Je draait de kraan open en er stroomt water uit. Daarna trek je het toilet door en verdwijnt alles netjes uit beeld. We staan er zelden bij stil wat er achter de muren, vloeren en kasten gebeurt. Toch is je sanitaire installatie een behoorlijk interessant netwerk van leidingen, afvoerbuizen en aansluitingen. Als je weet hoe alles samenwerkt, herken je problemen sneller en kan je bij een verbouwing betere keuzes maken.
Water komt binnen en afvalwater gaat weer weg
Een sanitaire installatie bestaat eigenlijk uit twee grote delen. Aan de ene kant heb je de leidingen die drinkwater naar kranen, douche, toilet en andere toestellen brengen. Aan de andere kant heb je de afvoer die gebruikt water naar de riolering of een andere opvang afvoert.
De toevoerleidingen staan onder druk. Daardoor stroomt het water uit de kraan zodra je die opent. Afvoerleidingen werken anders. Daar speelt de zwaartekracht een belangrijke rol. Daarom moeten afvoerbuizen voldoende helling hebben. Zo kan het water vanzelf wegstromen.
Waarom hoor je soms water in de leidingen?
Waterleidingen kunnen geluid maken wanneer je een kraan snel opent of sluit. Ook afvoerbuizen kunnen hoorbaar zijn, vooral wanneer water van een verdieping hoger naar beneden stroomt. Een goede bevestiging van leidingen en voldoende isolatie kunnen storende geluiden beperken.
Belangrijke onderdelen van je sanitaire installatie
Je hoeft geen loodgieter te zijn om de belangrijkste onderdelen te herkennen. Dat kan handig zijn wanneer je een kraan wilt vervangen of een probleem aan een leiding probeert te lokaliseren.
Je installatie bevat doorgaans:
- toevoerleidingen voor koud en warm water
- kranen en mengkranen
- sifons onder wastafels en spoelbakken
- afvoerleidingen
- een toilet en bijhorende afvoer
- afsluitkranen
- een boiler of andere warmwaterbereider
- aansluiting op de riolering
Bij woningen die niet op de openbare riolering zijn aangesloten, kan ook een septische put deel uitmaken van het sanitair systeem. Zo’n installatie vraagt specifieke aandacht voor onderhoud en lediging.
Sifon houdt nare geurtjes buiten
Onder een lavabo, wastafel of keukenaanrecht zie je meestal een gebogen stuk afvoerbuis. Dat is de sifon. Daarin blijft een beetje water staan. Die waterlaag vormt een afsluiting tussen je woning en de afvoer.
Zonder die waterslotwerking zouden rioolgeuren makkelijker je woning binnenkomen. Een uitgedroogde sifon kan daarom voor een onaangename geur zorgen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer een afvoer lange tijd niet wordt gebruikt.
Wat doe je bij een verstopte afvoer?
Begin bij de meest voor de hand liggende oorzaak. In een lavabo verzamelen haren, zeepresten en vuil zich makkelijk. In de keuken zijn vet en voedselresten vaak de boosdoeners.
Je kan eerst de sifon controleren en reinigen. Gebruik niet zomaar verschillende chemische ontstoppers na elkaar. Sommige producten kunnen gevaarlijke reacties veroorzaken en zijn bovendien belastend voor leidingen en milieu.
Regenwater is een apart verhaal
Steeds meer woningen gebruiken regenwater voor toepassingen waarvoor geen drinkwater nodig is. Denk aan het doorspoelen van het toilet, een wasmachine of het besproeien van de tuin.
Daarvoor heb je een aparte installatie nodig. Regenwater en drinkwater mogen niet met elkaar worden verbonden. Zo vermijd je dat regenwater in het drinkwaternet terechtkomt.
Een regenwaterput moet bovendien goed onderhouden worden. Filters moeten gecontroleerd en gereinigd worden, zodat vuil niet verder in het systeem terechtkomt.
Nog meer interessante weetjes
Wist je dat ook isolatie een belangrijk onderdeel is van je sanitaire installatie? Isolatie wordt met daken en buitenmuren geassocieerd, maar ook rond leidingen zijn ze nuttig. Vooral warmwaterleidingen hebben baat bij isolatiemateriaal. Glaswol is een veelgebruikt materiaal voor thermische en akoestische isolatie in de woning.
Weet je waar de hoofdafsluitkraan van je woning zit? Als het antwoord nee is, zoek die dan zeker eens op. Zo kan je bij een lek snel de watertoevoer stoppen. Controleer ook waar afzonderlijke afsluitkranen zitten. Onder een lavabo of bij een toilet kan je soms alleen die specifieke leiding afsluiten. Dat is handig wanneer je een kraan of toilet wil herstellen zonder de watertoevoer van de hele woning uit te schakelen.
Ken je installatie voordat je gaat verbouwen
Wil je een badkamer renoveren, een extra toilet plaatsen of de keuken verplaatsen? Dan is het handig om eerst te weten waar de leidingen lopen. Een leidingplan of foto’s tijdens eerdere verbouwingen kunnen daarbij veel tijd besparen.
Laat bij ingrijpende wijzigingen aan water- en afvoerleidingen vooraf bekijken wat technisch mogelijk is. Zeker bij oude woningen kunnen leidingen, diameters en aansluitingen afwijken van wat vandaag gebruikelijk is.
Wie de basis van zijn sanitaire installatie kent, staat bovendien sterker bij kleine problemen. Je weet waar je de watertoevoer kan afsluiten, begrijpt waarom een sifon belangrijk is en herkent sneller waar een storing kan zitten.
Weet jij waar alle belangrijke leidingen en afsluitkranen in jouw woning zitten, of zou je daar eerst eens naar moeten zoeken?