De eigenwijze tuin

eigenwijzetuin.be

Posts Reacties



IJzerhard – Verbena bonariensis

IJzerhard – Verbena bonariensis (IJzerhardfamilie – Verbenaceae)
Er bestaat één inheemse Verbena soort, IJzerhard, al is zelfs die in feite een cultuurvolger die hier verwilderd is. De Verbena die wij in onze tuin staan hebben is echter een van oorsprong Zuidamerikaanse plant, Verbena bonariensis, sinds 1832 in cultuur in Europa. Het is geen moeilijk plantje, want alhoewel vorstgevoelig zaait ze zichzelf makkelijk uit. Ze verkiest wel vochtige, niet te zware grond. De plant wordt tamelijk hoog: tot anderhalve meter. Ze is onze tuin binnengekomen omdat het zo’n schrikwekkend goede vlinder- en bijenplant is, en staat derhalve in de buurt van Koninginnekruid, Budleia en Frambozen.

verbena bonariensis

20 Responses to “IJzerhard – Verbena bonariensis

  1. Rosemieke zegt:

    Vind dit ook een prachtige plant.
    Heb ze voor de winter aangeplant … alleen zie ik nog helemaal niks terugschieten … wanneer moet je er normaal gezien weer wat leven in zien te krijgen???
    Zouden ze de vorst niet overleefd hebben?

  2. bart zegt:

    Rosemieke,
    Verbena bonariensis is éénjarig. Ze zijn niet winterhard en moeten elk jaar opnieuw kiemen. Normaal gezien is dat (gezien de grote hoeveelheid zaad die jaarlijks geproduceerd wordt) geen probleem. Maar ‘terugschieten’ zal ze niet doen: je moet eerder voor kleine zaailingetjes uitkijken.

  3. AnneTanne zegt:

    Verbena bonariensis is in principe een vaste plant, maar in onze contreien gedraagt ze zich meestal als een éénjarige. In milde winters houdt ze in beschutte tuinen wel stand, maar afgelopen winter viel niet echt onder de noemer mild. Het zaad is in onze streken wel behoorlijk winterhard.

  4. Tokolosh zegt:

    bon-à-rien-sis ?

  5. [...] kan je hier vinden. Dé vlinderplant in onze tuin is Verbena Bonariensis. Bart heeft hier reeds een artikeltje over [...]

  6. Ton Visser zegt:

    Allergische reactie

    Ik ben gisteren in de tuin bezig geweest en heb hoogstwaarschijnlijk ook deze plant aangeraakt. Tot nu toe zonder prorblemen. Maar sonds vanmorgen heb ik rode jeukerige plekken op de binnenkant van mijn armen en op sommige plekken kleine blaartjes. Weet iemand of dat door deze plant kan komen?
    Ton

  7. AnneTanne zegt:

    @Ton Visser: Verbena bonariensis is zeker geen typische ‘allergieplant’, maar dat betekent niet noodzakelijk dat ze bij jou geen allergie zou kunnen uitlokken.
    Zou het kunnen dat je ook met bijvoorbeeld schermbloemigen in aanraking bent geweest (Berenklauw, engelwortel, selder… )? De reactie die je beschrijft is wellicht geen allergische, maar een fototoxische reactie, en daar zijn vooral schermbloemigen berucht voor, hoewel ook het sap van heel wat andere planten (wijnruit, bergamot, vuurwerkplant…) in combinatie met zonlicht dit soort reacties kan veroorzaken.

  8. Vroni zegt:

    Zelf na werken in de tuin meerdere jaren allergische reacties gehad op klimop, op de bloeiwijze dan (met de rondere bladeren en groene bolletjes die later verschijnen). Ook typisch een plant die je af en toe grof moet terugsnoeien vanwege woekerdrang tenslotte.
    Heeft me 3 jr gekost om erachter te komen welke plant het precies was waar ik de reactie op had!

  9. Bart zegt:

    Vroni: de klimop heb ik nog nooit moeten terugsnoeien wegens woekeren. Wel soms wat stukjes afhalen als hij op een knotboom zit die geknot moet worden. Maar voor de rest doet ie maar. En gelukkig reageer ik vooralsnog op niks allergisch… (of het moest (censuur) zijn. :-) )

  10. anneke zegt:

    moet de verbena of ijzerhard van 1meter 50 teruggesnoeid worden en zo ja wanneer ?

  11. bart zegt:

    Anneke,
    neen dat moet niet per sé, maar de bovengrondse delen van ijzerhard sterven normaal gezien (als’t vriest tenminste) af in de winter. Je kan ze afknippen tot op zo’n tien cm boven de grond, maar je wacht best tot alle zaad verspreid is. Verbena handhaaft zichzelf immers vooral door de gigantische hoeveelheden zaad die ze produceren. Je mag gerust wachten met afknippen tot februari-maart.

  12. [...] 2e grote vlinderlokker is de Verbena Bonariensis, waar Bart al eens een stukje heeft over geschreven. De Verbena bloeit iets later (eind juli-augustus) maar [...]

  13. Paul Erik zegt:

    Via een advies van een klant,doe de verbena tussen canna,s(insiesche bloemriet)roodbladerig met oranje bloem…, staat schitterend!!

  14. Paul Erik zegt:

    sorry ik bedoel Indischebloemriet.

  15. Marie-Heleen zegt:

    Vorig jaar verbena bonariensis geplant. Schitterd, Maar tot mijn grote schrik heeft deze zich dit jaar met duizenden zaailing door mijn tuin verspreid.
    Ook de planten van vorig jaar zijn allemaal weer uitgeprongen.
    Hebben anderen ook zo’n last van al deze zaailingen? Wat kan ik eraan doen?

  16. AnneTanne zegt:

    @Marie-Heleen: De één noemt het ‘last hebben’, de ander noemt het ‘geluk hebben’…
    Verbena bonariensis is, zoals Bart al zei, niet betrouwbaar winterhard. Niet verwonderlijk: ze is inheems in Bonaire, vandaar de soortnaam…
    Maar het zaad is wel winterhard, en ‘dus’ zaait ze zich makkelijk uit, zeker in een tuin waar de aarde niet overal bedekt is.
    Ik ben van plan van de planten die ik nog maar eens een keer geplant heb zaad over te houden en volgend jaar voor te zaaien, want in mijn tuin is de uitzaai heel erg beperkt, en na een paar jaar is de plant meestal helemaal verdwenen…

  17. bart zegt:

    @Marie-Heleen: Aangezien winterhardheid inderdaad een probleem is voor Verbena bonariensis in onze contreien kan je de plant in toom houden door te verhinderen dat ze in zaad komt de komende jaren. Zelf zit ik eerder met het hetzelfde probleem als AnneTanne; van mij mag het gerust wat meer.

  18. Droesja zegt:

    Ik heb zowat een maand geleden mijn verbena bonariensis gepland met het oog op het maken van thee. Mijn bloemiste was er niet zeker van of deze variant wel geschikt was voor deze toepassing. Is er iemand die mij daar uitsluitsel kan over geven? Sowieso een echte aanrader om in de tuin te hebben!

  19. Evelien zegt:

    wanneer kan ik verbena het beste zaaien? In het voorjaar of nu?
    tuingroeten, Evelien

  20. AnneTanne zegt:

    @ Evelien:
    Gardeners World (en ik ben geneigd hen te geloven…) zegt daarover:
    “Sowing seeds
    Seeds can be sown directly in the ground in spring, or you can start them off under glass in late-winter, then pot them on to plant outside later. Verbena enjoys full sun, but tolerates dappled shade, and it’s worth incorporating some organic matter into the soil before planting. Verbena also benefits from a light feed in spring with a seaweed fertiliser or chicken manure.

    Verbena bonariensis is semi-hardy, so plants may be damaged by winter frosts. Protect the roots with a layer of straw or mulch in winter, and don’t cut back the dead stalks until new ones have emerged in spring. If left, verbena bonariensis will self-seed freely and naturalise in borders, so any plants lost to frost should be replaced by their offspring. ”

    Dus: wachten tot in de lente om het rechtstreeks ter plaatse te zaaien, of op het einde van de winter binnen voorzaaien…

Leave a Reply