‘t Is niet omdat het lenteweer op zich laat wachten dat we er zelf onze voeten aan moeten vegen, meneer en madam! Ik heb dan ook hevig geprofiteerd van het mooie weer van zondag en maandag (verlof en timing, zeer belangrijk!) om de moestuin te updaten. En omdat het vandaag regenweer is, is het nu de beurt aan de website.
Maar daarmee zitten we weer helemaal op schema wat de moestuin betreft, en liggen alle bedjes er weer redelijk onkruidvrij en -waar mogelijk- ingezaaid of aangeplant bij. Ik heb er zowaar kramp in m’n benen aan overgehouden, zo ijverig ben ik geweest.

Van de plantjes hier boven op de foto (allemaal opgekweekt in de serre) heeft het merendeel z’n definitieve stek gekregen in de tuin.  De twee grootste potten zijn pompoenen. Atlantic giant meerbepaald, ge weet wel, die megapompoenen waar ze wedstrijdjes ‘om ter grootst’ mee doen. Niet dat ik van plan ben om dat op te eten, gewoon een folieke om eens te kijken hoe groot ik zo’n gevaarte kan krijgen. De vier andere ronde potjes bevatten courgetteplantjes en komkommers. Verder zie je nog groene en rode basilicum (achteraan midden), dille (dat fijn vertakte rechts in het midden) en slaplantjes (De drie rechthoekige bakjes links op het tafeltje). Van de slaplantjes zijn enkel de grootste al uitgeplant, de rest moet nog wat groeien voor ze buiten mogen spelen. Helemaal rechts achteraan staat de broccoli. Enthousiast gekiemd, om vervolgens tergend langzaam te verpieteren, ondanks alle bemoedigende woordjes. Het mag duidelijk zijn dat het tussen mij en koolgewassen niet vlot, en dat het wederzijds is (sorry Buikberg!).

En zo kon het tafeltje uit de serre weg, en was er weer plaats voor het echte werk: zes pepers en dertig tomatenplanten (van 27 verschillende rassen; drie van de dertig oorspronkelijk geplande rassen zijn niet gekiemd). Rechts vooraan staat tussen de paprikaplantjes ook nog wat sla en peterselie.

Buiten is’t ietske kalmer. Alhoewel de uien en de look het heel behoorlijk doen. Daar tussenin zijn ook al pastinaakjes (kiemen al!) en een rijtje rode biet gezaaid. Voor de schorseneren was er geen plaats, die zijn op het bedje van de koolgewassen gezaaid (toch plaats zat daar :-) ). Ook de patatjes staan mooi te wezen (middelste veldje en nog een perceeltje buiten beeld). Rechts vooraan is’t heel wat minder: de sluimerwten zijn maar voor de helft gekiemd en groeien amper. De vrije plaatsen heb ik gisteren opnieuw ingezaaid, hopend op beter weer…

Op het bedje voor de bladgewassen is het evenmin feeststemming. De vijftien stuks op de voorgrond heb ik uit pure frustratie enkele weken geleden op de markt gekocht en uitgeplant. Ze zijn ondertussen amper gegroeid. Achteraan radijzen (hoop en al twintig kunnen oogsten) en als je heel goed kijkt ook mini-kiemplantjes van pluksla, enkele warmoesjes en spinazie. Normaal moest een deel daarvan nu al ongeveer oogstklaar zijn… Maar allez, we hopen op beterschap, niet? Amalrik in elk geval wel, daar tussen zijn bosaardbeitjes.

Het binnenvallen van een zending zaadjes van Annetanne (a zo’n schoon pakje jong!) was dan ook een uitgelezen gelegenheid om alvast een inventaris op te maken van wat er nog aan zaden in de zaadkist steekt, en een lijstje op te maken van wat er nog dient aangeschaft.

Overigens, in die enveloppe staken fijne aanwinsten voor mijn hovinge: pronkboon, blauwe knoop en gewone klit. Many Thanks Annetanne! Nu nog even opsnorren waar en wanneer ik dat allemaal best in de grond deponeer, maar naar ik begrepen heb is het voorlopig niet zo dringend. :-)

Maar soit, terug naar de inventaris.

Voor in de serre:

paprika – ramiro

paprika – golden wonder (maart – mei)

paprika – sheepnose (maart)

paprika – pantos (maart)

peper – cayenne long slim

meloen – polidor suikermeloen (april – mei)

meloen – savor (februari – maart)

meloen – petit gris de rennes (april)

augurk – stimora (april – juni)

tomaat – black cherry

tomaat – orange queen

tomaat – noir de crimée

tomaat – cherokee purple

tomaat – zuckertraube

tomaat – saint pierre

tomaat – roma

tomaat – des andes

tomaat – cabin

tomaat – cerise rouge

tomaat – caro riche

tomaat – rose quartz

tomaat – hellfrucht

tomaat – lemon tree

tomaat – pink brandywine

tomaat – coeur de boeuf

Voor in de moestuin:
(en gelijk het rotatieplan voor 2012)

peulgewassen:

• sluimererwten (begin april- half mei)
• stamslaboon -Cantare (half mei – eind juni)
• capucijner erwten -Blauwschokkers (maart – half mei)

vruchtgewassen

• Russische komkommer (eind mei)
• courgette – groene volle grond (maart-mei)
• courgette – baby bush marrow (eind mei)
• courgette – tondo de nice (mei)

bladgewassen

• till (maart)
• red salad bowl (februari-maart)
• lollo rossa (januari-maart)
• analena (januari-mei)
• milan (?)
• bon jardinier (april-juli)
• deliane zomersla (april – juli)
• verano (maart- augustus)
• crispy mint sla
• wintersla – arctic king (augustus – oktober)
• wintersla mix (augustus-september)
• veldsla (augustus)
• spinazie viroflag (februari- april, opnieuw in augustus)
• warmoes – blonde witribbige 2 van lyon (april-juli)
• roodlof – rode van verona (juni-juli)
• hertshoornweegbree (april-juli)
• rucola (februari-oktober)

wortelgewassen

• pastinaak – guernsey (april – mei)
• rode biet – kogel 2 (april – juni)
• rode biet – mini (maart)
• uien – stuttgarter
• wortels – sugarmax 54 F1 (maart – mei)
• wortels amarillo (februari – april)
• wortels atomic red (maart – april)
• winterwortels flakkese (april-mei)

koolgewassen

• Broccoli

kruiden

• grootbladige basilicum (maart-april onder glas, mei volle grond)
• rode basilicum (maart-april onder glas, mei volle grond)
• dille

ook nog:

• tuinkers
• mosterd
• winterpostelein
• selder – groene pascal
• radijs – sora (eind maart)
• radijs – cherry belle (ein dmaart
• radijs – saxa (maart-augustus)
• pompoen: atlantic giant (april onder glas, uitplanten in mei)

nog te kopen:

• butternut pompoenen
• suikermais golden bantam
• sla black seeded simpson
• komkommer arola
• peterselieplantjes (eerst kijken of de huidige nog herpakken)
• pootaardappels

En uit dit lijstje moet dan iets groeien zoals hier onder. Ge kunt niet geloven hoe ik daar naar uitkijk, naar dat groeiseizoen. Al heb ik zo’n donkerbruin vermoeden dat ik grauwlijk veel plaats te kort ga komen dit jaar.

Ook hier was het tijd geworden om de lookteentjes de grond in te duwen. Het is ‘Germidour’ geworden, een Franse, violette lookvariëteit die geschikt is voor ons klimaat. Germidour is een variant van het oudere ras ‘Violet de Cadours’ en is resistenter voor virusinfecties dan het oorspronkelijke ras. Het is een vroeg ras dat vrij snel geoogst kan worden.
Ik heb twee rijtjes van zes gezet, telkens zo’n tien centimeter tussen de tenen en 25 cm tussen de rijen. Vrij diep geplant (9cm raden ze aan in de VELT-bijbel), zodat de wortels niet bevriezen deze winter. De modale tuinier plant z’n look op het perceel van de wortelgewassen, maar omdat het perceeltje koolgewassen in de Eigenwijze Tuin anders stiefmoederlijk leeg blijft (wij blieven weinig koolsoorten alhier), heb ik ze daar maar een plaatsje gegeven.

Allez, als’t goed gaat is’t tot in november, dan komen de blaadjes normaal gezien boven piepen.

Tenzij de woelmuizen er mee weg zijn natuurlijk… (zouden woelmuizen dat lusten, eigenlijk, knoflook?)

Ik was ze lichtjes over het hoofd aan het zien, mijn boontjes. Kan je al eens hebben met nateelten natuurlijk: eigenlijk heb je de oogst van dat perceeltje al binnen (berber-patatjes in dit geval), dus al wat daarna nog komt is eigenlijk gewoon meegenomen. Bovendien staan tussen de bonenstruikjes wat slaplantjes, die wegens het overmatig hemelwater enige extra aanmoediging behoeven en derhalve met alle aandacht gingen lopen. Maar blijkbaar geldt dit jaar in de moestuin een soort omgekeerd evenredig rendement in verhouding met de bestede aandacht: hoe meer zorg je aan iets besteedt, hoe zieltogender het plantje er bij gaat staan. Hoe meer je iets verwaarloost, hoe uitbundiger de oogst. ‘t Kan ook iets zeggen over mijn groene vingers, natuurlijk…

Soit, toen er aanwijzingen waren dat er vanavond gecaremeliseerd lamsgebraad met kroketjes op het menu stond, leek dit het uitgelezen moment om eens na te gaan of er tien bonen te verzamelen zouden zijn. Het bleken er een stuk meer te zijn, zelfs. En wees maar gerust dat ze gesmaakt hebben, zo met een glaasje Roodeberg (dus toch íets uit Afrika…).

‘Cayenne long slim’, de lange magere cayenne met andere woorden. Ook gekend als spaanse peper of lombok. Dat plantje doet het in de serre bijzonder goed (op de voorgrond op de foto hier onder) en zal toch algauw ruim twintig velly velly spaaisie peppels opleveren zo op ‘t eerste zicht. Volgens het pakske (van Sluis Garden) halen ze vier op vijf op de schaal van ‘Scoville Heat Units‘, maar ik denk dat dat toch een beetje optimistisch ingeschat is. Allez, ‘t zou mij toch verwonderen als ik hier als hobbyboerken net onder het niveau van pepper spray geraak.  Alhoewel, velly spicy zijn ze in elk geval, geloof me. Tien minieme snippers in een flink bord gemengde sla en het zweet breekt mij uit na vijf happen. Mwoehahaha, kweeniehoe lekker! Dus misschien hebben ze toch gelijk, daar bij Sluis Garden.

Die pikantigheid halen de pepers uit de aanwezigheid van Capsaïcine, ofte 8-methyl-N-vanillyl-trans-6-noneenamide voor de vrienden. Water drinken om te blussen helpt amper, want capsaïcine is slecht oplosbaar in water. Miserie? Banee, want ethanol (alcohol) is wél een bruikbaar oplosmiddel. :-)

Maar niettemin, met 1 pepertje kom ik toch een aantal weken toe om mijn maaltijden op te fleuren, dus blijft de vraag: wat aan te vangen met die overvloed aan C₁₈H₂₇NO₃ ? Iemand een receptje misschien? Opleggen in olie? Tapenadeke mee maken?

‘t Was al maanden geleden dat ik worteltjes gezaaid had, ik was eigenlijk al zo zijdelings vergeten dat ze er stonden. Tot ik vandaag met een missie de moestuin in gestuurd werd: wortels oogsten, want de eigenwijze madam was dat niet vergeten, dat ze er stonden. Veel had ik er niet nodig, maar toen ik de eerste exemplaren aan het uitspitten was viel mijn oog op een hele kliek vunzigaards die zich bovenop een viertal wortels verzameld hadden, azo van die insectenmeute, klaar om de boel te verzieken. Ziet ge ze zitten, daar op bovenstaande foto, aan de voet van het wortelloof?! Die kleine grijze geniepigaards?! Ik was er precies net op tijd bij! De rest van de wortels was nog niet gekoloniseerd, maar ik heb ze voor ‘t zekerste toch maar allemaal uitgetrokken. Een hele hoop om morgen vers op te eten, de rest om in te vriezen. Hebben is hebben!

Zien ze er niet schoon uit, mijn krootjes? Atomic red en Amarillo, voor de geïnteresseerden. Met dank aan de milde schenkers.

Sommigen onder u, beste lezers, brengen ne mens spontaan op goede ideeën. Zo was er in februari de vraag van Sophie:

Hallo Bart en al wie dit leest,
ik ben al een tijdje op zoek naar een echte zaadkist of een plan/tekening om er zelf eentje te maken. Misschien hebben sommigen onder jullie ook al het boek Bramenwijn van Joanne Harris gelezen? Een van beide hoofdfiguren uit het boek bewaart alle mogelijke zaden mooi gerangschikt in een oude zaadkist. Ik stel mij voor dat dit een kist moet zijn die gemakkelijk kan afgesloten worden, heel veel verschillende vakjes heeft en toch verplaatst kan worden zonder dat alle verpakkingen door elkaar raken. Een beetje surfen op internet brengt mij meestal terug naar oude inboedelbeschrijvingen van notarissen en heeft mij geleerd dat dit lang geleden (vorige eeuwen) tot de standaard uitrusting/erfenis van vele plattelandshuishoudens behoorde. Echter nergens vind ik een afbeelding, laat staan een antieke echte zaadkist terug. Zijn er misschien lezers onder jullie die een origineel idee hebben of die weten waar zulke zaadkisten, liefst een authentiek exemplaar te vinden is? Je kan natuurlijk alle zakjes in een wijnkistje steken, zoals ik nu doe, maar eigenlijk zijn die te klein en misschien heeft iemand een beter voorstel?
Bedankt!

Ondertussen is het zaai- en plantseizoen stilaan op kruissnelheid gekomen, en bij het voor de tichtigste keer doorlopen van al die zaadpakjes om te zien wat er nu allemaal al mocht gezaaid worden, viel mij in dat één en ander toch wat beter georganiseerd kan worden als het op zaden bewaren aan komt. Want, ik geef toe, het is bijwijlen een zootje.

En toen dacht ik terug aan Sophie haar vraag. En sloeg ik zelf aan het googelen. ‘Zaadkist’ bleek inderdaad maar povere resultaten op te leveren, maar ‘seed box’ was al heel wat beter (vooral dan via de afbeeldingen want een seedbox blijkt ook een computerterm te zijn). Zoeken op afbeeldingen van ‘seed + box + DIY‘ (van Do It Yourself) leverde zelfs een kant en klare handleiding op om er zelf ene in elkaar te vijzen. Hoezee! (There you go Sophie!)
Na wat gesnuister in mijn reserve bakskes, plankjes en andere attributen bleek zelfs dat ik helemaal geen nieuwe plankjes in huis moest halen. Een extra grote wijnkist en wat andere resten konden perfect dienen. Enkel voor twee valiessluitingen moest ik even via de doe-het-zelf.

Enig gezaag, geschroef, geschuurpapier en ander aftekenen en afmeten verder was ‘t al gereed zie! En voor de finishing touch met een restje behangerslijm een paar covers van oude zaadcatalogi (lang leve google) er op gekwakt.

Voila, mijn zaadkist, mét verdiep en met pin-up! Ik geef toe dat ik content ben. Bedankt, Sophie, voor het idee!

Hier en daar kruisen ze het pad van de laatste oudgedienden van vorig jaar, die dan noodgedwongen baan moet ruimen. Het roodlof en een deel van de prei kan nog blijven staan, een ander deel gaat richting keuken, waar het vanzelfsprekend goed gebruikt wordt :-)

Op het perceeltje van de vruchtgewassen komt voorlopig nog niks nieuws (nog wat te vroeg), dus de winterpostelein krijgt nog even uitstel van executie. Bemerk vooral dat die sloebers, die al twee jaar zieltogend de sukkelaar uithangen en amper een eetbaar blaadje opleveren, nu plots met volle overgave zijn beginnen groeien en bloeien. Tihiii, de sissies! Het zal hen niet redden van de pot!

De deadline om je bestelling te plaatsen bij VELT, zijnde 15 december, nadert alweer met rasse schreden. En bij VELT nemen ze hun deadlines serieus peis’k. Ze klinken toch zo op hun website. In elk geval, ik wil het risico niet lopen om te laat te zijn met mijn bestelling. Want ze hebben daar toch een paar danig interessante zaken in hun assortiment waar ik mij volgend seizoen aan zou willen wagen. Want ik weet niet hoe hertshoornweegbree smaakt en ik zou dat wel eens willen weten. En ook bij de meloenen zitten een paar aanlokkelijkheden. En nog veel ander lekkers natuurlijk, ik moet mij altijd inhouden als ik in zo’n boekjes mag snuisteren. Maar vooraleer ik kan bestellen moest ik eerst toch eens nagaan wat er zoal nog aan bruikbaars in mijn eigen assortiment steekt, newaar.

Dus gauw even het bakje uit mijn kot gehaald, vastgesteld dat een onverlaat van een muis het pakje van de sora-radijzen naar de filistijnen geknabbeld heeft, en in de warme living een kleine inventaris opgesteld. Ideaal jobke voor een donkere winteravond, zoals de duivelse vleesroosteraar al wist. Zaden die de uiterste houdbaarheidsdatum overschreden hebben er genadeloos uitgebonjourd ook, want de plaats is schaars dus moet optimaal gebruikt worden (geen gedoe meer met niet-kiemende radijzen zoals dit voorjaar)! Gelaardeerd met enkele fotootjes van het voorbije seizoen, kwestie van alweer danig zin te krijgen… Soit, wat hebben we nog zitten?

voor in de serre: basilicum, peterselie, meloen (savor HF1), suikermeloen (Polidor F1), paprika (golden wonder), paprika (zaden uit gekocht exemplaar), tomaten (hellfrucht), tomaten (pink brandywine), tomaten (coeur de boeuf), tomaten (lemon tree)
Nog een paar extra tomatenrassen en een meloentje bij moet wel lukken peis’k.

voor verloren hoekjes: tuinkers, peterselie (moskrul 2), winterpostelein, radijs (sora).
Nog een paar radijssoorten er bij.

perceel bladgewassen: rucola (cultivar), roodlof (rode van verona), zomersla (bon jardinier), pluksla (groene), snijsla (red salad bowl), sla (Milan- lente- zomer- en herfst teelt), wintersla (arctic king), kropsla (verano), snijbiet (blonde witribbige 2 van lyon).
Ik denk niet dat ik hier nog extra zaad van doen heb… gelukkig kan ik op het aardappel perceeltje een en ander kwijt eenmaal de aardappelen gerooid. En ook in de serre kan ik wat bladgewas zaaien. En op het kolenveldje natuurlijk, want die blieven wij toch niet.

perceel vruchtgewassen: courgette (groene vollegrond), courgette (Belor HF1), courgette (Tondo de nice) *, courgette (bush marrow mini)*
Nog komkommers van doen.

perceel wortelgewassen: pastinaak (Guernsey), vitaminewortelen (sugarsnax 54 F1 Hybride), wortelen (flakkese), gele wortels (amarillo)*, rode worteltjes (atomic red)*, rode biet (kogel2), mini rode biet (pronto)*.
En dan moet ik daar nog uien en sjalotten bij zien te wringen! Miserie!

perceel Peulgewassen: erwt lage gekreuktzadig en sluimererwten zijn nog voorradig.
De boontjes voor de nateelt zijn op.

weetnogniewaar: augurk (cornichon russe), augurk (Stimora F1 mix), selder (groene pascal), pompoen (butternut)

En dan zijn er ook ook nog de pakjes/enveloppen met bloemenzaad: cosmea *, reukerwten*, prachtanjer (dianthus superbus), oosterse papaver, zonnebloem hoge gele, mini zonnebloemen, phacelia, geranium koer, bolderik, kaasjeskruid, vingerhoedskruid, boerenwormkruid en grote kaardebol. Extra bloemenzaad zit niet onmiddellijk in de planning, eigenlijk.