bladeren van deze boomsoort staan mij wel bijzonder aan.

Ook nog opties:  een japans esdoorntje, een haagbeukje of een  hazelaartje (Corylus avellana ‘Fertile de Nottingham’  bijvoorbeeld), mooie planten zowel qua hout als qua blad, winterhard, maar ik vind niks terug over het al dan niet geschikt zijn als kuipplant. Of een vijgenboom (Ficus carica) al heb ik die eigenlijk al staan in volle grond op de koer, dus dat is misschien ook een beetje zotjes. ‘t Zelfde geldt voor een olijfboom (Olea europaea); daar heb ik er ook al eentje van staan, én die zijn niet zó winterhard naar ‘t schijnt. Maar misschien zijn er nog wel evidente kanshebbers waar ik volkomen niet aan denk, wegens ze gewoon niet kennen. Daarom kijk ik nu gigantisch in uw richting, lieve lezer, met het vriendelijk verzoek om u in de commentaren vooral te laten gaan en aldaar de nodige suggesties te doen. Alleen geen trompetbomen, alstublieft…

Weet ge’t nog, dat ik zo liep te stoefen op mijn tomatenplantjes. Welnu, gezien half mei zo’n beetje het tijdstip is om je tomatenplanten naar buiten te brengen en er de eerste nachten niet onmiddellijk nachtvorst aangekondigd wordt, leek het voorbije weekend me het geschikt moment om ze richting kas te (euh…) verkassen.Dus bolderkar-gewijs alles van ‘t waskot naar de serre, om ze daar strategisch te verdelen over de beschikbare ruimte. Twee dingen vielen op. Ten eerste: ik heb véél te véél tomatenplantjes. Ten tweede: ze blijken veel minder stevig op hun stengel te staan dan ik vermoedde, want van zodra ze uit elkaar gehaald werden was’t van flanellen stengels. Gelijk een hoop dronkaards die elkaar recht hield, maar van zodra je ze apart zet gaan ze laveloos tegen de vlakte. (Is dat nu wat bedoeld wordt met ‘doorgeschoten’?) Damn! Allez, ik overdrijf: de meeste houden zichzelf wel recht, maar een aantal hadden toch een steunstokje van doen.

Even wat verduidelijking bij bovenstaande foto. De linker helft van de serre is dit jaar en volgend jaar voorbehouden voor tomaten en paprika’s (deze laatste nog in het kleine groene schaaltje op de voorgrond). Binnen twee jaar verhuist de familie nachtschade (dus de tomaten en de paprika’s) dan voor twee jaar naar de rechter helft van de serre. Zo hoop ik toch het minimum van wisselteelt te plegen om al te erge plagen te vermijden. Of ben ik nu veel te optimistisch? We zemme zien.  Omdat ik die slappe tomatenstengels niet 100% betrouw zal ik de tomatenplanten per twee planten en opbinden, en na verloop van tijd de sterkste overhouden. Maar misschien is dat geen zo’n weldoordacht plan, o ervaren moestuinman/vrouw?

Rechts heb ik dan plaats voor sla, peterselie (achteraan op de foto), meloentjes en watermeloen, augurken,… (deels al voorgezaaid, midden rechts). In het vakje rechts vooraan staat de overschot van mijn tomatenplanten: coeur de boeuf, lemon tree, lilliput, hellfrucht en pink brandywhine. Slapkes, maar wie ze wil mag ze hebben!

Oh ja, ook nog op de foto: helemaal links, buiten de serre, het groententuintje van onze oudste. Mooie opkomst van van alles en nog wat, maar het belangrijkste: hij heeft voorwaar zelfs al een blaadje sla geproefd!