Paardebloem – Taraxacum officinale

Paardebloem – Taraxacum officinale (Composietenfamilie – Compositae)

Dat het Taraxacums zijn die in onze tuin groeien staat vast. Dat het Taraxacum officinales zijn is al heel wat minder zeker. Want er bestaan verschillende officiële soorten paardebloemen (die waar ze wijs uit geraken), en zelfs binnen de ‘gewone paardebloem’ zijn er minstens duizend (!) microsoorten beschreven (hoofdzakelijk die waar ze voorlopig niet echt wijs uit geraken). Die “soorten”rijkdom is het gevolg van de voortplantingswijze: in verreweg de meeste gevallen is die ongeslachtelijk: de bloemen zorgen voor identieke klonen van zichzelf en kunnen met hun pluizige nootjes heel snel vermenigvuldigen. Maar heel af en toe is de voortplanting wel geslachtelijk, en ontstaat er een vruchtbare nakomeling die op zijn beurt weer via ongeslachtelijke voortplanting gaat uitzaaien. In zo’n geval is er alweer een nieuwe ‘microsoort’ ontstaan. Tot groot jolijt van (afgestudeerde) botanici. Maar de systematiek van dit soortencompex is in het geheel niet sluitend, en uiteindelijk vooral voor systematici en gespecialiseerde ecologen van belang. Want geef nu toe: voor het gemiddeld konijn geeft het echt niks hoe dat plantje in het latijn precies heet, als het maar smaakt. En niet alleen konijnen komen op Paardebloemen af, ook hazen, en grotere beesten als reeën en mensen lusten de plantjes. én kleinere beestjes zoals hommels, zweefvliegen, honingbijen, snuitkevers (Ceutorhynchus-soorten), bladrollers (Tortricidae), galwespen, galmuggen, mineervliegjes, bladluizen, galmijten,… voorwaar een hele meute afnemers. De Paardebloemen zijn dan ook zeer welkom in onze tuin. En laten ze het nu net goed doen op cultuurgrasland als gazonnetjes. Ze verdragen ook goed zware bemesting en veelvuldig maaien. Geen enkel probleem dus. En als uitvalsbasis gebruiken ze vaak een stukje open aarde als een molshoop. Ook daaraan geen gebrek in onze tuin.

paardebloem

Als mens kan je natuurlijk geen paardebloemen eten. Daarom noemen we het ook Molsla. De naam zou komen van het vroegere gebruik om in de lente in molshopen naar bleke paardebloemblaadjes te zoeken. De bleke (niet aan het zonlicht blootgestelde) blaadjes smaken immers minder bitter dan de groene. Paardebloemblaadjes schijnen lekker te zijn in salades en gezonder dan een kropsla omdat ze meer vitamine C, E en betacaroteen bevatten en meer mineralen zoals calcium. De jonge bladeren smaken het best (minst bitter). Door de bladeren bovendien eerst enkele minuten in water te leggen worden ze ook minder bitter. Maar zoals met alles: overdaad schaadt: een overmaat aan paardebloem is giftig en kan huidproblemen veroorzaken.

20 reacties op Paardebloem – Taraxacum officinale

  1. willemijn schreef:

    sinds dr vogel de paardebloem ontdekt, is fantastisch in een dieet tegen leverproblemen, wortel, blad en wortel, gewoon kauwen. plus gerstevlokken.ik word er weer helemaal beter van!

  2. AnneTanne schreef:

    Bart, je schrijft dat een overmaat aan paardenbloem giftig is. Welk is je bron hiervoor?
    Voor zover ik het weet, is er niets bekend over acute dan wel chronische toxiciteit van paardenbloem, noch zijn er tot nu toe inhoudstoffen bekend die (potentieel) giftig zouden zijn. Wél zijn er allergische reacties bekend op paardenbloemen, en daarvoor lijkt vooral taraxinezuur verantwoordelijk. (Zie bijvoorbeeld deze monografie over paardenbloem.)

  3. bart schreef:

    AnneTanne, dit stukje over paardenbloem is al een paar jaar oud (mee verhuisd van mijn vorige site). Waar ik het precies gelezen heb weet ik niet meer en ik vind het ook nergens terug voorlopig (slordig in die dingen, ik weet het).

    • Tinne schreef:

      Ik heb laatst gehoord dat paardenbloemwortel tumoren zou laten verdwijnen. Is hier bij jou iets van gekent? Zo ja, is het verstandig van een terminale kankerpatiënt dit te laten gebruiken?

      • cage schreef:

        met alle respect Tinne, als het echt terminaal is dan lijkt pijn- en symptoombehandeling toch eerder aangewezen dan radeloos hollen achter sprankeltjes hoop gedistilleerd uit urban legends en regelrechte kwakzalverij. Ik wens je veel moed en sterkte.

  4. sheikh schreef:

    waarom schryven byna geen sites over kelkbladeren, kroonbladeren en de bladstand
    kan iemand my hierover iets vertellen

  5. bart schreef:

    sheikh: sites vertellen daar weinig over omdat dat buitengewoon saai is. Je kan naar de bib gaan, op wikipedia rondsnuffelen. Maar jazeker, ook ik kan je er iets over vertellen: kelkbladeren zijn meestal groen en vormen de buitenste krans van het bloemetje, kroonblaadjes zijn meestal feller gekleurd en staan net boven de kelkblaadjes. En wat de bladstand betreft: die staan meestal op een stengel. Tegenover elkaar, kruisgewijs, verspreid en (op het eerste zicht, maar dat is niet zo) willekeurig. Maar weet je wat? Ga naar buiten, leg je plat op je buik en bekijk een paardenbloem, een madeliefje, een paarse dovenetel, speenkruid en al wat je nog kan vinden. Kijk er lang en goed naar, en kelk-kroon en andere bladstandjes zullen je al veel duidelijker zijn. Doen!

  6. nadine desomer schreef:

    kennen jullie het gebruik van de stengel van de paardenbloem, laatst hoorden wij dat de stengen een goede leverwerking inzet

  7. senra schreef:

    hoeveel kroonbladeren heeft ie

  8. senra schreef:

    de paardenbloem dan he

  9. AnneTanne schreef:

    @senra: Jij dacht een strikvraag te stellen? Dan stel ik jou een andere: hoeveel bloemetjes staan er op één paardenbloemstengel?

  10. bart schreef:

    @senra: plukken en tellen. :-)

  11. Gerd schreef:

    Oude tip van mijn Opa,en het werkt.ik ben 66 Jaar en doe het nog regelmatieg.Als je Wratten hebt doe je van de Wortels de sap is Wit op de Wrat per Week 2 keer.

  12. Pingback: Tweets that mention Paardebloem – Taraxacum officinale | De eigenwijze tuin -- Topsy.com

  13. Theo Rulkens schreef:

    In de tekst staat een forse fout. Vermeerdering via bloemen (zaad) is een vorm van geslachtelijke vermeerdering en zorgt voor nieuwe soorten. Er is dan sprake van vermenging van de erfelijke eigenschappen van 2 ouders. Ongeslachtelijke vermeerdering is bijvoorbeeld vermeerdering via stukjes wortel die na het schoffelen in de bodem achterblijven. Bij deze vorm van vermeerdering zijn de nakomelingen volkomen identiek aan de ouderplant.
    Theo Rulkens

  14. bart schreef:

    Een FORSE fout nog wel! Oeioei!
    Euhm, toch niet, Theo. Paardebloemen doen in regel aan apomixis, ofte vruchtzetting zonder dat er bevruchting heeft plaatsgehad, dus ongeslachtelijke vermeerdering via zaden die de plant zelf vormt, ofte identieke klonen. Geen kruisbestuiving, geen zelfbestuiving, dus geen vermenging van erfelijke eigenschappen van twee ouders. De paardenbloem is wat dat betreft een buitenbeentje, want voor de meeste andere planten gaat je uitleg wel op. (al klopt het niet dat vermeerdering via bloemen noodzakelijkerwijs tot nieuwe soorten lijdt, voor soortvorming is wel wat meer nodig, ’t zou anders nogal een warboel zijn.)

  15. Loko Tosh schreef:

    Meer nog, het gaat hier eigenlijk over agamospermie ofte asexuele voortplanting door zaden, meestal trouwens facultatief, dwz sexuele voortplanting komt, in min of meerdere mate, ook voor: de snoepers eten van alle ruiven. Dergelijke manieren van doen heten bij dieren parthenogenese; dixit de Engelstalige Wikipedia.

  16. Klara Peteva schreef:

    Pff, wat gebruiken die bio- en andere logen toch van die nog-nooit-van-gehoord-woorden. Geef mij dan maar “alienatie” en “reïficatie”, ’t staat wat dichter bij mijn leefwereld.

  17. ilse schreef:

    hey, wat mag je nu eten? enkel paardebloemblaadjes of ook de bloem zelf (de stengel en wortel best niet denk ik)? bedankt voor antw via ilsemaes@hotmail.com (+ wat zijn er nog eetbare bloemen en planten regio oost vlaanderen) bedankt en groetjes !

  18. Loko Tosh schreef:

    @ilse: van mij mag je alles eten
    @sofie: verder zoeken

Geef een reactie