Gewone es – Fraxinus excelsior

Gewone es – Fraxinus excelsior (Olijvenfamilie- Urticaceae)

Als je de stamboom van de Gewone es bekijk, dan lijkt het op het eerste zicht een boom die hier niet echt thuis hoort. De Gewone es behoort tot de Olijvenfamilie, iets wat eerder met warmere klimaten geassocieerd wordt (allez, door mij dan toch). Nochtans is de es een inheemse boom die hier al eeuwenlang voorkomt. Hij is dan ook helemaal aangepast aan ons wisselend klimaat.

Essen vind je in alle mogelijke gedaanten: soms krijgen ze de kans om uit te groeien tot een majestueuze boom, ideaal als schaduwboom op een weiland.
Met dat doel is er een aangeplant op de graasweide langs het naaldbos. Maar nu is het nog een klein perlutje. Essen die voluit mogen groeien worden tot 200 jaar oud. Langs de straatkant hebben we er in knotvorm staan. Ze zijn dan vanzelfsprekend veel meer gedrongen, maar kunnen wel aanzienlijk ouder worden: uitzonderlijk zelfs tot 5 eeuwen! De stoven zijn bij ons al
ruim anderhalve meter breed, dus het zijn in elk geval oude knarren. Maar hoe oud valt niet meer te achterhalen.
Daarnaast zijn er nog wat jonge exemplaren dicht opeen aangeplant langs onze mesthoop, met de bedoeling een levende
afsluiting ervan te vormen: jonge essen kunnen heel makkelijk met elkaar vergroeien tot een soort levende muur. We zien wel wat het hier wordt.
Ondanks die variabele vorm zijn essen toch gemakkelijk te herkennen. Hun schors is bij jonge takken en stammen opvallend glad en dun met een leemachtige kleur. Maar vooral hun zwarte knoppen zijn een heel goed kenmerk. Het hout van de es is bijzonder elastisch en vrij hard. Er zijn allerlei toepassingen voor: Turntoestellen, stelen voor gereedschap, stutten voor zware overhellende fruitbomen. zelfs in de meubelmakerij is essenhout geliefd. Wie er ook van houden, dat zijn allerlei beestjes en plantjes die op de Gewone es een geschikte
leefplaats vinden. Met namen als Essenmotje, Essnuittor, Bonte essebastkever, Rode essewolluis en Essengalmijt kunnen ze er niet om liegen. Maar ook heel wat blad- en levermossen vinden op de voedselrijke en neutrale schors van de es de ideale stek. Vooral knotbomen zijn hiervoor geschikt en kunnen heel wat soorten herbergen, waaronder soms bedreigde mossen.

11 reacties op Gewone es – Fraxinus excelsior

  1. Verfaillie Kurt schreef:

    ik denk dat de latijnse naam Fraxinus excelsior is van de es

  2. bart schreef:

    Ik denk het ook. ondertussen in orde gebracht. Bedankt om het te melden.

  3. jeroen schreef:

    kun je es ook stekken? Of heb je dan teveel uitval? Ik wil graag een stuk of 10 boompjes kweken om later te kunnen uitplanten.

    jeroen

  4. bart schreef:

    voor zover ik weet kan je es niet stekken. Uitzaaien is de enige optie denk ik, als je ze zelf wil kweken.

  5. guido schreef:

    ik heb dit voorjaar een poging gedaan om es te zaaien, er staat hier een in de buurt, daar zaad van verzameld.
    tot nu toe zie ik nog geen kiemen. ik heb gezaaid in potgrond en regelmatig water gegeven. Geen resultaat, ik ga in augustus nog een poging doen met vers zaad dat nog geen kiemrust heeft ( bij later oogsten zou het eerst aan de koude ( vorst ) moeten bloodgesteld worden, ik dacht dat deze winter toch streng genoeg was )
    iemand enig idee wat er fout zou gelopen zijn ?

  6. Loko Tosh schreef:

    ik heb ooit eens in de zomer een knotes wat opgesnoeid en de takjes (met zaad) op een kleine hoop gelegd en zie, het volgende jaar stonden de zaailingen gruisdik, tussen de verterende takjes. We zijn nu een jaar of drie verder en ik ga er nu met de zeis door want ze zijn al te diep geworteld om uit te trekken … ja, ze staan in de weg.

  7. guido schreef:

    ik zou zeggen doormailen, maar dat zal moeilijk gaan zeker

  8. Willy schreef:

    Wie weet hoelang er kiemrust moet zijn en bij welke temperatuur?

  9. Sha schreef:

    Ik had gewoon zaaitjes in potgrond gedaan,sept-okt. Gewoon buiten laten staan en toen zijn ze vroeg in het voorjaar gaan ontkiemen. Daarna regelmatig water geven, als grond te droog is. Vooral als het erg warm is geweest. Anders drogen ze uit.

Geef een reactie