Vreemd volk huist er in de Eigenwijze Tuin. Moesten ze een slagske groter zijn, ik zou er bang van worden.

Witjes zijn zowat de enige reden waarvoor ik überhaupt kolen zou telen. Want kolen zijn (op broccoli en een miniem bloemkoolroosje na) simpelweg jukkie, we hoeven daar als volwassen mensen onder elkaar niet over te discussiëren.
Maar aangezien witjes allesbehalve een zeldzaamheid zijn in de Eigenwijze Tuin, ga ik er van uit dat ze waardplanten genoeg vinden en hoef ik derhalve geen kostbare vierkante moestuinmeters op te offeren aan het vetmesten van hun rupsen. Nog eens zo handig.

De volwassen vlinders hangen vooral rond in de buurt van het boerenwormkruid en de wilde peen. Zo bij het vallen van de avond zoeken ze er ook hun slaapplaats, en dan zijn ze niet meer geneigd om bij het minste geringste op te vliegen. Als je met andere woorden niet al te opzichtig beweegt, en op ‘t gemakske dichterbij kruipt, kan je behoorlijk dichtbij komen.

Al moogt ge daar niet te lang in kijken, zo van dichtbij, in van die vlinderogen. Ge wordt daar een beetje ongemakkelijk van, vind ik. Vooral de combinatie met die harige kop en romp suggereert een onbestemd psychedelisch Tita Tovenaar gevoel. Maar voor de rest: schone beestjes.

Wat er daar niet allemaal in zoemt, zuigt, bijt, klimt, zweeft en gewoon van passage doet, ge houdt dat niet voor mogelijk. De overgrote meerderheid ondankbaar snel, maar in de marge wil er wel eens eentje een paar seconden blijven zitten, lang genoeg voor een foto.

Zweefvliegen natuurlijk. Massa’s. Grote, zoals deze hier boven, maar ook kleintjes. Zo op het eerste zicht een vijftal soorten, maar wellicht veel meer.

En vlindertjes, zoals dit dikkopje.

En juffers, die -denk ik- eerder in de bloembezoekers geïnteresseerd zijn dan in de bloemen zelf.

Gelukkig ook bijtjes, want daarvoor had de Provincie West-Vlaanderen dat wel allemaal georganiseerd, dat gratis blommenzaad. Maar de meerderheid van die bijen zijn veel te rap om te fotograferen, om van de minstens drie hommelsoorten nog maar te zwijgen. Laat staan van de insecten waarvan er maar een paar exemplaren in de border huizen, en die ik dus al helemaal niet opmerk. Of van het leger dat zich niet zo zeer op de bloemen, maar op de etage daar onder, stengels en bladeren, ophoudt, zoals dit goudoogje.

Het is waanzin. Volgend jaar zaai ik mij minstens 50 m² bloemenweide in, wees gerust.

Oh! Ontwaart! Ontwaart! Een diertsje in nood! En bovendien geen akelige bloedzuigende mug noch een toch ietwat vreeswekkend harige spin. Neen, het is een pracht van een oranjetip die zich daar klem heeft gezet in de serre. Wel de ingang gevonden, maar niet meer buiten geraakt, den duts. Geen nood, het beestje is – met behulp van een transparant bakje, want tere vlindervleugeltjes met de hand aanraken is niet zo bevorderlijk – snel weer richting vrijheid geschept. Waarna het zich -wellicht uit pure dankbaarheid, ziet dat van hier – spontaan neerzet op een pinksterbloem om zich daar gewillig enkele minuten lang te laten fotograferen. En er vervolgens vrolijk flieflotterend vandoor gaat. Mooi.

Bij het verzinnen van officiële dierennamen wordt zelden blijk gegeven van veel inspiratie. Sec en saai lijkt het devies. Vandaar dat het bij de minder opvallende dieren armoe troef is; ze mogen al blij zijn als ze überhaupt een Nederlandse naam krijgen, vaak blijft het bij Latijn.  Ook motten vallen doorgaans in die categorie. Schier eindeloos is de reeks uilen die gewoon naar hun waardplant of naar andere ‘omstandigheden’ vernoemd werden: bruine herfstuil, roodachtige herfstuil, variabele herfstuil, roodbruine herfstuil, grijze worteluil, geoogde worteluil, gewone worteluil,… booooring!

Nee, dan heeft deze soort het getroffen: ‘rood weeskind’ heten ze. Mooie naam vind ik dat, met een zweem van romantiek en mysterie. Nochtans, deze soort valt ook niet onmiddellijk op. Tenzij door haar grootte dan, want het is een vrij forse nachtvlinder met een vleugellengte van rond de vier centimeter. Maar als ze haar vleugels opent wordt het anders: dan kun je niet naast die rood-met-zwarte achtervleugel kijken. Die felle kleuren zouden met het afschrikken van predatoren te maken hebben. En hebben haar ook die mooie naam bezorgd.

Al is dat verhaal dan weer heel wat minder romantisch: Zwart en rood waren rond de 17e en 18e eeuw de kleuren van de kleren van de burgerweeshuiskinderen in Amsterdam. Als de ouders van de wezen stadsburgers geweest waren kwamen de kinderen in het burgerweeshuis van de stad terecht, waar ze ook kleren kregen in de kleuren van de stad (rood en zwart voor Amsterdam). Zo waren die kinderen op straat herkenbaar als ‘van het weeshuis’, wat verondersteld werd de algemene orde en tucht ten goede te komen, zo was het verboden om de burgerweeshuiskinderen alcohol te schenken. Hoeveel pech kunde hebben!

Hadden ze u ook bijna liggen? Mij in elk geval wel, mijn zwembroek lag bijna alweer in de kast. Maar ziet, ‘t is begot tóch nog geen herfst, ‘t is zelfs nog zomer zo blijkt!

Bijzonder fijn is dat, nog eens buiten kunnen eten en blijven zitten tot het donker wordt. Hopelijk morgen nog van dat!

Zelfs de vlinders zijn weer helemaal terug van eventjes weggeweest. Icarusblauwtje, zandoogjes, witjes, gehakkelde aurelia, dagpauwoog, atalanta,… fijnfijnfijn!

Dat ze van ‘t goed jaar zijn, die charels van Natuurpunt. ‘Vlinder mee‘, zeggen ze. ‘Tel de vlinders in je tuin’, zeggen ze.

‘Ha ja‘, denk ik dan. ‘waarom niet‘, denk ik dan,’ik doe mee‘ denk ik dan, in een vlaag van zinsverbijstering, want doorgaans betoon ik een gezonde aversie van al wat naar massa-evenement riekt. Maar alles voor de goede zaak, newaar.

Maar ze weten zulder zeker niet wa wemelnest dat dat hier is aan vlinders?!  ‘t Begon al bij de eerste toef koninginnekruid (twee vierkante meter, te hoog om in 1 keer te overzien). Ik had zeven oranje zandoogjes geteld, drie atalanta’s, een kleine vos, een bruin zandoogje en vijf dagpauwoogen. Tot ik om zeker te zijn nog eens een snok gaf aan het touw dat de koninginnekruidstengels bijeen houdt (anders kletst dat open gelijk spaghettistokken die je in de kookpot mikt). Terstond vlogen nog een tiental oranje zandoogjes op waar ik overheen gekeken had, met nog twee koolwitjes, een meute motten en een blauwtje. Potver! Verderop was het niet beter, bonte zandoogjes, koolwitjes en klein geaderde witjes. Maar hoeveel juist? Geen gedacht, want die beesten blijven niet zitten. En terwijl je probeert om te bepalen welk blauwtje dat daar  juist is zit heel de meute weer dooreen te vliegen van plaatsen waar je nog moet komen naar daar waar je net geteld hebt. Dus minstens vijftig oranje zandoogjes, maar het kunnen er ook tachtig zijn. En minstens tien dagpauwogen, maar het kunnen er ook twintig zijn. En landkaartjes ook, die pas opvliegen als je vlakbij bent, dus hoe meer je door het gras banjert hoe meer je er ziet. En gehakkelde aurelia’s ook, een stuk of drie? Of zes? Of was die ene fel oranje daar verderop een klein vos? Dus het spijt me, meneer en madam Natuurpunt, ik heb mijn best gedaan, maar de doorgestuurde resultaten kunnen wel in enige mate een onderschatting zijn van het werkelijke aantal. Ik hoop dat dat het landelijk gemiddelde niet danig onderuit haalt.

In onze tuin mogen – ‘t is ondertussen genoegzaam bekend – wilde planten hun goesting doen. Behalve brandnetels en akkerdistels dan, want die worden weliswaar niet te vuur en te zwaard bestreden, maar toch ernstig ontmoedigd om nóg meer plaats op te eisen. Schapenzuring daarentegen mag wel ongestoord zijn ding doen, want dat plantje stoort niet. En als beloning mogen we dan af en toe wat blaadjes oogsten om in de paling-in’t-groen te draaien. Of mogen we genieten van de mooie bloemdingen die er op komen. Maar bovenal betekent de aanwezigheid van schapenzuring ook dat de kleine vuurvlinder onze tuin een leuke tuin vindt, want de kleine kleine vuurvlinders (de rupsen dus) lusten dat graag, schapenzuring.

Pa en ma vuurvlinder niet, die lusten zoals de meeste volwassen vlinders vooral nectar. En dat vinden ze momenteel in overvloed op de boterbloemenzee achterin de tuin. Vandaar dat daar gisteren meerdere vuurvlindertjes aan het fladderen waren. Bijzonder schone beestjes zijn dat. Volgens de boekskes leven ze in hoofdzaak op schrale, droge graslanden en dat is inderdaad het deel van de tuin (het hoger gelegen deel van de hooiweide) waar ze vooral te vinden zijn. Ook het tijdstip valt perfect samen met de theoretische piekperiode voor de eerste generatie (tussen 10 en 31 mei). Vanaf begin juli kan er een tweede generatie opduiken, en in zeer warme jaren zelfs een derde vanaf augustus.

De vrouwtjes hebben de eigenaardige gewoonte om bij het afzetten van de eitjes eerst te landen op een ‘open’ plekje met zeer lage of geen begroeiiing, om vandaar naar de zuring te trippelen. Een aaneengesloten hoge vegetatie maakt dat onmogelijk. Maar ons hooilandje, met de gemaaide paadjes er tussenin, vormt de perfecte combinatie.

Meer informatie over de kleine vuurvlinder vind je bij het INBO.

Maandag had ik er weer eentje in de smiezen. Niet van plan om met mijn voeten te laten spelen wachtte ik gewoon af tot hij weeral zou wegfladderen. Maar het beestje bleef precies toch lang zitten. Veel wind en amper zon, ‘t zal er allemaal wel mee te maken hebben. Allez, mij dan toch maar laten vangen en om mijn fotomarieke geweest  (dat helemaal kant en klaar gereed stond in mijn werkkot, soms ben ik voorzienig in die dingen).

Het zal u niet verwonderen dat de vlinder opvloog van zodra ik dichter kwam (Donderwetter!) :-/

Maar ‘Ha!’ en ook wel ‘Kihiii !!!’ , want de snoodaard had zonder het stevig briesje gerekend.  Hij moest dus al gauw landen in het gras om niet weggeblazen te worden. Ik moest derhalve maar één kippendraad over om hem opnieuw te besluipen. Met, jawel, eindelijk een foto van een boomblauwtje tot gevolg! (juicht en zingt jubilate!)

Niet bepaald de ultieme boomblauwtjesfoto, maar ‘t beest staat er op!.  Heel bleke vleugels met enkele zwarte stipjes. (De bleke (bijna zilverkleurige) onderzijde heeft hen plaatselijk de naam zilverblauwtje opgeleverd). En omdat hij nog altijd geen zin had om op te vliegen kreeg ik nog tijd genoeg om een kwart-omcirkelende-beweging te maken en hem frontaal te fotograferen. Ik content!

En zelfs van nog een beetje dichter:

O zie! Wat hupselt daar vrolijk langsheen de verdorde sprietjes knoopkruid die aan de grote maaibeurt ontsnapt zijn? Azo’n schone dikke rups zeg! Van de perzikkruiduil zelfs, met een mooi patroon van subtiele groentintjes die voor de nodige camouflage moeten zorgen.  ‘t is dat ik doelgericht met mijn fotomarieken op zoek was naar fotogeniek kruipgedierte, of ik had ‘m nooit gezien, zo in zijn groen jasje.

Ah, en ‘t beestje had me ook in de smiezen want hij ging al meteen in de remmen hangen. En behoorlijk futiele  pogingen doen om zich te verstoppen zelfs, ochere met zijn dik lijfje en niks meer dan een schraal sprietje om zich weg te steken.

Tot dat besef kwam het beest ook algauw, en zo rap als zijn poten het toe lieten ging hij er van door. Schattig trouwens, die buikpootjes (zie onderste foto).