loden eieren
Scharreleitjes vers van het nest. Kan het nog idyllischer? Die kleine, maar aangename dagelijkse prikkeling van mijn hobbyboer-neuronen, het neigt naar het randje van the-sound-of-music-klefheid.
En kan het nog gezonder? Euhm… ik vrees van wel. In april vorig jaar kreeg ik het confronterend resultaat van een chemische analyse van de kippeneieren afkomstig uit onze tuin. Lood, dioxines à gogo en nog een klets Mangaan, Cobalt, Nikkel, Zink, Arsenicum, Molybdeen, Cadmium en Tallium, en dat allemaal in onze kippeneitjes. Smakelijk. Al moest ik mij niet onmiddelijk ‘Grote Zorgen’ (let op de hoofdletters) maken, blijkbaar.
De resultaten van de tweede staalname (toen, in april 2007 uitgevoerd) liggen in diezelfde lijn. In de tabel hier onder links de waarde van ‘onze eitjes’, daarnaast het gemiddelde voor de 59 belgische staalnamepunten. Indien er al een norm bestaat vind je die in de kolom daarnaast. Waarden boven het gemiddelde zijn oranje aangegeven, waarden boven de norm rood. Deze keer kregen we er ook de resultaten van de bodemstalen erbij, wat tenminste al een idee geeft van de oorsprong van de vervuiling: als ik het juist interpreteer zit die voor de zware metalen in de bodem, terwijl dioxines, pcb’s en pesticiden bij onze kippen vooral komen binnengewaaid /geregend / gevoederd.
| onze eieren | gemiddelde | norm | onze bodem | gemiddelde | |
| Mn | - | - | - | 369 mg/kg | 389 mg/kg |
| Co | 8,3 µg/kg | 5,6 µg/kg | - | 8,02 mg/kg | 5,94 mg/kg |
| Ni | 35,6 µg/kg | 26,8 µg/kg | - | 19,2 mg/kg | 12,0 mg/kg |
| Cu | 0,77 mg/kg | 0,52 mg/kg | - | 31,2 mg/kg | 20,7 mg/kg |
| Zn | 26,3 mg/kg | 19,2 mg/kg | - | 214 mg/kg | 118 mg/kg |
| As | <8 µg/kg | <8µg/kg | - | 7,1 mg/kg | 11,0 mg/kg |
| Se | 213 µg/kg | 226 µg/kg | - | - | - |
| Mo | 33 µg/kg | 66 µg/kg | - | - | - |
| Cd | <0.5 µg/kg | <0,5 µg/kg | 10 | 988 µg/kg | 507 µg/kg |
| Sb | 1,0 µg/kg | 1,36 µg/kg | - | - | - |
| Tl | 2,66 µg/kg | 1,42 µg/kg | - | - | - |
| Pb | 238 µg/kg | 74 µg/kg | 100 | 59,9 mg/kg | 44,3 mg/kg |
| Hg | 2,43 µg/kg | 4,52 µg/kg | 30 | 77,9 µg/kg | 116 µg/kg |
| dioxines (pg TEQ/g vet) |
4,12 | 4,8 | 3 | - | 5,6 pg TEQ/g |
| som PCB’s (ng/g vet) |
101,6 | 31,9 | 200 | - | 1,7 ng/g |
| DDT en co (ng/g vet) |
101 | 457 | 500 | - | 60,8 ng/g |
Beetje veel kleur in bovenstaande tabel… in elk geval teveel naar mijn goesting. Maar onze eitjes zijn nog lang niet de meest vervuilde (kwikgehaltes tot 477 µg/kg; 13,9 pg dioxines; 12171 (!) ng DDT/DDD/DDE,…). Voor dioxines zitten bovendien slechts 19 van de 59 staalnames ónder de norm. Geen goed nieuws dus voor de kippenhouders onder ons.
Maar (gelukkig maar) er zijn een paar maatregelen mogelijk om (de vervuiling via de bodem) wat op te vangen, zo lees ik in de begeleidende brief:
- “Bevorderen van de grasgroei in de kippenren: door een goede grasmat kunnen kippen minder grond opnemen. Een gezonde grasmat bekomt men door na het zaaien het ingezaaide gedeelte van de kippenren af te sluiten tot het gras volledig uitgegroeid is. Daarna kan de groei blijvend gestimuleerd worden door regelmatig te maaien en onkruid te verwijderen. Extra bemesting kan ook helpen.”
In onze kippenren groeit momenteel geen gras, een gevolg van de opkweek van tien koekoekkuikens die opgesloten moesten blijven om ze te beschermen tegen eksters en kraaien. Maar inzaaien is, in onze situatie, een haalbare maatregel. Iets om komend voorjaar te doen in elk geval. - “Voldoende oppervlakte voorzien per kip: wanneer men voldoende ruimte per kip voorziet, dan wordt de grond minder sterk omgewoeld en geef je gras en andere kruiden de kans om te groeien. Hiervoor wordt zo’n 10 tot 25 m² per kip aangeraden. De bodembedekking zorgt er dan voor dat de kippen minder grond zullen opnemen.”
Onze pluimvee heeft meer dan een halve hectare weide ter beschikking. No problemo dus. - “Een overdekte voederplaats: zowel commercieel voeder als keukenafval en drinkwater kunnen in het kippenhok of op een droog, verhard plekje buiten het hok gegeven worden. Op deze manier wordt vermeden dat de kippen tijdens het eten veel grond opnemen.”
Momenteel nog niet haalbaar: 15 kippen en hanen, 3 kalkoenen en 2 parelhoenen binnen eten geven staat garant voor een bloedbad en bijhorende verminking. Zelfs buiten voederen resulteert momenteel dagelijks in rondstuivende pluimen en hevig gekrakeel. Wachten tot er één en ander uitgedeeld / in de pot beland is. - “Een verhard oppervlak in het kippenhok: sommige kippenhokken zijn nog niet voorzien van een bodem, anders dan de aanwezige aarde. Kippen scharrelen ook in het kippenhok, dus zou men er een verhard oppervlak moeten voorzien om de opname van grond te voorkomen. Een verhard oppervlak kan bijvoorbeeld een betonnen vloer zijn.”
Al past het niet in mijn beeld van ‘een mooi kippenhok’ is dit wellicht geen slecht idee. Te overwegen…
Jammer dat er geen staalname meer volgt binnen een paar jaar, om te zien of er effectief dingen verbeterd zijn. Maar wie weet komt er nog een vervolg op dit contegg-onderzoek. Als het zo ver komt hou ik u als vanzelfsprekend op de hoogte.
