De eigenwijze tuin

Surprise! Als zaad of mini-plantje ongemerkt mee gelift met één of andere aankoop in ecoflora, of op een andere manier in de vijver binnen geslopen en nu in volle glorie bloeiend: een flinke Grote waterweegbree. En dat trekt insectjes aan op de koop toe! Zoals deze onbeleefde zweefvlieg die niet mooi wou poseren. Hopelijk vermeerdert het plantje zich voorspoedig en veelvuldig, want al is het al veel beter dan vorig jaar, de vegetatie in en rond de vijver mag nog wat uitbundiger wat mij betreft (en dan richt ik mij uitdrukkelijk niet tot de draadalgen, want die doen het vaneiges wel goed).

Mijn vijver is geen fijne plaats om te leven. Toch niet als ik bekijk hoeveel hongerige rovers er in rondpeddelen. Je zal maar een weerloos larfje zijn van het vegetarisch-vredelievende type dat daar tussen al die bijters en zuigers z’n maag moet volgrazen. Honderden roofwantsen en waterkevers hebben het op je gemunt, maar ook de überrover van de foto hierboven komt in groten getale voor: libellenlarven. Deze is nog vrij bescheiden van omvang, maar na een korte carrière van een eten en vervellen zal hij/zij uitgegroeid zijn tot een sluipmoordenaar van een viertal centimeter. Niet actief jagend, maar onbeweeglijk loerend van tussen de vegetatie op argeloze voorbijzwemmers, inclusief soortgenoten. Wie te dicht komt wordt vastgegrepen door het uitklapbaar vangmasker en zonder veel complimenten opgepeuzeld. Ne mens zou verwonderd zijn dat er uberhaupt nog iets in leven is in zo’n moordpoel. Ik durf er bijkans mijn vingers niet meer in steken!

Krioelen deed het, daar in én aan mijn vijverke. Slakken, schaatsenrijders, wantsen en kevers, watervlooien en wormachtige dingen, muggelarven en fikse dikkoppen. Maar vooral ook veel waterjuffers. Pakweg twintig azuurjuffers en een paar vuurjuffers, en ook een dikke vette oeverlibel. Maar jammer genoeg veel te hard zonlicht om daar mooie foto’s van te maken. Stralend zomerweer, ‘t is nergens goed voor zeg ik u! Geef mij maar een matig zonnige dag met mooie stapelwolkjes. Maar allez, bovenstaande vuurjuffer kan er nog mee door.

Twee vliegjes op de bloem van Slangenwortel

Kikkerdril! Helemaal vanzelf in de vijver geraakt!  Allez, ‘t is te zeggen, door ma-puit zelve, zonder mensenhulp. Ondertussen (de foto is al een paar dagen oud) zijn de schijfjes al komma’s geworden.

Jazeker, ‘free sucky sucky’:  de schaatsenrijder hieronder is druk doende zijn gratis maaltje leeg te slurpen. Schaatsenrijders teren grotendeels op beestjes die in het water sukkelen en er niet meer uit geraken. Vastgrabbelen en leegzabberen, als ware het een dorstige dronkaard die zich geconfronteerd weet met een  gratis vat. Veel hardnekkig achtervolgen annex  listig verschalken van argwanende prooien komt hier niet aan te pas. Profiteren van ‘t ongeluk van een ander, dat doen ze. De aasgier op de foto heeft iets mug-achtig te grazen. Je ziet de zuigsnuit richting borststuk van zijn prooi verdwijnen. Die zuigsnuit is één van de belangrijke verschillen tussen wantsen (schaatsenrijders zijn wantsen) en kevers: deze laatsten hebben monddelen waarmee ze kunnen bijten in plaats van steken.

En i.v.m. de titel: prutsen met google, ‘t is een hobby gelijk een ander. Een aantal mensen zal weer diep teleurgesteld zijn als ze op deze site landen. :-)

Laatst kreeg ik een vraag in mijn mailbox waarin op vriendelijke wijze geïnformeerd werd naar de plantengroei in mijn vers vijverke. Welnu, laat mij bondig zijn: het gaat slecht met de planten. Niet rampzalig, ze blijven in leven en er is bij een aantal soorten (gehoornd doornblad, zwanenbloem) zelfs voorzichtige groei waar te nemen, maar om nu te zeggen dat ze weelderig groeien: neen. De enige planten die het zonder meer schitterend doen in de vijver zijn de draadalgen. Maar daar zijn we geen fan van, en die schep ik er dan ook met heelder pakken tegelijk uit. Nu zijn die draadalgen vaneiges rechtstreekse concurrenten van de andere zuurstofplanten, dus moeten ze eerst inbinden alvorens de andere planten van weelderige groei kunnen doen. Maar ik vertik het om met allerlei productjeuus aan de slag te gaan: de boel moet zichzelf maar stabiliseren. nèm. Wat wel vervelend is, is dat die draadalgen zich krampachtig rond de zuurstofplanten wikkelen met als gevolg dat ik bij het uitscheppen van de boosdoeners steevast ook de frêle plantjes ontwortel, zodat ook die weer achterstand oplopen. Niettemin ben ik in deze materie compleet zen én geduldig, temeer daar het dierlijk leven zich weinig aantrekt van wat er met de planten gebeurt. Volgend jaar beter, zullen we maar hopen.

Waren de waterjuffers de voorbije maand heer en meester op en rond de vijver, dan lijkt nu de periode van de échte libellen aangebroken. Want zo’n Grote keizerlibel, die vreet een azuurjuffertje als ware het een gezond tussendoortje. Gelukkig voor hen was dit exemplaar niet op zoek naar een hapje maar naar een geschikte plaats om haar eieren af te zetten. Een vijvertje zoals het onze is daarvoor ideaal. ‘Gelukkig’ ook voor mij, want een keizerlibel is een verdomd wendbaar beest dat zelden stil zit, behalve dan om eitjes te leggen. Het vrouwtje legt ze meestal binnenin drijvende afgestorven plantendelen (hier een dode stengel van Waterdrieblad), maar ook levend plantenmateriaal komt in aanmerking.

Drie weken later komt uit elk ei een vraatzuchtige larve die tussen de waterplanten op zoek gaat naar prooien. Ze eten veel (o.a. slakjes) en groeien snel: tegen de winter zijn ze 4,5 cm lang en hebben ze al een tiental vervellingen achter de rug. Ze overwinteren in het diepere deel van de vijver om in het voorjaar nog een goeie centimeter te groeien en tot een laatste larvaal stadium te vervellen. Vanaf eind mei kruipen de volgroeide larven dan uit het water en komt het volwassen dier tevoorschijn.

De foto (180mm macrolens van sigma, F9, zonder statief) heb ik liggend aan de rand van de vijver gemaakt. Keizerlibellen zijn vrij schuw, maar ze zien vooral bewegende voorwerpen. Zolang je muisstil blijft liggen hebben ze dus niet door dat je er bent. De foto die je hier ziet is voor de helft bijgeknipt omdat er aan de periferie een rommelig zootje waterplanten te zien was.

Eerlijk gezegd ben ik blij verrast dat mijn vijverke het (tot nu toe) heel behoorlijk doet. Het waterpeil zakt niet, de plantjes lijken niet dood te gaan en zelfs voorzichtig aan te groeien, er zijn al heel wat spontaan ingeweken minibeestjes actief en de door opa aangevoerde kikkerdril is omgezet in flink groeiende kikkervisjes. So far so good. Maar één ding baart mij matig zorgen: het water is alles behalve helder te noemen; het is bruin. Bruiner dan op de foto hier onder, want die is al een week of twee oud. Nu maak ik mij daar op zich geen zorgen om, want het is nog lang geen bruine soep en de planten zullen op termijn wel de voedingsstoffen uit het water opnemen als ze wat sterker groeien en zo vanzelf de algengroei (want daar komt die bruine kleur vandaan) reduceren.
Wat mij wel een beetje ongerust maakt is dat ik op mijn internetgewijze zoektocht naar de oorzaak van de bruine kleur op veel plaatsen las dat je een vijver dient te vullen met leidingswater, en vooral niet met regenwater. Want regenwater zou te zacht zijn, en vooral te zuur. Nu valt het met die zuurte nog vrij goed mee: ’s avonds gemeten en toen was het pH 6,5. Een ideale vijver zou een pH tussen 7 en 8 moeten hebben. In te zure vijvers gaan planten kapot en verslijmen ze (dat is bij mij voorlopig niet het geval). Nu is ‘tinterweb niet de meest betrouwbare bron, en wordt foutieve info dikwijls kwakkeloos gekopieerd. Ik heb ook een boek waarin expliciet staat dat regenwater te verkiezen valt boven leidingswater. Tja… twijfel o twijfel. Daarom ten rade gegaan bij een specialist ter zake: het vijvercenter. Meneer Vijvercenter z’n ogen plopten er bijna uit toen ik hem vertelde dat ik regenwater gebruikt had. Zijn oplossing: vijver leeg maken en hervullen met leidingswater, en er dan twee pullekes product in kappen om de boel te neutraliseren en in gang te zetten met bacteriën. Ik twijfel toch nog om dat effectief te doen. Misschien moet ik gewoon wat langer geduld hebben en afwachten tot de planten de overhand nemen op de algen. Of wordt het alleen maar erger, en krijg ik zoals de meneer zegt ook problemen door een te lage hardheid. Iemand ervaring met regenwatervijvertjes? Geruststellende woorden en al?

Hieronder nog even de huidige beplanting van de vijver. Zoals je ziet heb ik Menck z’n raad opgevolgd en er Penningkruid en Slangenwortel bijgehaald (en en passant nog een Zwanenbloem, hihi. deze staat nog niet op het plannetje)